o`quvchilar jismoniy rivojlanishini gigienik baholash

PDF 9 pages 393.9 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 393.9 KB

File type PDF

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

1. amaliy. o`quvchilar jismoniy rivojlanishini gigienik baholash. darsning maqsadi: talabalarga hozirgi zamon fan dalillariga asoslangan holda, o’quvchilar va talabalarda antropometrik o’lchovlar o’tkazish orqali jismoniy rivojlanishga gigienik baho berish. fan bo’yicha olgan nazariy bilimlarni amaliy mustaxkamlab, bilim, ko’nikma va malakalarini shakllantirish. dars uchun kerakli jihozlar: darslik, amaliy ishlanma, jismoniy rivojlanish standartlari, bo’y o’lchagich, tibbiyot tarozisi, santimetrli lenta, sirkul, spirometr, dinamometr, tanometr, fonendoskop, sekundomer, spirt, pahta, ko’rgazmali qurollar, bo’r, doska. darsning borishi: nazariy qism. jismoniy rivojlanish deganda biologik rivojlanishning yosh darajasini belgilab beruvchi morfo-fiziologik belgilar majmuasi tushuniladi. jismoniy rivojlanish o’sib kelayotgan organizm sog’lig’ining muhim ko’rsatkichi bo’lib hisoblanadi. jismoniy rivojlanish 2 xil tushunchaga ega. birinchi tushunchada organizmning yetilishi, shakllanish jarayonlari va uning biologik yoshga mosligi xarakterlanadi. ikkinchi tushunchada esa har qaysi vaqt oralig’ida morfo-funksional holati xarakterlanadi. jismoniy rivojlanish organizm o’sishi va etilishi jarayonlarini xarakterlovchi, uning morfologik va fiziometrik xossalarini yig’indisi hisoblanadi. jismoniy rivojlanish xarakteristikasi uchun plastik jarayonlarni butunligicha aks ettiruvchi, o’sayotgan organizmda yuz …

2 / 9

. ko’krak qafasi aylanasi uzunligi esa ko’krak qafasining sig’imi, ko’krak va elka muskullarining rivojlanganligini hamda ko’krak bo’shlig’i a`zolarining funksional holatini xarakterlaydi. 1. antropometriya usuli - bunda gavdaning uzunligi, kengligi va og'irligi o‘lchanib, olingan ma’lumotlar oiganizmning ayrim bo‘laklariga taqqoslanib, ularning oshishi yoki o'zgarganligi kuzatib boriladi. antroponometrik usul: bu usulning bir nechta turlari mavjud bo’lib, bular quyidagilardir: a) somatometrik ko’rsatkichlardan - bola bo’yining (o’tirgan va turgan holda) uzunligi, vazni, ko’krak qafas aylanasining uzunligi. b) fiziometrik ko’rsatkichlardan - o’pkaningg tiriklik sig’imi, gavda, qo’l va oyoq muskullarining kuchi, yurak qisqarishlar soni, arterial qon bosimi, ko’zning ko’rish o’tkirligi, ko’rish maydoni va hokazo. v) somatoskopik - qad-qomatning tuzilishi (umurtqa pog’onasining shakli, ko’krak qafasi, oyoq muskullarining rivojlanishi, teri ostidagi yog’ qatlamining miqdori va hokazo), jinsiy rivojlanish alomatlari aniqlanadi. o’tkaziladigan antropometrik tekshiruvlar bolalarning yoshiga qarab har xil tuzilishi mumkin. maktabgacha yoshdagi bolalarning jismoniy rivojlanishini aniqlashda qo’shimcha harakat faoliyati, hamda tilning rivojlanishiga ahamiyat beriladi. antropometrik tekshiruvlar kunning birinchi yarmida, …

3 / 9

ida, poyafzal o’lchamini aniqlashda va boshqa kerakli buyumlar bilan ta’minlashda foydalaniladi. bu usullar yordamida profilaktik chora-tadbirlar ishlab chiqish uchun zarur ma’lumotlar olinadi. keyingi yillarda esa fizika, radiotexnika, elektronika, kibernetikaning zamonaviy usullaridan keng foydalanilmoqda. masalan, tashhis qo’yishda kompyuter-tomografiyadan keng foydalanilmoqda. yoshga oid fiziologiya va o’quvchilar gigiyenasi fanidan bajariladigan tadqiqot ishlari ham umumiy fiziologiyadagi singari ikki xilda; o’tkir va surunkali tajribalarda bajariladi. ishni bajarish tartibi: bo‘y uzunligini o‘lchash. bo’y o’lchagich organizmning plastik jarayonini ifodalovchi ko’rsatkichdir. buy uzunligi yog’ochdan yasalgan bo’y o’lchagich yoki metaldan yasalgan antrometr yordamida aniqlanadi. yog’och bo’y o’lchagich tik holda platformaga mustahkam o’rnatilgan 2 metrli reyka bo’lib, uni butun uzunligi bo’yicha moslama yordamida surish mumkin. reyka o’rnatilgan platforma o’tirgichi ochiladigan kursi bilan jihozlangan. kursichaning balandligi bolalar uchun 25 sm, kattalar uchun 35-40 sm. bo’y o’lchagich yaxshilab o‘rnatilib, sinaluvchiga uning platformasiga chiqish taklif qilinadi. bolalar va o‘smirlarga bo’y o’lchagich platformasiga chiqqan vaqtida qo‘li pastga tushirilgan, tos kamari ichki kiyimigacha yechingan, oyoq …

4 / 9

va tik turgan holda o’lchash mumkin. ikki yoshgacha bo’lgan bolalarning bo’yi gorizontal holatda maxsus bo’y o’lchagichlarda o’lchanadi. bu o’lchagich uzunligi 100-120 smli taxtadan yasalgan bo’lib, ikkita planshetkadan iborat, bulardan biri taxtaga nisbatan vertikal ikkinchisi suriladigan qilib o’rnatilgan. bola orqasi bilan yotganda oyoqlari to’g’irlanadi, tovoni to’g’ri burchak hosil qilguncha buklanadi, boshi o’lchagichning tana qismiga tegib turishi kerak. ishning xulosasi __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ ishni bajarish tartibi: tana vaznini o’lchash. tibbiyot tarozilaridan foydalaniladi. kichik yoshdagi bolalar maxsus tarozilarda tortiladi. tarozida ishlashdan oldin uning qanchalik to’g’ri ekanligini aniqlash uchun maxsus o’lchov toshlari bilan tekislab olish tavsiya etiladi. tana vaznini o’lchashda sinaluvchi tarozida tortishdan oldin ust kiyimlar va oyoq kiyimlari yechilib, taroziga chiqadi va tik turgan holatda o’lchanadi. avval tibbiyot tarozisi katta surgichi orqali kilogramm og’irligi, so’ngra kichik surgichida gramm og’irligi aniqlanadi. ishning xulosasi __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________

5 / 9

________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ ishni bajarish tartibi: ko’krak qafasi aylanasi uzunligini o‘lchash. ko‘krak qafasi aylanasi uzunligini santimetrli lenta yordamida uch holatda o‘lchanadi. 1. tinch holatda (nafas olish va chiqarish oralig’ida). 2. chuqur havo olganda. 3. chuqur havo chiqarganda. tasmali santimetrli lentani tekshiriluvchini qo‘llarini ikki tomonga ko‘tartirib, lenta tananing orqa tomonidan ko‘krak bezini aylanasini pastki chizig‘idan, ayollarda ko‘krak bezini yuqori tomonida joylashtiriladi. orqa tomonidan qo’yilgan santimetrli lenta tagida ko’krak suyagi burchaklari bilinib turishi old tomonidan esa ko’krak qafasining o’rta qismida bo’lishi kerak. o’lchash vaqtida qo’llar tushiriladi. dastlab tinch holatda, ya’ni nafas olish va nafas chiqarish oralig‘ida o‘lchanadi. bunda tekshiriluvchini suxbatga e’tiborini tortib turilsa maqsadga muvofiq bo‘ladi. lentani olmay turib chuqur havo olganda (bunda yelkalar ko‘tarilmasligi va muskullar zo‘riqmasligi kerak) va chuqur havo chiqarganda (tekshiriluvchining tanasi bukchaymasligi kerak) o‘lchanadi. ko’krak qafasining tinch holatdagi ko’rsatgichi chuqur nafas chiqarilganidan 1-2 santimetrga ko’p bo’lishi kerak. ishning xulosasi __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o`quvchilar jismoniy rivojlanishini gigienik baholash"

1. amaliy. o`quvchilar jismoniy rivojlanishini gigienik baholash. darsning maqsadi: talabalarga hozirgi zamon fan dalillariga asoslangan holda, o’quvchilar va talabalarda antropometrik o’lchovlar o’tkazish orqali jismoniy rivojlanishga gigienik baho berish. fan bo’yicha olgan nazariy bilimlarni amaliy mustaxkamlab, bilim, ko’nikma va malakalarini shakllantirish. dars uchun kerakli jihozlar: darslik, amaliy ishlanma, jismoniy rivojlanish standartlari, bo’y o’lchagich, tibbiyot tarozisi, santimetrli lenta, sirkul, spirometr, dinamometr, tanometr, fonendoskop, sekundomer, spirt, pahta, ko’rgazmali qurollar, bo’r, doska. darsning borishi: nazariy qism. jismoniy rivojlanish deganda biologik rivojlanishning yosh darajasini belgilab beruvchi morfo-fiziologik belgilar majmuasi tushuniladi. jismoni...

This file contains 9 pages in PDF format (393.9 KB). To download "o`quvchilar jismoniy rivojlanishini gigienik baholash", click the Telegram button on the left.

Tags: o`quvchilar jismoniy rivojlanis… PDF 9 pages Free download Telegram