turkiy xalqlar adabiyoti

PDF 26 pages 1.7 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PDF

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

tasavvufi̇ şi̇i̇r tahli̇lleri̇ dersi̇ 1.hafta «turki̇y xalqlar adabi̇yoti̇» o'zbekiston respublikasining 2019 yil ozarbayjonda o'tkazilgan turkiy tilli davlatlar kengashiga to'laqonli a'zo bo'lishi tarixda unutilmas sana bo'ldi. •2019 yil oktyabr oyida turkiy davlatlar tashkilotining (sobiq turkiy tilli davlatlar hamkorlik kengashi) to'laqonli a'zosi bo'lgan o'zbekistonda turkiy davlatlar bilan hamkorlikni rivojlantirish bugungi kunda ham mamlakatimiz tashqi siyosatining ustuvorliklaridan biri hisoblanadi. 2023 yilda o'zbekiston ushbu tashkilotga raislik qilmoqda. •o'zbekiston tashabbusi bilan xalqlarimiz birdamligini yanada mustahkamlashga yo'naltirilgan va tarix, til, madaniyat va an'analar mushtarakligiga asoslangan holda 2023 yil «turkiy tsivilizatsiyaning yuksalish yili», deb e'lon qilindi. •o'tgan yilning noyabr oyida samarqandda bo'lib o'tgan tdt sammiti mazkur tuzilmani o'zgartirishdagi tarixiy burilish nuqtalaridan biriga aylandi va birinchi marta ushbu tashkilot davlat rahbarlarini sifat jihatidan yangi - turkiy davlatlar tashkiloti formatida to'laqonli hamkorlik doirasida birlashtirdi. •o'zbekistonning 2023 yildagi tdtga raisligida samarqandda bo'lib o'tgan sammit davomida qabul qilingan «turk dunyosi nigohi – 2040» kontseptsiyasini hamda turkiy davlatlar tashkilotining 2022-2026 yillarga mo'ljallangan …

2 / 26

tlar tashkilotining rasmiy sayti https://www.turkicstates.org/tr e-mayl: info@turkicstates.org manzili: fotih mahallasi istanbul, turkiya https://www.turkicstates.org/tr mailto:info@turkicstates.org turkiy davlatlar tashkilotining rasmiy ofisida: fotih mahallasi istanbul, turkiya turkiy xalqlar hamjihatligi turkiy davlatlar tashkiloti hamkorligi mustahkamlangan sari qardosh turkiy xalqlarni yaqindan tanish, ular bilan o'zaro aloqalarni kuchaytirib mustahkamlashga bo'lgan ehtiyoj ham kundan kun ortib bormoqda. shu jihatdan ham ushbu fanning o'qitilishi nihoyatda ahamiyatlidir. zero, turkiy xalqlarning barchasi bir millat, bir oilaga mansubdir. mahmud koshg'ariy “devonu lug'atit turk” asarida shunday yozadi: “xudo davlat quyoshini turklar burchida yaratdi, falakning ham shular mulkiga moslab aylantirdi. ularni turk deb atadi, mulkka ega qildi, ularni zamonamizning hoqonlari etib ko'tardi. zamon ahlining ixtiyor jilovini shular qo'liga topshirdi, xalqqa bosh qildi, bularni to'g'ri yo'lga yurishga qodir qildi. bularga yaqin bo'lish uchun eng asosiy yo'l – ularning tillarida so'zlashishdir. chunki ular bu tilda gaplashuvchilarga yaxshi quloq soladilar, ularga o'zlarini yaqin tutadilar, zarar bermaydilar. men turklar, turkmanlar, o'g'uzlar, chigillar, yag'molar, qirg'izlarning shaharlarini, qishloq va …

3 / 26

ing falsafiy-estetik dunyoqarashi, badiiy olami, ruhiy- ma’naviy hayotini anglashimiz mumkin. •xalqimiz va qadimgi turkiylar tarixi, madaniyati, urf-odatlari, o’ziga xos betakror jihatlari haqida manbalarda ma’lumotlar mavjud. turli xildagi yozuvlar, narsa-buyumlar, ashyolar, yozma yodgorliklarda, beruniy, narshaxiy, shomiy, sh.ali yazdiy, ibn arabshoh, muh.solih, hofiz tanish buxoriy, bayoniy kabi tarixchilarning asarlarida, shuningdek, grek, xitoy, hind, arman tarixchilarining asarlarida ham ko’plab ma’lumotlar bor. •b.ahmedov, t.saidqulov, a.qayumov, b.to’xliev, n.rahmonov, h.boltaboev kabi o’zbek olimlaring asarlari diqqatga sazovordir. •turkiy xalqlarning og’zaki va yozma adabiyoti ularning tarixi qadar boy va qadimiydir. turkiygo’y xalqlar ana shu qadimiy boy adabiyot taraqqiyotiga o’zlarining muayyan hissalarini qo’shganlar. •ularning og’zaki badiiy ijodiyotida mushtarak jihatlar bo’lishi bilan birgalikda mazkur xalqlar folklorida o’ziga xos xususiyat kasb etuvchi janrlar ham mavjud. masalan, latifalar, turli marosim va mehnat qo’shiqlari, maqollar va ertaklar turk, ozarbayjon, turkman, o’zbek xalq og’zaki ijodida ham keng tarqalgan. •turkiy xalqlar folkloridagi hajm jihatidan katta, badiiyat jihatidan o’ziga xos jozibaga ega bo’lgan dostonlar jahon xalqlari …

4 / 26

uchlar to’g’risidagi inonch-e’tiqodlari mujassamlashgan. tarixiy taraqqiyot tufayli inson ongi shakllana borgach, yovuz va ezgu kuchlar haqidagi tasavvurlar o’zgarib, ayrim inonchlar yo’qolib borgan, biroq batamom yo’qolib ketmagan. • xalq ertaklari, dostonlarida qadimgi miflar, inonchlarning izi saqlanib qolgan. qadimgi turkiylar zaminida turli dinlar hukm surgan. “turk xoqonligida yashagan xalqlarning diniy e’tiqodi, tasavvurlari ham turlicha bo’lgan, ko’p xudolilik hukm surgan. • bu esa ularda turli xil osmoniy va yer jismlari - quyosh, oy, yer-suv, hayvonlar va boshqa narsalarga sig’inishni keltirib chiqargan. osmon xudosi tangri turk qavmlarining eng oliy xudosi hisoblangan. hozirda ham «tangri» iborasi alloh nomiga nisbat sifatida qo’llaniladi”. •dostonlar mazmun mohiyatiga ko’ra mif va afsonalardan jiddiy farq qiladi. qahramonlik dostonlarida hayotiy, real voqea-hodisalar tasvirlanadi. dostonlar markazida mard, dovyurak, vatanparvar, or-nomusli qahramonlar timsoli turadi. •m.koshg’ariyning “devoni lug’atit turk” asari orqali xi asr va bu asrga nisbatan ham besh-olti asr qadimiyroq bo’lgan turli xil mavzu va mazmundagi she’r va qo’shiqlar yetib kelganki, bular ajdodlarimiz …

5 / 26

chi asosiy manbadir. • devondagi turk bahodiri alp er to’nga nomi bilan bog’liq parchalar tugal bir asarni tashkil etgan degan fikrlar bor. • koshg’ariy alp er to’nganing forscha nomi afrosiyob ekanini ta’kidlaydi. «alp» turkcha bahodir, «to’nga» yo’lbarsga o’xshash hayvon. u kuchlilikda filni yiqitadi. «er» shijoatli odamdir. alp er to’nga - ma’nosi «yo’lbars kabi kuchli, bahodir er kishi» demakdir. • “shohnoma”da ham afrosiyob turonning mard, jasur va tadbirkor podshohi bo’lganligi aytiladi. umuman, alp er to’nga haqida sharq adabiyotida ko’plab asarlar yozilgan. • “devoni lug’atit turk”da alp er to’nga haqida yozilgan dostondan ko’plab parchalar keltirilgan. bularda alp er to’nganing qahramonliklari, turon tuprog’ini chet el bosqinchilaridan himoya qilishi, eron bilan olib borgan janglari hikoya qilinadi. • turkiy xalqlarning kelib chiqishi haqida bir necha afsonalar bor. ulardan birida quyidagi voqea bayon etiladi: “g’arbiy dengiz qirg’og’ida yashagan turkiylarning ota-bobolari qo’shni qabilalar tomonidan qirib tashlandi. •faqat o’n yoshli bola yashirinib tirik qoldi. o’sha yerda yashaydigan urg’ochi …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "turkiy xalqlar adabiyoti"

tasavvufi̇ şi̇i̇r tahli̇lleri̇ dersi̇ 1.hafta «turki̇y xalqlar adabi̇yoti̇» o'zbekiston respublikasining 2019 yil ozarbayjonda o'tkazilgan turkiy tilli davlatlar kengashiga to'laqonli a'zo bo'lishi tarixda unutilmas sana bo'ldi. •2019 yil oktyabr oyida turkiy davlatlar tashkilotining (sobiq turkiy tilli davlatlar hamkorlik kengashi) to'laqonli a'zosi bo'lgan o'zbekistonda turkiy davlatlar bilan hamkorlikni rivojlantirish bugungi kunda ham mamlakatimiz tashqi siyosatining ustuvorliklaridan biri hisoblanadi. 2023 yilda o'zbekiston ushbu tashkilotga raislik qilmoqda. •o'zbekiston tashabbusi bilan xalqlarimiz birdamligini yanada mustahkamlashga yo'naltirilgan va tarix, til, madaniyat va an'analar mushtarakligiga asoslangan holda 2023 yil «turkiy tsivilizatsiyaning yuksalish yili», deb e'lon qi...

This file contains 26 pages in PDF format (1.7 MB). To download "turkiy xalqlar adabiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: turkiy xalqlar adabiyoti PDF 26 pages Free download Telegram