etika

PPTX 14 pages 3.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 14
prezentatsiya powerpoint etika reja: 1 2 3 etikaning asosiy tamoyillari va kategoriyalari etika va zamonaviy axborot texnologiyalari davrida axloqiy muammolar mustaqil o‘zbekiston sharoitida milliy va umuminsoniy axloqiy qadriyatlarning uyg‘unligi 1. etikaning asosiy tamoyillari va kategoriyalari etika insoniyat tarixining eng qadimiy falsafiy yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, u inson xulq-atvori, odob me’yorlari, axloqiy qadriyatlar va burch tushunchalarini o‘rganadi. etika insonning o‘z-o‘ziga, boshqalarga, jamiyatga va tabiatga nisbatan bo‘lgan munosabatini tartibga soluvchi me’yorlar tizimini shakllantiradi. insoniyatning ijtimoiy taraqqiyoti davomida etika nafaqat shaxsiy hayotning, balki ijtimoiy munosabatlarning ham ajralmas qismiga aylangan. har bir jamiyat, har bir xalq va madaniyat o‘z tarixiy tajribasi asosida axloqiy me’yor va qadriyatlarni yaratgan, ularni avloddan-avlodga o‘tkazgan. shu ma’noda, etika insoniyatning ma’naviy rivojlanishining poydevori sifatida e’tirof etiladi. etika fanining predmeti inson xatti-harakati va ularning axloqiy bahosidir. inson harakati, uning niyatlari, maqsadlari, boshqalar bilan bo‘lgan munosabatlarida namoyon bo‘ladigan axloqiy jihatlar etik tahlilning markazida turadi. etika faqat “yaxshi” va “yomon” degan so‘zlarning ma’nosini aniqlash …
2 / 14
qo‘lini cho‘zish, mehr-oqibat bilan muomala qilish kabi fazilatlarni o‘z ichiga oladi. insonparvarlik tamoyili insonni egoistik manfaatlardan voz kechib, jamiyat va insoniyat farovonligini ko‘zlashga undaydi. bu tamoyil tarixan barcha buyuk diniy va falsafiy ta’limotlarda mavjud bo‘lib, masalan, sharq falsafasida “insonning insonligi boshqaga yaxshilik qilish bilan belgilanadi” degan fikr keng tarqalgan. yana bir muhim tamoyil bu burch va mas’uliyat tamoyilidir. inson o‘z harakati, so‘zi va qarorlari uchun javobgar bo‘lishi kerak. mas’uliyatli bo‘lish — bu faqat o‘zini emas, balki boshqalarni ham o‘ylash, o‘z xatti-harakatlarining oqibatlarini oldindan anglashdir. immanuil kant etik ta’limotida burch tushunchasiga alohida e’tibor qaratgan. unga ko‘ra, haqiqiy axloqiy harakat insonning ichki majburiyatidan, vijdonining buyruqlaridan kelib chiqadi, ya’ni inson yaxshilikni mukofot yoki qo‘rquv uchun emas, balki uni burch deb bilganidan amalga oshiradi. shu sababli, burch etikada axloqiy harakatning asosiy motivatsion manbai hisoblanadi. etikaning yana bir asosiy tamoyili — bu halollik va vijdonlilikdir. halollik jamiyatdagi ishonchning negizini tashkil etadi. halol inson har qanday …
3 / 14
i ham hurmat qilishni o‘rganadi. etikaning tamoyillarini shakllantiruvchi asosiy kategoriyalar ham muhim ahamiyatga ega. axloqiy kategoriyalar — bu inson faoliyati va munosabatlarini baholovchi, ularning axloqiy mohiyatini ifodalovchi tushunchalardir. eng asosiy etik kategoriyalar qatoriga yaxshilik va yomonlik, ezgulik va yovuzlik, burch, vijdon, sharaf, or-nomus, baxt, adolat, erkinlik, mas’uliyat, muhabbat kabi tushunchalar kiradi. yaxshilik va yomonlik etik tahlilning markazida turadi. bu tushunchalar inson xatti-harakatining axloqiy qiymatini belgilaydi. yaxshilik — bu boshqalarga foyda keltiruvchi, jamiyatni rivojlantiruvchi, insonparvarlikni mustahkamlovchi harakatdir. ezgulik va yovuzlik tushunchalari ham yaxshilik va yomonlikka yaqin, biroq ular ko‘proq umumiy axloqiy qadriyatlarning mohiyatini ifodalaydi. ezgulik — bu insoniyat taraqqiyotiga xizmat qiluvchi ruhiy holat, yovuzlik esa bu taraqqiyotga to‘siq bo‘luvchi holatdir. shu sababli etika har doim ezgulikni rag‘batlantirish va yovuzlikni bartaraf etish yo‘llarini izlaydi. sharaf va or-nomus etik kategoriyalarning inson sha’ni bilan bog‘liq jihatlarini ifodalaydi. sharaf — bu insonning ijtimoiy qadri, uning jamiyatdagi obro‘-e’tibori, or-nomus esa insonning ichki iftixori, o‘z qadrini bilish …
4 / 14
i nazardan haqiqiy baxt bu nafaqat moddiy farovonlik, balki ma’naviy qoniqish, ichki tinchlik, ezgulik qilishdan olinadigan ruhiy zavqdir. aristotel “baxt — bu fazilatli hayot kechirishdir” degan. shunday ekan, etikada baxt — bu axloqiy hayotning natijasidir. erkinlik kategoriyasi ham etik tizimda muhim o‘rin tutadi. inson erkin bo‘lmasa, u axloqiy tanlov qilolmaydi. biroq erkinlik mas’uliyat bilan uyg‘un bo‘lishi zarur, aks holda u o‘zbo‘lishlikka olib keladi. haqiqiy erkinlik bu ongli tanlov, o‘z xatti-harakatlari uchun javob bera olishdir. muhabbat esa eng yuksak etik qadriyatlardan biridir. muhabbat faqat romantik tuyg‘u emas, balki insonparvarlik, do‘stlik, ota-ona mehrini ham o‘z ichiga oladi. muhabbatsiz insoniyat yashay olmaydi, chunki muhabbat insonni ezgulikka, rahm-shafqatga, bag‘rikenglikka undaydi. etika nafaqat individual, balki ijtimoiy hayot uchun ham muhimdir. jamiyatda axloqiy tamoyillar va etik qadriyatlar mavjud bo‘lmasa, u beqarorlik va ishonchsizlik muhitiga aylanadi. shuning uchun davlat va jamiyat darajasida axloqiy me’yorlarni mustahkamlash, yoshlarni etik ruhda tarbiyalash katta ahamiyatga ega. bu borada ta’lim tizimining roli …
5 / 14
‘rikenglik — insoniyatning eng qadimiy, ammo doimo yangilanib turuvchi ma’naviy boyligidir. uning kategoriyalari esa inson ongining chuqur qatlamlarida joylashgan ma’naviy tushunchalar bo‘lib, ular insonni yaxshilik sari yetaklaydi. foydalanilgan adabiyotlar saidov, a. (2021). "etika va axloqiy masalalar". tashkent: o'zbekiston milliy universiteti. mahmudov, s. (2022). "yoshlar va etik qadriyatlar". tashkent: yoshlar nashri. ismatov, f. (2020). "axloqiy ta'lim: nazariya va amaliyot". tashkent: o'zbekiston respublikasi ta'lim vazirligi. tursunov, b. (2023). "etika va zamonaviy muammolar". samarqand: samarqand davlat universiteti. abdullayev, r. (2021). "etik nazariyalar va ularning amaliyoti". tashkent: fan va texnologiyalar. rasulov, m. (2022). "ijtimoiy etik va uning ahamiyati". farg'ona: farg'ona davlat universiteti. khodjayeva, d. (2023). "etika va ijtimoiy mas'uliyat". tashkent: toshkent davlat yuridik universiteti. nurmatov, e. (2021). "etik qadriyatlar va yoshlar". buxoro: buxoro davlat universiteti. xodiev, o. (2020). "etika va inson huquqlari". tashkent: o'zbekiston respublikasi inson huquqlari bo'yicha milliy markazi. jumayev, a. (2022). "milliy etik qadriyatlar". qoqon: qoqon davlat universiteti. yusupov, t. (2023). "etika …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "etika"

prezentatsiya powerpoint etika reja: 1 2 3 etikaning asosiy tamoyillari va kategoriyalari etika va zamonaviy axborot texnologiyalari davrida axloqiy muammolar mustaqil o‘zbekiston sharoitida milliy va umuminsoniy axloqiy qadriyatlarning uyg‘unligi 1. etikaning asosiy tamoyillari va kategoriyalari etika insoniyat tarixining eng qadimiy falsafiy yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, u inson xulq-atvori, odob me’yorlari, axloqiy qadriyatlar va burch tushunchalarini o‘rganadi. etika insonning o‘z-o‘ziga, boshqalarga, jamiyatga va tabiatga nisbatan bo‘lgan munosabatini tartibga soluvchi me’yorlar tizimini shakllantiradi. insoniyatning ijtimoiy taraqqiyoti davomida etika nafaqat shaxsiy hayotning, balki ijtimoiy munosabatlarning ham ajralmas qismiga aylangan. har bir jamiyat, har bir xalq va madaniyat o...

This file contains 14 pages in PPTX format (3.0 MB). To download "etika", click the Telegram button on the left.

Tags: etika PPTX 14 pages Free download Telegram