etika

ZIP 8 стр. 416,3 КБ Бесплатная загрузка

8 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 416,3 КБ

Тип файла ZIP

Страницы 8

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 8

1756897481.pptx /docprops/thumbnail.jpeg etika mavzu: etika 1 mavzu rejasi: 1.etikaning mohiyati va ahamiyati. zamonaviy axloqning asosiy sohalari: metaetika, normal etika, amaliy etika. etikaning asosiy kategoriyalari. etikada ijtimoiy adolat tamoyili. ixtiyor erkinligi va axloqiy tanlov. sharq va g‘arb mutafakkirlarining axloqiy qarashlari. axloqning shakllanishiga oid genetik va diniy yondashuvlar tasnifi. qadimgi yunon faylasufi aristotel o‘z davrida mavjud fanlarni ta’riflarkan, ularni uchta guruhga ajratadi: nazariy fanlarga falsafa, matematika, fizikani; ijodiy fanlarga san’at, badiiy hunarmandchilikni; amaliy fanlarga esa etika va siyosatni kiritadi. shu tariqa etika falsafa doirasidan ajralib chiqadi va mustaqil fan sifatida shakllana boshlaydi. arastuning fikricha axloqshunoslik amaliy fandir, chunki axloqiy qoidalar ko`rgazmali emas, balki amalda ijtimoiy hayotning hamma qatlamlarida xizmat qilish kerak. “kimki bilimda ilgarilab, axloqda oqsaydigan bo`lsa, bilginki u oldinga emas katta tezlik bilan tubanlik sari ketmoqda. axloqshunoslik axloqiy tafakkur taraqqiyotini tadqiq etadi va amaliyotda insonni ezgulik orqali haqiqatga olib borishga xizmat qiladi. shu bois uni axloq falsafasi deb atash mumkin. hozir …

2 / 8

da amal qiladigan axloqiy prinsiplari. kasbiy etika – muayyan kasbda ishlovchi insonlarning axloqiy me’yorlari (masalan, shifokorlar, o‘qituvchilar, jurnalistlar, yuristlar uchun). ijtimoiy etika – jamiyatda qabul qilingan axloqiy normalar va qadriyatlar. bioetika – tibbiyot va biologiya sohalarida axloqiy muammolarni o‘rganadi. biznes etikasi – tadbirkorlik va ishbilarmonlikda axloqiy qarorlar va harakatlar. “odob”(arabcha ,,adab” so`zining ko`pligi) xulq-atvori, yurish-turish madaniyatining tashqi va ichki jihatlarini ifodalaydigan tushuncha. u kishilarning xatti-harakatida, o`zaro munosabatida(oila, mehnat jamoasi va turli marosimlarda) namoyon bo`ladi. odob – inson haqida yoqimli taassurot uyg`otadigan, lekin jamoa, jamiyat va insoniyat hayotida burilish yasaydigan darajada muhim ahamiyatga ega bo`lmaydigan, milliy urf-odatlarga asoslangan chiroyli xatti-harakatlarni o`z ichiga oladi. “odob” — bu insonning xulq-atvoridagi yumshoqlik, hurmat, kamtarlik, va o‘zgalar bilan chiroyli muomala qilish madaniyatini bildiradi. bu tushuncha ko‘proq kundalik hayotda insonning tarbiyasi, muomala madaniyati va o‘zini tutishi bilan bog‘liq. 8 «axloq» so‘zi aslida arabcha so‘z bo‘lib, xulq-atvor, yurish-turish, tarbiya degan ma’nolarni anglatadi. jamiyatning axloqiy hayoti deb kishilarning …

3 / 8

imkon beradi xulq xulq — bu insonning tashqi xatti-harakati, ya’ni odam boshqalar bilan qanday muomala qiladi, qanday gapiradi, qanday tutadi – ana shu ko‘zga ko‘rinadigan odatlari. xulq....? xulq - oila, jamoa, mahalla-ko`y miqyosida ahamiyatli bo`lgan, ammo jamiyat va insonning hayotiga sezilarli ta`sir ko`rsatmaydigan yoqimli insoniy xatti-harakatlarning majmui riyoziyot olimi al-xorazmiydan inson haqida so‘rashdi. olim shunday dedi: agar inson yaxshi xulq sohibi bo‘lsa, u 1 ga teng. agar inson husn sohibi bo‘lsa, birning yoniga nolni qo‘sh = 10 bo‘ladi. agar inson boy bo‘lsa, yana bir nolni qo‘sh = 100 bo‘ladi. agar nasl-nasabli bo‘lsa, yana bir nolni qo‘sh = 1000 bo‘ladi. agar 1 raqami, ya’ni xulq yo‘q bo‘lib ketsa, insonning qiymati yo‘qqa chiqib, nollarning o‘zi qoladi = 000. axloq xulq karim aka mehribon (axloq), u yetimga mehr bilan muomala qiladi (xulq), . axloq xulq u yetim bolaga iliq so‘zlar bilan muomala qiladi, uni quvontiradi, yordam beradi. bu — axloqning amaliy ifodasi, ya’ni …

4 / 8

ar qanday zamonda, sharoitda ham yovuzlik bo`lib qolaveradi adolatning o`zi biror-bir qadriyatni anglatmaydi, lekin qadriyatlar orasidagi nisbatni belgilaydi, ularni baholash maqomiga ega shafqatning ildizi inson shaxsiga bo`lgan muhabbatga borib taqaladi, u ham muhabbat kabi qamrovli hissiyot qadr-qimmat. bu tushuncha inson o`z qadrini, bu dunyoda uning hayoti oliy qadriyat ekanligini, o`z shaxsi oldida o`zi ma`sul ekanligini anglash uchun xizmat qiladigan hissiyot ideal inson hayotidagi eng oliy axloqiy talabki, uning bajarilishini shaxsni komillikka yetkazadi. hayotda to`la ideallikka erishib bo`lmaydi, lekin inson ana shu komillikni o`ziga namuna bilib, idealga intilib yashashi jarayonida nisbiy-hayotiy komillikni qo`lga kiritadi baxt – har bir insonda qoniqish hissi undagi maqsadlarning takomilga yetkanidagina ro`y beradi. farobiy “baxt – har bir inson intiladigan maqsad, zotan u muayyan komillikdir”, – deganda ko`p jihatdan haq edi hayolilik – bu me`yor xulqiy har bir xulqiy go`zallikning asosiy belgilaridan biri hisoblanadi. bir qarashda uyat hissi bilan o`xshasada, aslida o`zini ko`proq andisha va iboga yaqin …

5 / 8

shni erkin, ixtiyoriy tanlash, irodaga ega bo‘lish, bajarish uchun erkin muhitga ega bo’lish insonning ma’naviy-axloqiy jihatidir. inson ruhi, ongi, boylik, martaba vasvasasi bilan zanjirlangan ekan, uning fikri erkin bo’lolmaydi. ana shu zanjir ozod bo’lishi yoki zanjirbandligini anglash ma’suliyatidan qochish bilan band bo’lar ekan, inson o’zining erkini cheklaydi. erkinlik anglashib olingan zaruriyat ekan, u ixtiyor erkinligi va axloqiy tanlov asosida namoyon bo’ladi. insondagi ixtiyor erkinligi zaruriyat talabi bilan oqilona, aqlga buysundirilgan ravishda cheklanadi ya‘ni nisbiylashadi. insonning ixtiyor erkinligi ma‘lum mas‘uliyat bilan faoliyat ko’rsatishini talab qiladi. erkinlik tarixiy taraqqiyotining zaruriy mahsulidr. ixtiyor erkinligi tufayli inson har qadamda axloqiy tanlov muammosiga duch keladi. bu muammo kishida mas‘uliyat hissi mavjudligidan dalolat beradi. “masʼuliyat” tushunchasi arab tilidan tarjima qilinganda “javobgarlik”, “hisob bermoqlik” maʼnolarini anglatib, biror ish, xatti-harakat oqibati, natijasi uchun javoblarlikni anglatadi mas‘uliyat shaxs faoliyatida o’z-o’zini boshqarishni tartibga solishdir. shaxsning jamiyatda tutgan o’rniga qarab mas‘uliyatning ko‘lami ham xilma-xil bo’ladi. jamiyatning oddiy a‘zosi ota-ona, farzandlar, jamoa …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "etika"

1756897481.pptx /docprops/thumbnail.jpeg etika mavzu: etika 1 mavzu rejasi: 1.etikaning mohiyati va ahamiyati. zamonaviy axloqning asosiy sohalari: metaetika, normal etika, amaliy etika. etikaning asosiy kategoriyalari. etikada ijtimoiy adolat tamoyili. ixtiyor erkinligi va axloqiy tanlov. sharq va g‘arb mutafakkirlarining axloqiy qarashlari. axloqning shakllanishiga oid genetik va diniy yondashuvlar tasnifi. qadimgi yunon faylasufi aristotel o‘z davrida mavjud fanlarni ta’riflarkan, ularni uchta guruhga ajratadi: nazariy fanlarga falsafa, matematika, fizikani; ijodiy fanlarga san’at, badiiy hunarmandchilikni; amaliy fanlarga esa etika va siyosatni kiritadi. shu tariqa etika falsafa doirasidan ajralib chiqadi va mustaqil fan sifatida shakllana boshlaydi. arastuning fikricha axloqshunoslik ...

Этот файл содержит 8 стр. в формате ZIP (416,3 КБ). Чтобы скачать "etika", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: etika ZIP 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram