monopoliya cheklashda davlatning ro'li

PPTX 20 pages 2.3 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint 演示文稿 . monopoliya — bu bozor iqtisodiyoti sharoitida bitta kompaniya yoki tashkilotning ma'lum bir mahsulot yoki xizmat bozoridagi yagona ishlab chiqaruvchi yoki taqdim etuvchi sifatida faoliyat yuritishi holatidir. bunday holatda, monopoliya subyekti bozorda narxlarni va shart-sharoitlarni o'zi belgilaydi, chunki u yagona ta'minlovchi sifatida raqobatni yo'qotadi. monopoliyani cheklashda davlatning ro’li monopoliyani cheklashda davlatning ro'li juda muhim, chunki monopoliyalar bozorni boshqarib, iste'molchilar uchun noqulay sharoitlar yaratishi mumkin. davlatning monopoliyalarni cheklashdagi asosiy maqsadi — bozor raqobatini saqlash, iste'molchilarni himoya qilish va iqtisodiy samaradorlikni ta'minlashdir. davlat monopoliyalarni nazorat qilish, ularni boshqarish yoki bartaraf etish uchun turli chora-tadbirlarni amalga oshiradi. tabiiy monopoliyalar ba'zi sohalarda monopoliya hosil bo'lishi tabiiy ravishda ro'y beradi, chunki bunday bozorlar o'zining xususiyatlari tufayli bitta kompaniya tomonidan samarali boshqarilishi mumkin. kichik miqyosdagi xarajatlar: ba'zi tarmoqlarda bir nechta kichik kompaniyalar o'rtasida raqobat qilishning o'rniga, katta hajmdagi ishlab chiqarish va resurslarni boshqarish orqali xarajatlar ancha kamayadi. bu kabi sharoitlar tabiiy monopoliya yaratadi. infratuzilma …

2 / 20

uning uchun kichik kompaniyalar bozorga kirishdan qochishadi. katta kompaniyalar yuqori samaradorlikka erishadi va kichik raqobatchilarning bozorda o'z o'rnini egallashini oldini oladi. texnologik ustunlik: yangi texnologiyalarga ega bo'lish va innovatsiyalarni amalga oshirish ba'zan raqobatchilarga qarshi asosiy ustunlikka aylanadi. texnologik afzalliklarga ega bo'lgan kompaniya bozorga hukmronlik qiladi va bu raqobatni kamaytiradi. monopoliyalarning mohiyatini ochib berishda uning turlarini ko‘rib chiqish muhim ahamiyat kasb etadi. monopoliyalarning turlarini bir necha mezonlarga ko‘ra ajratish mumkin bozorni qamrab olish darajasiga ko‘ra: sof monopoliya, oligopoliya va monopsoniya. sof monopoliya – tarmoqdagi yagona ishlab chiqaruvchi yoki sotuvchining narx va ishlab chiqarish hajmini belgilashdagi yakkahukmronlik holati hisoblanadi. oligopoliya – tarmoqdagi bir necha yirik ishlab chiqaruvchi yoki sotuvchining narx va ishlab chiqarish hajmini belgilashdagi hukmronlik holati hisoblanadi monopsoniya – tarmoqdagi ishlab chiqaruvchi yoki sotuvchilar soni juda ko'p bo‘lib, ular tovar yoki xizmatlarining yagona iste’molchisi yoki xaridori mavjud bo‘lgan sharoitdagi yakkahukmronlik holati hisoblanadi monopoliyaning vujudga kelishi sababi va tavsifiga ko‘ra: tabiiy monopoliya, …

3 / 20

iga olib keladi. ikkinchidan, monopolist bo‘lmagan, mayda, raqobatlashuvchi soha korxonalariga nisbatan monopolistik korxonalarda ishlab chiqarishga ilmiy-texnika taraqqiyoti yutuqlarini joriy etish uchun ko‘proq rag‘bat va imkoniyat mavjud bo‘ladi. monopoliyaning salbiy tomoni sifatida quyidagi jixatlarni ko‘rsatish mumkin: resurslarning oqilona taqsimlanmasligi. daromadlardagi tengsizlikning kuchayishi. iqtisodiy turg‘unlik va fan-texnika taraqqiyotining sekinlashuvi. iqtisodiyotda demokratik harakatlarning to‘sib qo‘yilishi. xulosa va takliflar monopoliyalar bozorning samarali ishlashini va raqobatni kamaytirishi mumkin. shu sababli, monopoliyalarni cheklashda davlatning ro'li katta ahamiyatga ega. davlatning asosiy vazifasi bozorni raqobatbardosh qilish, iste'molchilarning manfaatlarini himoya qilish va iqtisodiy samaradorlikni ta'minlashdir. davlat o'zining qonun chiqaruvchi, nazorat qiluvchi va tartibga soluvchi rolida monopolistik faoliyatlarning oldini olish, bozorni diversifikatsiya qilish va kichik kompaniyalarni qo'llab-quvvatlashga harakat qiladi. test savollari 1. monopoliya nima? a) bir nechta kompaniyalar o'rtasidagi raqobat b) bir kompaniyaning bozorni to'liq egallashi c) bozorda davlatning to'liq hukmronligi d) bir xil mahsulotni ishlab chiqarayotgan turli kompaniyalar 2. monopoliyani cheklashda davlatning asosiy maqsadi nima? a) bozorda yagona kompaniya …

4 / 20

ompaniyalarni bozorga kirishdan cheklash 7. raqobatni rivojlantirish uchun davlat nima qilishi kerak? a) monopolistlarga imtiyozlar berish b) yangi kompaniyalar uchun bozorga kirish to'siqlarini kamaytirish c) yangi monopoliyalarni tashkil etish d) bozorda faqat bir kompaniyani qo'llab-quvvatlash 8. monopoliyaning bozorga ta'siri nima bo'lishi mumkin? a) narxlarning pasayishi va sifatning oshishi b) narxlarning oshishi va sifatning pasayishi c) raqobatning kuchayishi d) bozorning samarali ishlashi 9. monopoliyani cheklashda davlat qanday iqtisodiy chora-tadbirlarni qo'llashi mumkin? a) kompaniyalarni birlashtirish b) soliqlarni oshirish va subsidiya siyosatini joriy etish c) barcha bozorlarni davlat tomonidan boshqarish d) faqat monopolistlarga qo'shimcha yordam ko'rsatish 10. monopoliyani cheklashda davlatning iste'molchilarni himoya qilishdagi roli nima? a) iste'molchilarga yuqori narxlarni to'lashga majbur qilish b) narxlarning sun'iy oshishiga yo'l qo'ymaslik c) bozorda faqat davlat monopoliyasini yaratish d) bozorni to'liq yopish 5.monopoliyani cheklashda eng muhim qarorlar kim tomonidan qabul qilinadi? a) iste'molchilar tomonidan. b) yirik korxonalar va kompaniyalar tomonidan. c) davlat hokimiyati va tegishli regulator organlari …

5 / 20

xlarning sun'iy oshishiga yo'l qo'ymaslik 9. c) davlat hokimiyati va tegishli regulator organlari tomonidan. 10. b) raqobatni ta’minlovchi va monopoliyaga qarshi kurashuvchi qonunlar. test javoblari tartib raqami savollar harflar javoblar 1 monopoliya nima? a bir kompaniyaning bozorni to'liq egallashi 2 davlat monopolistik faoliyatni nazorat qilish orqali nimaga erishadi? b iste'molchilarni himoya qilish va raqobatni rivojlantirish 3 monopoliyaning bozorga ta'siri nima bo'lishi mumkin? c antimonopoliya qonunlari, regulyatsiya va nazorat 4 monopoliyani cheklashda davlat qanday iqtisodiy chora-tadbirlarni qo'llashi mumkin? d iste'molchilarga zarar yetkazilishining oldini olish 5 monopoliyani cheklashda davlatning qanday asosiy vositalari mavjud? e yangi kompaniyalar uchun bozorga kirish to'siqlarini kamaytirish 6 monopoliyani cheklashda davlatning iste'molchilarni himoya qilishdagi roli nima? f narxlarning oshishi va sifatning pasayishi 7 raqobatni rivojlantirish uchun davlat nima qilishi kerak? g soliqlarni oshirish va subsidiya siyosatini joriy etish 8 monopoliyani cheklashda davlatning qanday qonunlari ishlatiladi? h narxlarning sun'iy oshishiga yo'l qo'ymaslik 9 monopoliyani cheklashda eng muhim qarorlar kim …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "monopoliya cheklashda davlatning ro'li"

powerpoint 演示文稿 . monopoliya — bu bozor iqtisodiyoti sharoitida bitta kompaniya yoki tashkilotning ma'lum bir mahsulot yoki xizmat bozoridagi yagona ishlab chiqaruvchi yoki taqdim etuvchi sifatida faoliyat yuritishi holatidir. bunday holatda, monopoliya subyekti bozorda narxlarni va shart-sharoitlarni o'zi belgilaydi, chunki u yagona ta'minlovchi sifatida raqobatni yo'qotadi. monopoliyani cheklashda davlatning ro’li monopoliyani cheklashda davlatning ro'li juda muhim, chunki monopoliyalar bozorni boshqarib, iste'molchilar uchun noqulay sharoitlar yaratishi mumkin. davlatning monopoliyalarni cheklashdagi asosiy maqsadi — bozor raqobatini saqlash, iste'molchilarni himoya qilish va iqtisodiy samaradorlikni ta'minlashdir. davlat monopoliyalarni nazorat qilish, ularni boshqarish yoki bartaraf e...

This file contains 20 pages in PPTX format (2.3 MB). To download "monopoliya cheklashda davlatning ro'li", click the Telegram button on the left.

Tags: monopoliya cheklashda davlatnin… PPTX 20 pages Free download Telegram