elektrokimyoviy korroziyadan himoyalash usullari referat

DOCX 11 pages 35.3 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 35.3 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: elektrokimyoviy korroziyadan himoyalash usullari. reja 1. metallar korroziyasi metallarning tashqi muhit bilan kimyoviy va elektrokimyoviy ta’sirlashuvi 2. kimyoviy korroziya turlari 3. korroziyaning oldini olish tayanch so‘zlar: temir va temir qotishmalari korroziyasi, metall buyumlarni yemirilishdan saqlash, korroziya geterogen jarayon, d. i. mendeleyevning davriy sistemasidagi 109 kimyoviy elementning 87 tasi metal 22 tasi metallmasdir. barcha metalni "oddiy metallar", "oraliq metallar", "lantanoid va aktinoidlar" tashkil qiladi. davriy sistemada asosiy guruhchalardagi metallar oddiy metallar (s- va r-elementlar), qo‘shimcha guruhchaga joylashgan metallar oraliq metallar yoki (d- va f- elementlar) nomi bilan yuritiladi. metall buyumlarni yemirilishdan saqlash muhim ahamiyatga ega. maxsus zanglamaydigan po‘latlar tayyorlash usulining topilishi bu masalani hal qilishga yordam beradi. metal turmushda, qurilishda, kosmonavtika, kemasozlik, mashinasozlik, samolyotsozlikda va boshqa ko‘p sohalarda ishlatiladi. inson faoliyati oqibatida har yili atrof- muhitda ko‘plab o‘zgarishlar, atmosferada yangi azon teshiklari, tabiy ofatlar va yer resurslarini vayron bo‘lishi kuzatilmoqda. atrofmuhitda o‘zgarishlar bo‘lgani uchun atmosfera omillari zarar ko‘radi va ular …

2 / 11

va ishlash sharoitlari (harorat, namlik, sho‘rlanishva boshqalar) galvanik korroziyaga ta'sir qiladi. anodning sirt maydoni nisbati va katod to‘o‘ridan- to‘o‘ri materiallarning korroziya tezligiga ta'sir qiladi. korroziya metallni o‘z hususiyatidan mahrum etadi va uni hech narsaga yaroqsiz kukun yoki changga aylantiradi. havo, suv, kislota, quruq gazlar, ishqor va tuzlarning eritmalari va boshqa shu kabi ta’sir etuvchilar oqibatida juda ko‘p metallar yemiriladi. metallar korroziyasi metallarning tashqi muhit bilan kimyoviy va elektrokimyoviy ta’sirlashuvi natijasida o‘z- o‘zidan sodir bo‘ladigan jarayondir. korroziyaga qarshi kurashish va undan himoyalanishning asosiy maqsadi dunyodagi cheklangan bo‘lgan metall resurslarini tejashdir. bu katta iqtisodiy ahamiyatga ega. korroziya mashinalarning metal qismlarini, kema va tankerlarning korpuslarini, quvurlarni, rezervuarlarni, dengizdagi inshootlar va boshqa agressiv muhitdagi metallarning korroziyaga uchrab yemirilishi natijasida katta yo‘qotishlarga olib keladi. metallar deganda oddiy metallar va ularning qotishmalari shuningdek metal buyumlar va ularning konstruktsiyalarini nazarda tutamiz. odatda metallar korroziyasi sodir bo‘lgan muhit suyuqlik muhitida yoki gaz muhitida bo‘ladi. korroziya geterogen jarayon bo‘lib, …

3 / 11

asiridagi korroziya passiv metallar korroziyasi. passiv korroziya shikastlanishini kamaytirishda juda foydali, ammo uning passivlashtiruvchi plyonka hosil qilish qobiliyatiga to‘sqinlik qiladigan bo‘lsa, yuqori sifatli qotishma ham korroziyaga uchraydi. muayyan atrof-muhit uchun to‘o‘ri darajadagi materialni to‘o‘ri tanlash ushbu materiallar guruhining uzoq muddatli ishlashi uchun muhimdir. agar passiv plyonkada kimyoviy yoki mexanik omillar ta'sirida buzilish sodir bo‘lsa, natijada paydo bo‘ladigan asosiy korroziya usullari o‘z ichiga olishi mumkin chuqurlikdagi korroziya, yoriqlarning korroziyasiva stress korroziyasining yorilishi korroziyaning oldini olish tadbirlari metallar korroziyalanishining oldini olish tadbirlari xilma- xil bo‘lib, ularga masalan, sirt yuzalarini korroziyabardosh metallar (zn, cr, al, ni) bilan qoplash, agressiv muhit aktivligini pasaytirish va boshqalar kiradi. quyida bu usullar bilan qisqacha tanishib chiqamiz: a) sirt yuzalarini korroziyabardosh metallar bilan qoplash. buning uchun avval buyumlarning sirt yuzalari mexanik yoki kimyoviy usullarda zang, moy va boshqalardan tozalanadi, keyin esa korroziyabardosh metall (zn, sb, rb) vannasiga tushirilib, u yerda ma’lum vaqt saqlanadi. masalan, tunuka list, sim, trubalar …

4 / 11

li metall bilan qoplansa – anodli va aksincha, o‘z potensialidan katta potensialli metall bilan qoplansa – katodli usul deyiladi. d) buyumlarning sirtini korroziyabardosh metallar bilan to‘yintirish. bu usulda buyumlar sirtiga himoya parda yuqori temperaturali sharoitda korroziyabardosh metallar atomlarining diffuziyalanishi (alitirlash, silitsirlash, xromlash) hisobiga boradi. bu usullarning ba’zi xillari bilan tanishamiz: e) kimyoviy usul. bu usulda po‘lat buyumlar n2 no3 tuzining 140– 150 os temperaturali eritmasiga tushirilib, 40– 50 daqiqa saqlanadi. bunda ajralgan o2 buyum sirti bilan birikib himoya parda hosil qiladi. buyumlarni korroziyabardosh metallar bilan qoplash. bu usulda metall listlar sirtiga korroziya-bardosh metall list qo‘yilib, birgalikda qizdirib, prokatlanadi. natijada qo‘sh qavatli (bimetall) qoplama hosil bo‘ladi. f) elektrokimyoviy usul. bunda buyumlar yuziga yaqinroq joyga protektor deb ataluvchi plastinka o‘rnatiladi. bu plastinka potensiali himoya etiluvchi metall potensialidan kichik bo‘lmoo‘i lozim. bunday sharoitda buyumlarni elektrolitda yoki suvda ishlashda u bilan protektor orasida galvanik tok hosil bo‘ladi. bunda protektor- anod, buyumkatod vazifasini bajaradi. ma’lum …

5 / 11

himoya qilishning zamonaviy prinsplari quyidagi usullarga asoslanadi: 1. materiallarning kiyoviy qarshiligini yaxshilash. 2. agressiv muhitdan ya’ni metallarni korroziyaga olib keluvchi muhitdan himoyalash. 3. texnologik muhitning metallarga tajovuzkorligini kamaytirish. 4. elektrokimyoviy himoya tashqi tokni kiritish. xulosa qilib aytadigan bo‘lsak, hozirgi kunda metallarning korroziyalanib ularning mustahkamligi, bardoshliligi, ustuvorligi, yuza tozaligi va boshqa sifatlari yo‘q bo‘lib yaroqsizlanishini oldini olish choralari va korroziyaga uchrayotgan detallarda korroziyani to‘xtatish choralarini ko‘rish juda muhim, chunki yerdagi barcha tabiiy boyliklar cheklangan, xususan metall rudalarini qazib olish konlarini ham oxiri bor, s huning uchun ulardan oqilona foydalanib ularni korroziyaga uchrab yo‘q bo‘lib ketishiga yo‘l qo‘ymasligimiz lozim. yuqoridagi korroziyaga qarshi ishlar olib borilmoqda. bugungi kunda metallarning korroziyalanishi detallarning yuza tozaligiga kata ta’sir ko‘rsatadi. shuning uchun metallal sirtlarini boshqa metallar bilan, metall bo‘lmagan moddalar bilan, metallarga turli qo‘shimchalar kiritish orqali va metall sirtini kimyoviy birikmalar bilan qoplash orqali korroziyalanishdan saqlanib kelinmoqda. bunday usullar orqali metallarni korroziyalanish oldi olinmoqda. elektrokimyo predmeti elektrokimyo …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektrokimyoviy korroziyadan himoyalash usullari referat"

mavzu: elektrokimyoviy korroziyadan himoyalash usullari. reja 1. metallar korroziyasi metallarning tashqi muhit bilan kimyoviy va elektrokimyoviy ta’sirlashuvi 2. kimyoviy korroziya turlari 3. korroziyaning oldini olish tayanch so‘zlar: temir va temir qotishmalari korroziyasi, metall buyumlarni yemirilishdan saqlash, korroziya geterogen jarayon, d. i. mendeleyevning davriy sistemasidagi 109 kimyoviy elementning 87 tasi metal 22 tasi metallmasdir. barcha metalni "oddiy metallar", "oraliq metallar", "lantanoid va aktinoidlar" tashkil qiladi. davriy sistemada asosiy guruhchalardagi metallar oddiy metallar (s- va r-elementlar), qo‘shimcha guruhchaga joylashgan metallar oraliq metallar yoki (d- va f- elementlar) nomi bilan yuritiladi. metall buyumlarni yemirilishdan saqlash muhim ahamiyatga ega...

This file contains 11 pages in DOCX format (35.3 KB). To download "elektrokimyoviy korroziyadan himoyalash usullari referat", click the Telegram button on the left.

Tags: elektrokimyoviy korroziyadan hi… DOCX 11 pages Free download Telegram