milliy hududiy chegaralanish. maqsad va vazifalari

PPTX 15 pages 1.2 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

termiz davlat universiteti tarix fakulteti 423-guruh 2-kurs talabasi xoʻjamurodova muxlisaning tarixshunoslik fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: milliy hududiy chegaralanish. maqsad va vazifalari oʻrta osiyoda milliy-hududiy chegaralanish — mustabid sovet rejimi tomonidan turkiston xalqlarining "milliy davlatlarini tashkil qilish" niqobi ostida ularni ajratib tashlash maqsadida amalga oshirilgan siyosiy tadbir (1924—1925). turkiston mintaqasi azaldan turkiy xalqlarning yagona maskani va umumiy vatani boʻlgan. 1918—1924-yillarda mavjud boʻlgan turkiston assr, bxsr, xxsrning tub xalqlari asrlar davomida turmush tarzi va anʼanalari jihatidan bir-birlariga juda yaqin boʻlishgan. turkistondagi turli davlatlarning har birida turkiy xalklar: oʻzbeklar, turkmanlar, qoraqalpoqlar, qozoqlar, qirgʻizlar, shuningdek, tojik xalqi azaldan yashaganligi tarixan tarkib topgan hodisa edi. turkiston mintaqasining xalqlari shu tuproqni, turonzaminni qadimdan oʻzlarining asl vatani deb bilganlar mustabid sovet rejimi va bolsheviklar uchun esa turkiston oʻlkasini boʻlib tashlab, uni idora qilish qulay edi. xususan, bu jarayon turkistonda sovet rejimiga qarshi qurolli harakat 1924-yilda, asosan, magʻlubiyatga uchraganidan keyin oʻzining soʻnggi bosqichiga qadam qoʻydi. 1924-yil fevral iyun …

2 / 15

arbekov, i. vareykis, d.manjara, i.mejlauk, x.saxatmuratov va boshqalar siyosiy arboblar kirgan edi. 1924-yil 16-sentabrda turkiston assr ning navbatdan tashqari sessiyasi, 20-sentabrda butun buxoro xalq vakillarining 5-qurultoyi, 2-oktabrda butun xorazm xalq vakillarining 5-qurultoyi bu masalani koʻrib chiqib, oʻrta osiyoning milliyhududiy chegaralanishi toʻgʻrisida qaror qabul qildilar. mazkur qarorlarda oʻzbek va turkman xalqlariga oʻzbekiston ssr va turkmaniston ssr tuzish huquqi, turkiston assr ning qirgʻiz (aslida qozoq) viloyatlarini 1920-yilda tashkil qilingan qirgʻiziston assr (aslida qozogʻiston assr) bilan birlashtirish maqsadida qirgʻiz (aslida qozoq) xalqiga turkiston assrdan chiqish huquqi, qora qirgʻiz (aslida qirgʻiz) xalqiga turkiston assrdan chiqish huquqi va qora qirgʻiz (aslida qirgʻiz) avtonom oblastini tashkil etish huquqi, tojik xalqiga ham turkiston assrdan chiqib, tojikiston avtonom oblastini tashkil etish huquqi berilishi kerakligi taʼkidlandi. rsfsr (butun rossiya) markaziy ijroiya komitetining 2-sessiyasi (1924-yil 14-oktabr) oʻrta osiyodagi turkiston assr, buxoro va xorazm respublikalari oʻrnida oʻzbekiston ssr (oʻzssr) va turkmaniston ssr, shuningdek, tojikiston assr (oʻz ssr tarkibida), qoraqalpoq va qora …

3 / 15

ngan (1925-yil 13-may). oʻzssr tarkibida 1929-yilgacha tojikiston assr ham boʻlgan (yana qarang [[oʻzbekiston sovet sotsialistik respublikasi) 1925-yil 13-fevralda buxoroda maxsus qurilgan xalq uyida oʻzbekiston ssr sovetlarining 1qurultoyi ochildi. qurultoy 17-fevralda "[[oʻzbekiston sovet sotsialistik respublikasini tashkil etish toʻgʻrisida deklaratsiya" qabul qildi. oʻzssr oradan koʻp oʻtmay sssr tarkibiga qabul qilingan (1925-yil 13-may). oʻzssr tarkibida 1929-yilgacha tojikiston assr ham boʻlgan (yana qarang [[oʻzbekiston sovet sotsialistik respublikasi) oʻrta osiyo xalqlari uchun bu chegaralanish va tashkil etilgan yangi "milliy davlatchilik" ularning bundan keyingi taraqqiyotiga yangi nozik farqlarni olib kirdi. oʻzbekiston ssrning tuzilishi "oʻzbek xalqining milliy davlatchiligi tashkil qilindi", degan fikrni anglatmaydi. sssr tarkibidagi oʻzssr amalda hech qanday suverenitet va mustaqillikka ega emas edi. oʻzssr tashkil etilayotgan vaqtlardayoq uning oldiga, asosan, markazning manfaatlariga xizmat qilish, sssrning markaziy rayonlariga xom ashyo yetishtirib berish kabi vazifalar qoʻyilgan edi. sssr inqirozga yuz tutgan va parchalangan paytgacha bu vazifalar oʻz kuchini yoʻqotmadi. hukmron sulolalarning tez-tez almashishiga, makon-hudud mezonlarining o'zgarishiga qaramay, …

4 / 15

b qolgan edi, bu esa ularning ongiga ta'sir qilmasdan qolmasdi, o'z huquqlarining qandaydir poymol qilinganligida deb tushunardilar. aslida, bolsheviklar andozasidagi milliy-hududiy chegaralanish o'rta osiyo xalqlari o'rtasidagi bo'lajak millatlararo munosabatlar jarayonlafl ostiga ma'lum vaqtda portlaydigan mina qo'yish degan gap edi, ular favqulodda vaziyatlarda portlab, turli nizolar va keskin holatlar keltirib chiqarishi muqarrar edi shu bilan birga, yangi tuzilmalarni o'rta osiyo xalqlarining «milliy (javlatchiligi» tashkil etilganligi sifatida baholash ham to'g'ri bo'lmasa kerak. chunki sssr tarkibiga kirish va sssrning tashkil topganligi haqidagi shartnomaning imzolanishi, bu yerda rkp(b) mk o'rta osiyo byurosining, o'rta osiyo iqtisodiy kengashining va boshqa shunga o'xshash butunittifoq idoralarining saqlanib qolishi bilan davlatga xos bo'lgan hokimiyat vazifalari va vakolatlarning barchasi markaz ixtiyorida bo'lib qoldi. o'zbekistonespublikasi i prezidenti i.a.karimovning jonli iborasi bilan aytganda, o'rta osiyoda tashkil qilingan bu tuzilmalar davlat bo'lib shakllanmagan (davlatga o'xshash) tuzilmalar edi.» mazkur tuzilmalar suverenitet va rnustaqillikdan batamom mahrum edilar, ular aslida sssrning ma'muriy-iqtisodiy rayonlari darajasiga tushirilgan bo'lib, …

5 / 15

milliy hududiy chegaralanish. maqsad va vazifalari - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "milliy hududiy chegaralanish. maqsad va vazifalari"

termiz davlat universiteti tarix fakulteti 423-guruh 2-kurs talabasi xoʻjamurodova muxlisaning tarixshunoslik fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: milliy hududiy chegaralanish. maqsad va vazifalari oʻrta osiyoda milliy-hududiy chegaralanish — mustabid sovet rejimi tomonidan turkiston xalqlarining "milliy davlatlarini tashkil qilish" niqobi ostida ularni ajratib tashlash maqsadida amalga oshirilgan siyosiy tadbir (1924—1925). turkiston mintaqasi azaldan turkiy xalqlarning yagona maskani va umumiy vatani boʻlgan. 1918—1924-yillarda mavjud boʻlgan turkiston assr, bxsr, xxsrning tub xalqlari asrlar davomida turmush tarzi va anʼanalari jihatidan bir-birlariga juda yaqin boʻlishgan. turkistondagi turli davlatlarning har birida turkiy xalklar: oʻzbeklar, turkmanlar, qoraqalpoqlar, qozoqlar, qirgʻ...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "milliy hududiy chegaralanish. maqsad va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: milliy hududiy chegaralanish. m… PPTX 15 pages Free download Telegram