milliy hududiy chegaralanish

PPTX 13 стр. 2,8 МБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,8 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

termiz davlat universiteti tarix fakulteti 423-guruh 2-kurs talabasi xudoyberdiyev samandarning o’zbekiston tarixi fanidan tayyorlagan taqdimoti milliy hududiy chegaralanish oʻrta osiyoda milliy-hududiy chegaralanish — mustabid sovet rejimi tomonidan turkiston xalqlarining "milliy davlatlarini tashkil qilish" niqobi ostida ularni ajratib tashlash maqsadida amalga oshirilgan siyosiy tadbir (1924—1925). turkiston mintaqasi azaldan turkiy xalqlarning yagona maskani va umumiy vatani boʻlgan. 1918—1924-yillarda mavjud boʻlgan turkiston assr, bxsr, xxsrning tub xalqlari asrlar davomida turmush tarzi va anʼanalari jihatidan bir-birlariga juda yaqin boʻlishgan. turkistondagi turli davlatlarning har birida turkiy xalklar: oʻzbeklar, turkmanlar, qoraqalpoqlar, qozoqlar, qirgʻizlar, shuningdek, tojik xalqi azaldan yashaganligi tarixan tarkib topgan hodisa edi. turkiston mintaqasining xalqlari shu tuproqni, turonzaminni qadimdan oʻzlarining asl vatani deb bilganlar. turkiston — mintaqa xalqlarining yagona makoni va umumiy vatani. turkiston mintaqasi azaldan turkiy xalqlarning yagona maskani va umumiy vatani bo’lgan. 1918–1924-yillarda mavjud bo’lgan turkiston assr, bxsr, xxsrning tub xalqlari asrlar davomida turmush tarzi va an’analari jihatidan bir-birlariga juda yaqin bo’lishgan. turkistondagi …

2 / 13

va xorazm ssr miklari maxsus qoʻshma qaror qabul qildilar va shu qarorga binoan oʻz vakolatlarini oʻzbekiston ssr sovetlarining taʼsis qurultoyiga qadar ish koʻruvchi f.xoʻjayev raisligida 31-oktabrda tashkil qilingan oʻzbekiston ssr muvaqqat inqilobiy komitetiga topshirdilar. bu komitet oʻzbekiston ssr tuzilishini boshqarib bordi 1925-yil 13-fevralda buxoroda maxsus qurilgan xalq uyida oʻzbekiston ssr sovetlarining 1qurultoyi ochildi. qurultoy 17-fevralda "[[oʻzbekiston sovet sotsialistik respublikasini tashkil etish toʻgʻrisida deklaratsiya" qabul qildi. oʻzssr oradan koʻp oʻtmay sssr tarkibiga qabul qilingan (1925-yil 13-may). oʻzssr tarkibida 1929-yilgacha tojikiston assr ham boʻlgan (yana qarang [[oʻzbekiston sovet sotsialistik respublikasi). qoraqalpoq avtonom oblasti (1925-yil 16-fevraldan) tuzilib, u dastlab qozogʻiston assr tarkibiga kirgan. keyinchalik qoraqalpoq avtonom oblasti (1932-yil rsfsr tarkibiga, 1936-yildan oʻzbekiston ssr tarkibida) qoraqalpogʻiston assr qilib qayta tuzildi (yana q. qoraqalpogʻiston respublikasi). oʻrta osiyo xalqlari uchun bu chegaralanish va tashkil etilgan yangi "milliy davlatchilik" ularning bundan keyingi taraqqiyotiga yangi nozik farqlarni olib kirdi. oʻzbekiston ssrning tuzilishi "oʻzbek xalqining milliy davlatchiligi tashkil qilindi", …

3 / 13

va boshqa alohida komissiyalar tuzildi. milliy kommunistlar va markaz vakillari o‘rtasida turli qarashlarning to‘qnashuvi turkkomissiya va y. rudzutak tezislariga qarama-qarshi o‘laroq turor risqulov boshchiligidagi bir guruh milliy kommunistlar 1920-yildayoq turkiy xalqlar yagona bo‘lib, ularning tarixiy ildizlari, dinlari, an’analari va madaniyati mushtarakdir, yagona turkistonni alohida qismlarga ajratib bo‘lmaydi, degan g‘oyani ilgari surgan edilar. biroq markaz kommunistlari bu fikrni inkor etib, uni “panturkizm”, “panislomizm”, “burjua millatchiligi va o‘ng og‘machiligi” deb noto‘g‘ri baholagan edilar. bir tomondan, 1920-yildan boshlab istiqlolchilik harakatining qaytadan shiddat bilan rivojlanishi, ikkinchi tomondan, qizil armiya tomonidan xiva xonligi va buxoro amirligi ag‘darib tashlanib, ular o‘rnida “mustaqil respublikalar” tashkil qilinganligi bu masalada bolsheviklarni yana 4 yil sabr qilishlariga olib keldi. xullas, sovet hokimiyati rahbariyati 1924-yil boshlaridan boshlab ushbu masalani hal qilishga jiddiy kirishdi. sovet hokimiyatining chegaralanish siyosatiga dastavval turkiston assr, bxsr va xxsr rahbarlari qarshi bo‘lishgan. 1924-yil fevralda buxoro kompartiyasi chegaralanish masalasi yuzasidan fayzulla xo‘jayev tomonidan yozilgan tezislarni qabul qildi. unda …

4 / 13

rahbarlarida ham alohida qarashlar bo‘lgan. 1924-yil 8-mayda bir guruh xorazm rahbarlari rkp(b) mkga “xorazmda milliy masalani hal qilish to‘g‘risida maktub” yuborib, unga xorazmni chegaralanishga qo‘shmaslikni iltimos qildilar. ular o‘zlarining shu nuqtayi nazarlarini respublikaning olisda joylashganligi, iqtisodiy jihatdan ajralib turganligi bilan asosladilar. bu nuqtayi nazarni qo‘llab-quvvatlagan xorazm kompartiyasi markaziy komiteti mas’ul kotibi qalandar odinayev 1924-yil iyulda o‘z vazifasidan olib tashlandi. xxsr hududi dastlab chegaralanishga tortilmadi, biroq 1924-yil 26-iyulda xorazm kompartiyasining yangi rahbarlari respublikaning chegaralanishiga kiritilishiga o‘z roziligini bildirdi. 1924-yil 12-iyunda i. v. stalinning taklifi bilan rkp(b) mk siyosiy byurosining “o‘rta osiyo respublikalarini milliy-hududiy chegaralash to‘g‘risida” maxsus qarori qabul qilingan. bu qaror bilan mazkur jarayon o‘zining so‘nggi bosqichiga kirdi. 15-iyulda rkp(b) mk o‘rta osiyo byurosi yangi tashkil etiladigan milliy respublikalar va viloyatlarning muvaqqat byurosini tashkil etdi. o‘zbeklar byurosi tarkibiga fayzulla xo‘jayev, rustam islomov, akmal ikromov, qori yo‘ldosh po‘latov, muxtorjon saidjonov, kalugin a’zo sifatida, inoyatov nomzod sifatida kiritildi. shuningdek, rkp(b) mk o‘rta osiyo …

5 / 13

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "milliy hududiy chegaralanish"

termiz davlat universiteti tarix fakulteti 423-guruh 2-kurs talabasi xudoyberdiyev samandarning o’zbekiston tarixi fanidan tayyorlagan taqdimoti milliy hududiy chegaralanish oʻrta osiyoda milliy-hududiy chegaralanish — mustabid sovet rejimi tomonidan turkiston xalqlarining "milliy davlatlarini tashkil qilish" niqobi ostida ularni ajratib tashlash maqsadida amalga oshirilgan siyosiy tadbir (1924—1925). turkiston mintaqasi azaldan turkiy xalqlarning yagona maskani va umumiy vatani boʻlgan. 1918—1924-yillarda mavjud boʻlgan turkiston assr, bxsr, xxsrning tub xalqlari asrlar davomida turmush tarzi va anʼanalari jihatidan bir-birlariga juda yaqin boʻlishgan. turkistondagi turli davlatlarning har birida turkiy xalklar: oʻzbeklar, turkmanlar, qoraqalpoqlar, qozoqlar, qirgʻizlar, shuningdek, tojik...

Этот файл содержит 13 стр. в формате PPTX (2,8 МБ). Чтобы скачать "milliy hududiy chegaralanish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: milliy hududiy chegaralanish PPTX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram