pedagogik texnika

DOCX 10 pages 577.4 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 577.4 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

pedagogik texnika haqifda ma’lumot.pedagogik texnika xususiyatlari. pedagogik texnikani egallash mahorati. nutq texnikasi va notiqlik madaniyati. reja: kirish asosiy qism 1. pedagogik texnika tushunchasi va uning xususiyatlari 2. nutq texnikasi va notiqlik madaniyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish bugungi kunda ta'lim tizimida yuz berayotgan yangilanishlar pedagog shaxsiga qo‘yiladigan talablarni yanada oshirmoqda. endilikda o‘qituvchi faqat bilim beruvchi emas, balki tarbiyachi, ilhomlantiruvchi, kommunikator, psixolog kabi ko‘plab rollarni bir vaqtda bajarishga majbur. shu bois, pedagog o‘z ustida doimiy ishlashi, nafaqat kasbiy bilimlarga, balki o‘zini tutish, o‘z fikrini aniq, ravon va ta’sirchan ifodalash ko‘nikmalariga ham ega bo‘lishi kerak. bu esa bevosita pedagogik texnika bilan bog‘liqdir. pedagogik texnika – bu o‘qituvchining o‘z kasbiga oid psixologik, pedagogik, kommunikativ va nutqiy ko‘nikmalari majmuasidir. boshqacha aytganda, bu pedagogik faoliyatda o‘zini tutish, o‘quvchilar bilan samarali muloqot o‘rnatish, darsni qiziqarli va ta’sirchan o‘tkazish uchun zarur bo‘lgan uslub va vositalar yig‘indisidir. unga tana harakatlari (mimika, jest, holat), ovoz balandligi, nutq ohangi, ko‘z bilan …

2 / 10

aoliyatning tashqi va ichki jihatlarini o‘z ichiga oladi. tashqi jihatlar qatoriga o‘qituvchining mimikasi, nutqi, harakatlari, ovoz tembri, tana holati, kiyinish madaniyati kirsa, ichki jihatlari ongni boshqarish, his-tuyg‘ularni nazorat qilish, stressga chidamlilik, muloqotga kirisha olish qobiliyatlarini o‘z ichiga oladi. pedagogik texnika orqali o‘qituvchi o‘quvchilar bilan samarali aloqa o‘rnatadi, dars jarayonida qulay psixologik muhit yaratadi, ta’lim va tarbiya vazifalarini muvaffaqiyatli amalga oshiradi. zamonaviy ta’lim tizimi o‘qituvchidan nafaqat bilimdonlikni, balki o‘z fikrini aniq va ta’sirli ifodalashni, turli xarakterdagi o‘quvchilar bilan individual ishlashni, darsni boshqarish va diqqatni jamlash kabi ko‘nikmalarni ham talab qiladi. bu esa bevosita pedagogik texnikaning rivojlangan darajasini ko‘rsatadi. o‘qituvchining nutqi ravon, talaffuzi to‘g‘ri, ohangdor bo‘lishi, har bir harakati ishonchli va tabiiy bo‘lishi kerak. uning holati, yuz ifodasi, ko‘z qarashi, hatto tana tili ham o‘quvchiga ruhiy ta’sir o‘tkazadi. pedagogik texnika o‘qituvchining nutqiy va jismoniy ifoda vositalarini ongli ravishda boshqarish san’ati sifatida qaraladi. pedagogik texnikaning asosiy xususiyatlari sifatida quyidagilarni ko‘rsatish mumkin: muloqot madaniyati, …

3 / 10

xnika barcha ta’lim bosqichlarida dolzarb ahamiyat kasb etadi. nutq texnikasi bu pedagogning og‘zaki muloqot jarayonida o‘z fikrini aniq, ravon, tushunarli va ta’sirchan ifoda eta olish mahoratidir. bu texnika o‘qituvchining dars jarayonida o‘quvchilarning e’tiborini jalb etishi, ularga psixologik ta’sir o‘tkazishi va bilimni muvaffaqiyatli yetkazishida muhim o‘rin tutadi. nutq texnikasi tarkibiga bir qator elementlar kiradi: to‘g‘ri nafas olish, ovoz tembri (ohangi), diktsiya (talaffuz), pauza qo‘ya olish, so‘z boyligi, grammatik aniqlik va emotsional ifodalilik. o‘qituvchining ovozi baland, lekin yoqimli, o‘zgaruvchan ohangga ega bo‘lishi kerak. monoton (bir maromdagi) nutq tinglovchining e’tiborini tezda yo‘qotadi, shuning uchun ovozdagi intonatsion o‘zgarishlar muhim ahamiyatga ega. shuningdek, to‘g‘ri nafas olish — uzoq va ravon gapirish, so‘zlar orasida pauza qo‘yish imkonini beradi. bu ayniqsa uzoq tushuntirishlarda kerak bo‘ladi. 1-rasm diktsiya, ya’ni so‘zlarni to‘g‘ri talaffuz qilish ham pedagogik nutqning asosiy ko‘rsatkichlaridan biridir. so‘zlarni noto‘g‘ri aytish, cho‘kish yoki tushirib yuborish o‘quvchilarda tushunmovchilikka sabab bo‘ladi va dars samaradorligini pasaytiradi. shu bois o‘qituvchilar diktsiyasini …

4 / 10

ashuv, muloqotdagi odob va etika, ko‘z bilan aloqa, harakatlar uyg‘unligi kabi jihatlar ham muhim o‘rin tutadi. o‘qituvchining nutqida salbiy so‘zlar, tahdid, haqorat, kinoya kabi uslublar bo‘lmasligi kerak. chunki pedagogning har bir so‘zi tarbiyaviy yuklamaga ega va o‘quvchining ichki dunyosiga ta’sir qiladi. yuqori darajadagi nutq texnikasi va notiqlik madaniyati pedagogik texnikaning eng muhim tarkibiy qismlaridan biridir. bu ikki unsur o‘qituvchining o‘z kasbida muvaffaqiyatli bo‘lishi, o‘quvchilar bilan ishonchli va samarali aloqani yo‘lga qo‘yishi, ta’lim-tarbiya jarayonini jonlantirishi hamda auditoriyani o‘ziga jalb qilishi uchun beqiyos ahamiyatga ega. shu bois pedagoglar ushbu ko‘nikmalarni doimiy ravishda o‘rganib, mustahkamlab borishlari lozim. 2. nutq texnikasi va notiqlik madaniyati nutq texnikasi pedagogik muloqotning asosiy vositasi bo‘lib, u o‘qituvchining ovoz imkoniyatlaridan to‘g‘ri va samarali foydalanishini ta’minlaydi. nutq texnikasi quyidagi asosiy elementlardan tashkil topadi: nafas texnikasi, artikulyatsiya (so‘zlarni aniq talaffuz qilish), diktsiya (toza va tushunarli talaffuz), ovoz balandligi va ohangdorligi (intonatsiya), nutq ritmi va tezligi, pauza va urg‘u qo‘yish san’ati. nafas …

5 / 10

tiga moslashtirilishi kerak. juda past ovoz darsni tinglashda qiyinchilik tug‘dirsa, haddan tashqari baland ovoz esa noqulaylik va emotsional salbiylik uyg‘otadi. o‘qituvchi ovoz balandligini, ohangini, urg‘u va pauzalarni joyida ishlatganida nutqi yanada ta’sirchan bo‘ladi. masalan, muhim fikrlarni urg‘u bilan aytish, keraksiz so‘zlar oldidan pauza qo‘yish orqali diqqatni muhim jihatlarga qaratish mumkin. intonatsiya – nutqqa ruh, emotsiya, kayfiyat baxsh etadi. bir xil ohangdagi (monoton) nutq o‘quvchini tez zeriktiradi. aksincha, hissiyotli, ilhomli, jonli va intonatsiyalangan nutq darsga qiziqishni oshiradi. shu bilan birga, notiqlikda pauzadan to‘g‘ri foydalanish katta ahamiyatga ega. pauza muhim fikrlar oldidan yoki so‘ngida ishlatilsa, tinglovchi bu fikrni yaxshiroq anglab oladi. notiqlik madaniyati esa nutq texnikasidan ham kengroq tushuncha bo‘lib, u pedagogning o‘z fikrini mantiqan, estetik jihatdan chiroyli, ma’naviy jihatdan toza va ta’sirchan shaklda bayon qilish madaniyatini anglatadi. bu jarayonda o‘qituvchi faqat og‘zaki so‘z bilan emas, balki tana tili, ko‘z qarashi, mimika, harakatlar orqali ham axborot yetkazadi. 2-rasm pedagogik notiqlikda o‘qituvchi faqat …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pedagogik texnika"

pedagogik texnika haqifda ma’lumot.pedagogik texnika xususiyatlari. pedagogik texnikani egallash mahorati. nutq texnikasi va notiqlik madaniyati. reja: kirish asosiy qism 1. pedagogik texnika tushunchasi va uning xususiyatlari 2. nutq texnikasi va notiqlik madaniyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish bugungi kunda ta'lim tizimida yuz berayotgan yangilanishlar pedagog shaxsiga qo‘yiladigan talablarni yanada oshirmoqda. endilikda o‘qituvchi faqat bilim beruvchi emas, balki tarbiyachi, ilhomlantiruvchi, kommunikator, psixolog kabi ko‘plab rollarni bir vaqtda bajarishga majbur. shu bois, pedagog o‘z ustida doimiy ishlashi, nafaqat kasbiy bilimlarga, balki o‘zini tutish, o‘z fikrini aniq, ravon va ta’sirchan ifodalash ko‘nikmalariga ham ega bo‘lishi kerak. bu esa bevosita pedagogik texnik...

This file contains 10 pages in DOCX format (577.4 KB). To download "pedagogik texnika", click the Telegram button on the left.

Tags: pedagogik texnika DOCX 10 pages Free download Telegram