atmosfera tarkibi va tuzilishi

PPTX 30 pages 2.1 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

atmosferaning tarkibi, tuzilishi va ahamiyati, havo qobig’ining ifloslanish manbalari atmosferaning tarkibi, tuzilishi va ahamiyati, havo qobig’ining ifloslanish manbalari reja: 1. atmosfera tarkibi va tuzilishi 2. atmosfera havosini ifloslovchi manbalar 3. global isish muammosi. 4. ozon muammosi. 5. radioaktiv ifloslanish. 6. kislotali yomg’irlar. 1. atmosfera tarkibi va tuzilishi. yer kurrasi havo qoplami atmosfera deyiladi. atmosfera yerning himoya qatlami bo’lib, tirik organizmlarni turli ultrabinafsha nurlardan, kosmosdan tushadigan meteoritlarning zarrachalaridan asraydi. atmosfera yer sathining issiqlik tarkibini bir maromda saqlaydi. atmosfera bo’lmaganda yerda kechqurun -100°c sovuq, kunduzi +100°c issiq bo’lardi. yerda hayot mavjudligining asosiy sharti atmosferaning mavjudligidir. atmosfera yer yuzasidan 3000 km gacha bo`lgan qismni o`z ichiga oladi. yerning yuza qismidagi havo qobig‘ida azot 78.09 %, kislorod 20.94 %, argon 0.93 %, karbonat angidrid 0.03 % ni tashkil etadi. boshqa gazlar esa (kripton kr, ksenon xe, neon ne, geliy he, vodorod h2, ozon o3, radon rn, metan ch4, ammiak nh3, vodorod peroksidi h2o2, va …

2 / 30

k va hayvonlarning qoldiqlari dengiz suvining mavjlanishidan havoga chiqqan tuz zarrachalari ishtirok etadi. xx asr oxirlariga kelib, atmosfera ifloslanishining 75%ini tabiiy ifloslanish tashkil etdi. qolgan 25%i inson faoliyati natijasida ro’y berdi. atmosferaning sun’iy ifloslanishi radioaktiv, magnit, shovqin, dispers va gazsimon, shuningdek, sanoat tarmoqlari va texnologik jarayonlar bo’yicha ajratiladi. atmosferada ma’lum miqdorda changlar uchraydi. changlarning uch turi ajratiladi: mineral, organik, kosmik. mineral changlar tog’ jinslarining yemirilishi, vulqonlar otilishi, o’rmon yong’inlari, dengizlar yuzasidan suvlarning bug’lanishi kabilar tufayli kelib chiqadi. organik changlar havo qatlamidagi aeroplanktonlar shuningdek, o’simlik va hayvonlarning qoldiqlar va parchalanish mahsulotlaridir. atmosferaning sun’iy ifloslanishida avtomobil transporti birinchi (40 %), energetika sanoati (20 %) ikkinchi, sanoatning boshqa tarmoqlari uchinchi o’rinni (14 %) egallaydi. qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishi, maishiy kommunal xo’jaligi va boshqalar hissasiga esa sun’iy ifloslanishning 26%i to’g’ri keladi. ifloslovchi moddalar 1.chang (tutunning qattiq zarrachalari va sanoat changi) 2. uglerod oksidi 3. uchuvchan uglevodorodlar va boshqa organik moddalar 4. oltingugurt oksidi 5. …

3 / 30

ishining suv resurslariga ta’siri. g) atmosfera ifloslanishining o’simlik va hayvonlarga ta’siri. d) atmosfera ifloslanishining iqtisodiy zararlari. karbonat angidrid gazi deyarli doimiy bo’lib, faqatgina yirik shaharlarda uning miqdori ortiq bo’lishi mumkin. ma’lumki, karbonat angidrid gazi yashil o’simliklar uchun oziqlanishda muhim ahamiyatga ega. azot elementi havoning tarkibida ko’p miqdorda bo’lishiga qaramay, uni organizmlar to’g’ridan-to’g’ri o’zlashtira olmaydi. organizmlar uni faqatgina birikma holdagina o’zlashtirishi mumkin. azot tugunak bakteriyalar, azotobakteriyalar, aktinomitsetlar va ko’k-yashil suvo’tlari uchun ozuqa manbai bo’lib xizmat qiladi. 3. global isish muammosi. ilk bor, 1896-yilda shved ximigi arrenius: «ko‘mirni yoqish natijasida atmosferaga tashlanadigan karbonat angidrid global isishga olib keladi», degan farazni aytgan. ma’lumki, karbonat angidrid (co2) zaharli emas, u o‘simliklar uchun oziqa hisoblanadi. co2 qisqa to‘lqinli quyosh nurlarini o‘tkazadi, lekin yerdan qaytarilgan uzun to‘lqinli issiqlik nurlanishini ushlab qoladi. natijada, issiqxona effekti vujudga keladi. xx asrning oxirgi 30 yilida olimlarga xlorftoruglerodlar (xfu), metan (ch4) va azot oksidi (n20) ham issiqxona effektiga olib kelishi ayon …

4 / 30

tarilishidagina aks etmay, balki quyidagi ayrim hodisalar soni va jadalligining ortishida ham ifodalanadi: jazirama issiq kunlar, qurg‘oqchilik, suv toshqinlari, haroratning keskin ko‘tarilishi yoki sovushi, sellar, kuchli shamollar. iqlim isishining oqibatlari aholi sog‘lig‘iga bevosita va bilvosita ta’sir ko‘rsatishi mumkin. bevosita ta’sir oqibatlariga suv toshqinlari, dovullar, to‘fonlar, bo‘ronlar natijasida halokatga uchragan odamlarni kiritish mumkin. bundan tashqari, jazirama ob-havo yurak qon-tomir kasalliklari, nafas olish organlari, nerv sistemasi, bo‘yrak va boshqalardan kasallanishga hamda o‘limning ortishiga olib keladi. bilvosita ta’sir oqibatlari natijasi yog‘inlar va botqoqliklar maydonining ortishi bilan bog‘liq. bu – chivin infektsiyasi, birinchi navbatda malyariya xavfining ortishiga olib keladi. yuqori haroratli davrning kattalashishi kanalarning faollashishiga va ular sababchi bo‘ladigan yuqumli kasalliklarning o‘sishiga olib keladi. iqlim o‘zgarishi muammosining muhimligi va uning salbiy oqibatlarini yumshatish bo‘yicha shoshilinch choralar ko‘rish lozimligini hisobga olib, o‘zbekiston respublikasi 1993 - yilda iqlim o‘zgarishi haqida bmt ning doiraviy konventsiyasiga qo‘shildi, 1998 - yilning noyabrida esa kioto protokolini imzoladi. kioto protokoli 1999 …

5 / 30

qatlami insonlar va barcha jonzotlarni quyoshning qisqa to‘lqinli ultrabinafsha nurlanishidan himoya qiluvchi ekran vazifasini o‘taydi. galogenli uglevodorodlar (xlorftoruglerodlar, galonlar, tetraxlormetan, metil bromid) ozonni buzuvchi moddalar hisoblanadi. ozonning siyraklashuvi teri saratoni, immunotizimning kuchsizlanishi va pardali katarakta, o‘simliklar jarohati, shu jumladan, o‘simliklar hosildorligining pasayishi, plankton va fitoplankton singari dengiz hayvon turlari xilma-xilligining qisqarishi kabi salomatlik va ekologik muammolarning ortishiga olib keladi. 1987 - yilning 16-sentabrida ozon qatlamini yemiruvchi moddalar bo‘yicha monreal protokoli ishlab chiqilgan. ushbu sana har yili xalqaro ozon qatlamini himoya qilish kuni sifatida nishonlanadi. o‘zbekiston respublikasi prezidenti i.a.karimov tomonidan 2006 - yilning 7-sentabrida o‘zbekiston respublikasining “ozon qatlamini buzuvchi moddalar bo‘yicha monreal protokoliga tuzatmalarni (monreal, 1997-yil, 17-sentabr) ratifikatsiya qilish to‘g‘risida” gi va “ozon qatlamini buzuvchi moddalar bo‘yicha monreal bayonnomasiga tuzatmalar (pekin, 1999-yil, 3-dekabr) ni ratifikatsiya qilish to‘g‘risida” gi qonunlar imzolandi. avtomobil transporti havoning ifloslanishida katta o‘rin egallaydi. avtotransportdan chiqadigan gazlar tarkibida zararli moddalar mavjud. atrof-muhitga is gazi (oltingugurt) va azot birikmalari …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atmosfera tarkibi va tuzilishi"

atmosferaning tarkibi, tuzilishi va ahamiyati, havo qobig’ining ifloslanish manbalari atmosferaning tarkibi, tuzilishi va ahamiyati, havo qobig’ining ifloslanish manbalari reja: 1. atmosfera tarkibi va tuzilishi 2. atmosfera havosini ifloslovchi manbalar 3. global isish muammosi. 4. ozon muammosi. 5. radioaktiv ifloslanish. 6. kislotali yomg’irlar. 1. atmosfera tarkibi va tuzilishi. yer kurrasi havo qoplami atmosfera deyiladi. atmosfera yerning himoya qatlami bo’lib, tirik organizmlarni turli ultrabinafsha nurlardan, kosmosdan tushadigan meteoritlarning zarrachalaridan asraydi. atmosfera yer sathining issiqlik tarkibini bir maromda saqlaydi. atmosfera bo’lmaganda yerda kechqurun -100°c sovuq, kunduzi +100°c issiq bo’lardi. yerda hayot mavjudligining asosiy sharti atmosferaning mavjudligidi...

This file contains 30 pages in PPTX format (2.1 MB). To download "atmosfera tarkibi va tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: atmosfera tarkibi va tuzilishi PPTX 30 pages Free download Telegram