cholg`uchilar ansambli

DOC 12 pages 1.8 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 12
«cholg`uchilar ansambli» reja: 1. cholg`uchilar ansambli 2. saqili navo 3. ansambl sinfi bakalavr talabalari uchun ijro dasturini tanlash qo’lingizdagi kitobga ustoz sozandalarning bir necha avlodlari tomonidan ko’p asrlardan beri ijro qilinib, halqning qalbida saqlanib kelayotgan xorazm maqomlarining chertim yo’llaridan va xorazm xalq musiqasidan ayrim namunalar kiritilgan. bu namunalar eshituvchi va ijrochiga olam-olam zavq baxsh etuvchi, halqning uzoq o’tmish tarixini, orzu-umidlarini, quvonch, g’am-g’ussalarini o’zida mujassam etgan va yillar davomida og’izdan-og’izga, ustozdan-shogirdga o’tib kelayotgan o’lmas, barhayot navolardir. xorazmning boshqa ko’pgina sozandalari kabi kamina ham ustozlarimiz; bastakor va sozandalar, o’zbekistonda xizmat ko’rsatgan artist abdusharif otajonov, hayitboy bobojonov, xorazm maqom yo’llari va xalq musiqasining chuqur bilimdoni, g’ijjak, tanbur, dutor kabi asboblarning mohir ijrochisi ollanazar hasanov, mashhur qo’shnaychi-sozanda qurbonboy bobojonov, naychilar sattor abdullaev, egambergan qozoqov, g’ijjakchi karim iskandarovlar va doirachi ahmadjon ismoilovlarning saboqlaridan bahramand bo’lib, mumtoz kuy va qo’shiqlarni ana shu ustozlardan eshitganmiz va o’rganganmiz. kelgusida sozanda, xonanda yoki bastakor bo’lishni orzu qilgan har bir …
2 / 12
a erishganligim yuksak didli, nozikta'b sozanda va san'atkorlar hukmiga havola. ma'lumki, chertim yo’lidagi maqom kuylari ichida “saqil” lar va “muxammas” lar doira usuli jihatidan ham, kuy tuzilishi jihatidan ham o’ta murakkab asarlar hisoblanadi. “saqil”larning doira usuli har 24 taktdan, “muxammas”larniki esa, har 16 taktdan bir marta aylanib keladi, ammo, qo’llanmada bu kuylar ancha sodda, ixcham doira usullarida berilishiga sabab, kuylardagi xona va bozgo’ylarining davr taqozosi bilan o’zgarishlarga uchraganidadir. abdusharif otajonov (1924-1988) o’zbekistonda xizmat ko’rsatgan artist, respublika kompozitorlar va bastakorlaruyushmasining a'zosi, ulug’ vatan urushi qatnashchisi. ogahiy nomidagi xorazm viloyati musiqali drama va komediya teatri sahnasida 1959-1985 yillar davomida qo’yilgan 20 dan oshiq spektakllarga musiqa bastalagan. 20 dan oshiq vokal-xoreografik, cholg’u va xor asarlari, yuzlagan qo’shiqlar, kupletlar va raqs kuylari muallifi. chang va simfonik orkestr uchun konsert; solist, xor va orkestr uchun “xorazm”vokal-xoreografik poemasini yaratgan.o’zining tashkilotchilik va ijodiy faoliyati bilan xorazmda professional musiqa san'atinig rivojiga ulkan hissa qo’shgan myehri daryo, olijanob inson. …
3 / 12
’uchilar ansambli fanidan saboq beruvchi rahbarning eng dolzarb, birlamchi vazifasi – ta’lim va tarbiyani jamoaviy ijrochilik xususiyatlariga xos holda moslashtirib borishdir. o’z o’rnida rahbar har tomonlama bilimli, ijrochilik masalasida ilmli va muayyan tajribaga ega bo’lishi maqsadga muvofiqdir. odatda, o’quv jarayonida ansambl tarkibi vaziyat taqozosi bilan tuziladi. ustiga-ustak, ansambl ishtirokchilarining bilim mavqeyi ham turlicha bo’lishi muqarrar. shu bois, ansambl rahbari o’z ish faoliyatini muayyan tarkib asosida tuzishi va olib borishi taqozo etiladi. o’z imkon darajasidan kelib chiqqan holda o’zlashtirishning turli uslublariga tayaniladi. o’quv jarayoniga mos hamda talabalarning ijro saviyasini inobatga olgan holda quyidagicha uslub asosida ish yuritish maqsadga muvofiq bo’ladi. unga ko’ra avvalo ansambl qatnashchilarining ma’lum guruhlarga bo’lish va ularni jo’rnavozlik ijro amallariga o’rgatish lozim. guruhlar bilan ishlash jarayonida asarni mukammal o’zlashtirgandan so’ng, jamoa bo’lib ansambl sifatida birlashish yaxshi natijalarni olib keladi. tarbiya jarayonining yana bir muhim tomoni shundaki, talabalar imkoniyatiga mos, hamda ruhiyatiga xos ijro dasturini tanlashdir. so’ngra, tanlagan asarni …
4 / 12
ofiqdir. bu xususda o’qituvchi har bir talabani bilim saviyasini va ijro mahoratini o’zlashtirishini nazorat etishi lozim. so’ngra, uning ijodiy rivojlanish qobiliyatini hisobga olib saboq rejasini tuzadi. oliygoh ta’lim tizimida an’anaviy musiqani o’zlashtirish jarayonida bir qator an’anaviy va texnikaviy jihatlarga asoslanishi taqozo etiladi. buni biz avvalo ustoz va shogird an’analarida ko’ramiz. shu bilan birga, har bir talaba quyidagi o’zlashtirish omillariga alohida e’tibor berishlari talab etiladi: a) tanlangan dasturni ustozlar ijrolaridan kompakt disk orqali eshitib borish; b) musiqiy asarni albatta yod olish; v) nota yozuvlarini ravon, aniq va erkin ijro etish; g) asar kompakt disklarida mavjud bo’lsa, nota yozuvi bilan taqqoslash; d) asar ijrosiga ijodiy yondashish. qayd etish lozimki, o’z o’rnida dastlabki asar ijrosi o’qituvchi tomonidan ijro etilishi, ta’lim talablaridan biri ekanligini e’tirof etish lozimdir. o’qituvchining dastlabki ijrosi nazariy tushuntirish bilan davom etishi, asarning tarkibiy qismi haqidagi ma’lumotlarni talabalarga tushuntirish bilan davom etadi. bu jarayonda o’qituvchi quyidagi unsurlarga e’tibor berishni uqtirishi lozim. …
5 / 12
siqiy go’zallik tarzida o’lchanishi shart. talaba mohir ustozlar haqida kerakli ma’lumotga ega bo’lishi yoki bilmaganlarini ustozlari tomonidan hikoya etib berilishi, muayyan tasavvurga ega bo’lishlari uchun xizmat qiladi. ma’lumki, bir asar turli ustozlar tomonidan ijro etilgan. imkoniyatdan kelib chiqib ijrochilarni bir-biri bilan taqqoslash holatlarini tashkil etish talaba ongining rivojiga asos bo’ladi. talabaning nazariy bilimini, ya’ni nota savodini muntazam ravishda kuzatib borish o’qituvchining asosiy vazifalaridan biridir. ansambl ijrochiligining muhim xususiyatlaridan biri ijroda bir xillikni ta’minlashdir. har bir sozandaning o’z ijro yo’li bo’lishi bu muqarrar jarayon. shu bois dasta ijrochiligida ularning ma’lum darajada bo’lsa-da tafovuti sezilishi aniq. bu tafovutlar nimada aksini topadi? o’zbek musiqa ijrochiligi o’zining bezaklarga boy, sersayqal, qochirim va nolali ohanglardan iborat bo’lganligi barchamizga ma’lum. ma’lumki, musiqiy sayqal – bezaklarning talqini har bir ijrochining qalbi bilan bog’liq. ana shu me’zon jo’rnavozlikda va ansambl bo’lib ko’pchilikning birgalikdagi ijrolarida o’zini namoyon etishida, ayrim muammolar yuzaga kelishiga sabab bo’ladi. bu toza ijro bilan bog’liqdir. …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "cholg`uchilar ansambli"

«cholg`uchilar ansambli» reja: 1. cholg`uchilar ansambli 2. saqili navo 3. ansambl sinfi bakalavr talabalari uchun ijro dasturini tanlash qo’lingizdagi kitobga ustoz sozandalarning bir necha avlodlari tomonidan ko’p asrlardan beri ijro qilinib, halqning qalbida saqlanib kelayotgan xorazm maqomlarining chertim yo’llaridan va xorazm xalq musiqasidan ayrim namunalar kiritilgan. bu namunalar eshituvchi va ijrochiga olam-olam zavq baxsh etuvchi, halqning uzoq o’tmish tarixini, orzu-umidlarini, quvonch, g’am-g’ussalarini o’zida mujassam etgan va yillar davomida og’izdan-og’izga, ustozdan-shogirdga o’tib kelayotgan o’lmas, barhayot navolardir. xorazmning boshqa ko’pgina sozandalari kabi kamina ham ustozlarimiz; bastakor va sozandalar, o’zbekistonda xizmat ko’rsatgan artist abdusharif otajonov, ha...

This file contains 12 pages in DOC format (1.8 MB). To download "cholg`uchilar ansambli", click the Telegram button on the left.

Tags: cholg`uchilar ansambli DOC 12 pages Free download Telegram