rekombinant dnk texnologiyasi

PPTX 21 pages 1.7 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

esli vi peregrujeni tibbiyotda dnk rekombinantlarni qo'llanilishi. viruslarga va o'smalarga qarshi dori vositalarning ta'sir mexanizmi (dnk, rnk fermentlariga nisbatan) 1 reja: rekombinant dnk texnologiyasi nima? rekombinant dnk texnologiyasi asosiy bosqichlari. texnik protseduralar — bosqichma-bosqich. tibbiyotda aniq qo‘llanilishi. viruslarga va o‘smalarga qarshi dori vositalarining ta’sir mexanizmi. o‘smalarga (saraton hujayralariga) qarshi dori vositalari. xulosa. 2 2 rekombinant dnk texnologiyasi nima? rekombinant dnk texnologiyasi — bu turli organizmlarning genetik materiallarini (dnk qismlarini) birlashtirish, yangi kombinatsiyalar yaratish va ular yordamida kerakli biologik faol modda yoki oqsil sintez qilish texnologiyasidir. rekombinant dnk — turli manbalardan olingan dnk fragmentlarini birlashtirish yo‘li bilan hosil qilingan yangi dnk molekulasi. vektor — tashuvchi element (odatda plazmida, bakteriofag, lentiviral yoki adeno-associated virus — aav) bo‘lib, unga kiritilgan gen xujayraga olib kiriladi va ifoda topadi. promoter, terminator, seleksiya markerlari — gen ifodalanishi uchun zarur regulyator elementlar. masalan, t7 promoter bakterial ifodada ko‘p ishlatiladi; eukariot hujayralarda cmv promoteri keng qo‘llanadi. 3 3 …

2 / 21

usullari ham keng tarqalgan (seamless cloning). 3. transformatsiya yoki transduksiya bakteriyaga (misol e. coli) plazmida kiritish — transformatsiya. agar viral vektordan foydalansa, hujayraga transduksiya. 4. ekspressiya va optimallashtirish oqsilning yuqori hosildorligi uchun kodon optimizatsiyasi, signallash peptidlari (sekretsiya uchun), chaperonlar qo‘shish mumkin. 5. tozalash va karakterizatsiya oqsilni chromatografiya (affinity, ion-exchange, size-exclusion) orqali tozalash; sds-page, western blot, mass-spektrometriya bilan aniqlash. 6. sifat nazorati va sterilizatsiya endotoksin testi, bioburden testlari, funktsional bioassaylar. 5 5 tibbiyotda aniq qo‘llanilishi va misollar rekombinant insulin (e. coli): diabetda in’eksiya uchun. epo (eritropoetin): anemiyalarni davolashda. monoklonal antitanalar: trastuzumab (her2+ ko‘krak saratoni), rituximab (cd20, limfoma). rekombinant vaksinalar: hepatit b vaktsinasi (recombinant hbsag), hpv vaksinalari (l1 protein virus-like particles). gen terapiyasi mahsulotlari: luxturna (aav orqali retinal kasalliklar uchun), zolgensma (spinal mushak atrofiya uchun — aav vektor bilan gen yetkazish). (nomlar misol sifatida — agar hozirgi ro‘yxat kerak bo‘lsa, batafsil yangilanadi.) 6 6 tibbiyotda qo‘llanilishi : 7 🧫 1. rekombinant oqsillarni …

3 / 21

smalarida. 🧫 4. diagnostika.rekombinant antigenlar yordamida serologik testlar (masalan, elisa) ishlab chiqiladi. pcr va dnk-problar asosida kasalliklarni aniqlash. 7 viruslarga va o‘smalarga qarshi dori vositalarining ta’sir mexanizmi. a. viruslarga qarshi dori vositalari viruslar o‘z dnk yoki rnk sintezida maxsus polimerazalar (dnk-polimeraza, rnk-polimeraza, reverta transkriptaza) dan foydalanadi. dori vositalar bu fermentlarni bloklab, virus replikatsiyasini to‘xtatadi. 8 8 viruslarga qarshi dori vositalarining ta’sir mexanizmi. 9 dori nomi qo‘llanish sohasi ta’sir mexanizmi atsiklovir, valasiklovir herpes simplex, varicella zoster virus dnk-polimerazasini ingibirlaydi, dnk sintezini to‘xtatadi gansiklovir, foskarnet sitomegalovirus infeksiyasi virus dnk-polimerazasining faol markaziga ulanib, replikatsiyani to‘xtatadi dnk polimerazani bloklovchi dorilar revertaaza (teskari transkriptaza) ingibitorlari dori nomi qo‘llanish sohasi mexanizmi zidovudin (azt), lamivudin, tenofovir oiv (hiv) virus rnk’sini dnkga o‘zgartiruvchi revertaazani bloklaydi, virus genomining integratsiyasini oldini oladi 9 viruslarga qarshi dori vositalarining ta’sir mexanizmi. 10 integrataza va proteaza ingibitorlari dori nomi ta’sir joyi raltegravir, dolutegravir virus dnk’sining xost dnkga qo‘shilishini to‘xtatadi ritonavir, lopinavir virus oqsillarining …

4 / 21

ri virus oqsillarini parchalash jarayonini to‘xtatadi ritonavir, lopinavir integrasa ingibitorlari- integrasa fermenti virus dnk sini xujayra genomiga joylashishini to‘xtatadi raltegravir polimeraza ingibitorlari- (dnk) dnk polimeraza virus dnk replikatsiyasini to‘xtatadi foscarnet, ganciclovir 13 13 reverta transkriptaza ingibitorlari .reverta transkriptaza rnk → dnk o‘tishini bloklaydi lamivudin, tenofovir. 14 14 o‘smalarga (saraton hujayralariga) qarshi dori vositalari. o‘smalar tez bo‘linadigan hujayralar bo‘lgani uchun ularning dnk sintez jarayoni nishonga olinadi. 15 guruh misollar mexanizm alkilovchi moddalar siklofosfamid, cisplatin dnkni kovalent bog‘ bilan “ko‘priklarga” aylantiradi → replikatsiya to‘xtaydi antimetabolitlar metotreksat, 5-fluorouratsil, gemtsitabin nukleotidlar sintezini inhibe qiladi, dnk/rnk sintezini bloklaydi 1. dnk sintezini buzuvchi sitotoksik dorilar 15 o‘smalarga (saraton hujayralariga) qarshi dori vositalari. 16 2.topoisomeraza ingibitorlari enzim dori nomlari mexanizm topoisomeraza ii doksorubitsin, etopozid dnk iplarini ochish va qayta bog‘lash jarayonini buzadi, xromosomal uzilishlar paydo qiladi topoisomeraza i irinotekan, topotekan dnk iplarining aylanish kuchlanishini bartaraf etuvchi fermentni to‘xtatadi 16 o‘smalarga (saraton hujayralariga) qarshi dori vositalari. 17 3. …

5 / 21

osa yo‘nalish maqsad asosiy mexanizm rekombinant dnk texnologiyasi yangi oqsillar, vaksinalar, gen terapiya gen muhandisligi orqali oqsil sintezini boshqarish antivirus dorilar virus replikatsiyasini to‘xtatish dnk/rnk fermentlarini bloklash antitumor dorilar o‘sma hujayralarni yo‘qotish dnk sintezini buzish, mitozni to‘xtatish 19 umuman olganda: viruslarga qarshi dorilar virus fermentlarini (dnk/rnk polimeraza, proteaza, integrasa) nishonga oladi. o‘smalarga qarshi dorilar esa hujayraning dnk replikatsiyasini yoki transkripsiyasini to‘xtatadi. rekombinant dnk texnologiyasi yordamida esa yangi, aniq yo‘naltirilgan, kam nojo‘ya ta’sirli dori vositalar ishlab chiqilmoqda. 20 20 e’tiboringiz uchun raxmat! 21 image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.png image8.jpeg image9.jpeg image10.png image11.jpeg image12.png image13.jpeg image14.png image15.jpeg image2.png image3.svg image16.jpeg

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rekombinant dnk texnologiyasi"

esli vi peregrujeni tibbiyotda dnk rekombinantlarni qo'llanilishi. viruslarga va o'smalarga qarshi dori vositalarning ta'sir mexanizmi (dnk, rnk fermentlariga nisbatan) 1 reja: rekombinant dnk texnologiyasi nima? rekombinant dnk texnologiyasi asosiy bosqichlari. texnik protseduralar — bosqichma-bosqich. tibbiyotda aniq qo‘llanilishi. viruslarga va o‘smalarga qarshi dori vositalarining ta’sir mexanizmi. o‘smalarga (saraton hujayralariga) qarshi dori vositalari. xulosa. 2 2 rekombinant dnk texnologiyasi nima? rekombinant dnk texnologiyasi — bu turli organizmlarning genetik materiallarini (dnk qismlarini) birlashtirish, yangi kombinatsiyalar yaratish va ular yordamida kerakli biologik faol modda yoki oqsil sintez qilish texnologiyasidir. rekombinant dnk — turli manbalardan olingan dnk fragmen...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "rekombinant dnk texnologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: rekombinant dnk texnologiyasi PPTX 21 pages Free download Telegram