relaksatsion tebranish generatori. multivibrator

DOCX 16 pages 74.2 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 74.2 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

relaksatsion tebranish generatori. multivibrator. reja: kirish i.relaksatsion tebranish generatorining nazariy asoslari ii.multivibratorlarning turlari va ishlash prinsipi iii.relaksatsion generator va multivibratorlarning qo‘llanilish sohasi xulosa foydalanilgan manbalar relaksatsion tebranish generatori. multivibrator kirish kirish · relaksatsion tebranish generatori — rc yoki rl zanjirida energiya to‘planishi va «chegara qiymat»ga yetganda keskin o‘tish (kommutatsiya) tufayli takrorlanuvchi, odatda nosinusoidal (kvadrat, tishsimon, uchburchak) signal hosil qiluvchi qurilma. bu turdagi generatorlar chiziqli rezonans (lc) generatorlaridan farqli ravishda, gisterezisga ega kalitlovchi element va sekin-zaryadlovchi zaxira elementi bilan ishlaydi. (vikipediya) · ishlash g‘oyasi: kondensator qarshilik orqali asta-sekin zaryadlanadi; kuchaytirgich-taqqoslagich (schmitt trigger, komparator, tranzistor, ujt va boshqalar) chegara kuchlanishga yetganda holatini keskin o‘zgartiradi; kondensator tezda boshqa holatga tushadi va sikl takrorlanadi. davrning asosiy parametri rc vaqt doimiysiga bog‘liq. (vikipediya) · multivibrator — ikki barqaror holatga ega bo‘lgan yoki doimiy almashinuvchi impulslar ishlab chiqaradigan oddiy ikki-kaskadli qurilmalar oilasi. uch asosiy ko‘rinish: · astabil (ikkala holati ham beqaror, uzluksiz impulslar beradi), · monostabil …

2 / 16

lementlar. · soat/taqsimlash impulslari, taymerlar, pwm, vco, a/d konvertorlarida vaqt o‘lchovi sifatida, · skanerlash va vaqt bazasi (osiloskop va tv tarixiy sxemalarida), · raqamli tizimlar uchun oddiy, arzon va sozlash oson manba. 1. tebranish generatorlarining elektronika sohasidagi o‘rni tebranish generatorlari – zamonaviy elektronikaning «yuragi». ular quyidagilarni ta’minlaydi: - mikroprotsessor va mikrokontrollerlarning takt impulsini (clock signal) - radioeshittirish va qabul qilishda tashuvchi to‘lqin (carrier wave) - televizor va monitorlarning sinxronlash impulsini - tibbiy asboblar (ekg, usm), o‘lchov texnikasi va avtomatika tizimlarining vaqt bazasini bir so‘z bilan aytganda: hech bir raqamli yoki analog qurilma tebranish generatorsiz ishlay olmaydi. 2. relaksatsion generatorlarning qo‘llanish maqsadi relaksatsion (ingl. relaxation) generatorlar – bu to‘rtburchak shaklli impuls (meandr, kvazi-meandr) hosil qiluvchi maxsus sinf. ularning afzalligi: - oddiy sxema (2 tranzistor yoki 1 operatsion kuchaytirgich + rc-zanjir) - keng chastota diapazoni (0,01 hz … 10 mhz) - yuqori barqarorlik arzon komponentlar bilan - impulsning to‘g‘ri burchakli frontlari (raqamli …

3 / 16

bistabil multivibratorlarning sxemalari - hisoblash formulalari (t, f, duty cycle) - laboratoriya tajribasi va proteus simulatsiyasi relaksatsion tebranish generatorining nazariy asoslari tebranishlar – bu energiya saqlovchi elementlarda (kondensator yoki induktivlik) to‘plangan zaryadning keskin o‘zgarishi natijasida hosil bo‘ladigan davriy jarayonlar bo‘lib, ularning asosiy xususiyati – sekin zaryadlanish va keskin tushirish fazalarining almashinishi hisoblanadi. fizik jihatdan bu jarayon quyidagicha tasvirlanadi: - birinchi faza (sekin o‘zgarish): rc-zanjir kondensatori manba kuchlanishi bo‘yicha eksponensial qonun bo‘yicha zaryadlanadi. bu vaqt ichida tizim energiyani asta-sekin to‘playdi. - ikkinchi faza (keskin o‘zgarish): zaryad ma’lum chegara qiymatga yetganda, kalitlashuvchi element (tranzistor, tyristor, neon lampa) o‘tkazuvchan holatga o‘tadi va kondensator zaryadi bir zumda tushiriladi. natijada chiqish signali deyarli to‘rtburchak shaklga ega bo‘ladi, bu esa relaksatsion tebranishlarni impulsli texnikada keng qo‘llash imkonini beradi. misol: neon lampali relaksatsion generator (1940-yillar) – lampa yonish kuchlanishiga yetganda kondensator zaryadi lampa orqali oqib o‘tadi va yorug‘lik chaqnashi hosil qiladi. bu jarayon davriy takrorlanadi. generatorlarning ishlash …

4 / 16

– ichki ikkita komparator va rs-tranzistorli trigger yordamida 1 gts dan 1 mgts gacha barqaror to‘rtburchak impulslar hosil qiladi. bugungi kunda har qanday arduino loyihasida ishlatiladi. rc va lc zanjirlar asosida relaksatsion tebranish hosil bo‘lish jarayoni rc-zanjir asosidagi generator (astabil multivibrator) sxema: ikkita tranzistor (q1, q2), ikkita kondensator (c1, c2), to‘rtta rezistor (r1–r4). ish jarayoni: 1. dastlab q1 to‘yinadi, q2 yopiq. 2. c2 q1 kollektori orqali zaryadlanadi → q2 bazasi kuchlanishi o‘sadi. 3. uth qiymatga yetganda q2 ochiladi → q1 bazasi nolga tushadi → q1 yopiladi. 4. c1 endi zaryadlanadi → jarayon simmetrik takrorlanadi. davri: t = 2 × r × c × ln(2) ≈ 1,4 × r × c misol: r = 10 kom, c = 0,1 mkf → t ≈ 1,4 ms → f ≈ 714 hz. bu chastota osiloskop sinxronizatsiyasida ishlatiladi. lc-zanjir asosidagi relaksatsion generator (blokirovka-generator) sxema: tyristor yoki tranzistor + lc-kontur + teskari aloqa o‘ram. ish …

5 / 16

eratorlarda ±5 %, lc-generatorlarda ±0,5 %. harorat kompensatsiyasi uchun termistorlar qo‘shiladi. 2. impulsning old va orqa frontlari: 555 taymerda 50 ns gacha, mosfetli sxemalarda 5 ns gacha. 3. yuqori voltli ilovalar: neon lampali generator 90 v da 1 khz gacha, xenon lampali 10 kv da 10 hz gacha ishlaydi. amaliy qurilmalar ro‘yxati - televizor kadrlik sinxron generatorlari – 50 hz, 15 625 khz aralash. - lazer diapazon o‘lchagichlari – 10–100 mgts impulsli generator. - ultrasonik tozalagichlar – 28 khz, 200 vt lc-relaksator. - meditsina defibrillyatorlari – 3–5 kv, 30 j bir martalik lc-impuls. relaksatsion tebranish generatorlari fizik mohiyati jihatidan energiyaning sekin to‘planishi va keskin tushirilishi tamoyiliga asoslanadi. rc-zanjirlar arzon, oson sozlanadi; lc-zanjirlar yuqori quvvat va qisqa impulslar beradi. schmitt trigger va 555 taymer kabi zamonaviy elementlar yordamida 1 mhz dan 100 mgts gacha, 1 mvt dan 10 kvt gacha parametrlarda ishonchli ishlaydigan qurilmalar yaratish mumkin. ushbu generatorlar zamonaviy elektronika, aloqa, …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "relaksatsion tebranish generatori. multivibrator"

relaksatsion tebranish generatori. multivibrator. reja: kirish i.relaksatsion tebranish generatorining nazariy asoslari ii.multivibratorlarning turlari va ishlash prinsipi iii.relaksatsion generator va multivibratorlarning qo‘llanilish sohasi xulosa foydalanilgan manbalar relaksatsion tebranish generatori. multivibrator kirish kirish · relaksatsion tebranish generatori — rc yoki rl zanjirida energiya to‘planishi va «chegara qiymat»ga yetganda keskin o‘tish (kommutatsiya) tufayli takrorlanuvchi, odatda nosinusoidal (kvadrat, tishsimon, uchburchak) signal hosil qiluvchi qurilma. bu turdagi generatorlar chiziqli rezonans (lc) generatorlaridan farqli ravishda, gisterezisga ega kalitlovchi element va sekin-zaryadlovchi zaxira elementi bilan ishlaydi. (vikipediya) · ishlash g‘oyasi: kondensator ...

This file contains 16 pages in DOCX format (74.2 KB). To download "relaksatsion tebranish generatori. multivibrator", click the Telegram button on the left.

Tags: relaksatsion tebranish generato… DOCX 16 pages Free download Telegram