muhammadjonova shohistaxon, falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari. sharq falsafasi

PDF 16 стр. 2,2 МБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,2 МБ

Тип файла PDF

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

104-guruh talabasi muhammadjonova shohistaxon 104-guruh talabasi muhammadjonova shohistaxon •mavzu:falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari. sharq falsafasi reja: • 1. qadimgi misr va bobil falsafasi. • 2. qadimgi hind va xitoy falsafasi. • 3. xix- xx asrda o’zbek falsafasi. sharq falsafasi atamasi bilan osiyo qitʼasida paydo boʻlgan falsafiy oqimlar, qarashlar majmuasi nomlanadi. sharq falsafasiga hind, xitoy, fors, yapon, kore ys hamda oʻrta osiyo falsafasi kiradi. bu roʻyxatga baʼzan bobil va arab falsafasi ham kiritiladi, biroq bular gʻarb falsafasiga ham taalluqlidirlar. https://uz.wikipedia.org/wiki/osiyo https://uz.wikipedia.org/wiki/falsafa https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=hind_falsafasi&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=xitoy_falsafasi&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=eron_falsafasi&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/wiki/yapon_falsafasi https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=koreys_falsafasi&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=o%ca%bbrta_osiyo_falsafasi&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/wiki/bobil https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=arab_falsafasi&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/wiki/g%ca%bbarb_falsafasi koʻpgina jamiyatlar falsafiy muammolarni koʻrib chiqishdi va boshqa jamiyatlar ishlari asosida oʻz falsafiy anʼanalarini qurishdi. masalan, yaqin sharq falsafasi gʻarb falsafasi taʼsiri ostida boʻldi. rus (baʼzilar buni gʻarb falsafasiga taalluqli, deb koʻrishadi), yahudiy, islomiy, afrika va baʼzi lotin amerikasi falsafiy anʼanalari gʻarb falsafasidan taʼsirlanishdi; biroq, oʻzlarining aslliklarini ham yoʻqotishmadi. bu anʼanalar orasidagi farqlar xush koʻrilgan tarixiy faylasuflar, gʻoyalar, uslublar yoki tillar bilan …

2 / 16

tonda paydo boʻlgan, keyin gʻarb mamlakatlariga yoyilgan. qad. hindistondagi falsafiy maktablar 2 turga bulinib, biri vedalaraxm kelib chiqqan va ularga suyanuvchi maktablar (vedanta, yoga, vaysheshika, nyaya, sankxya), ikkinchisi vedalarni rad etuvchi maktablar (jaynizm, buddizm, lokoyata) x, isoblanadi. qadimgi xitoydagi dastlabki falsafiy taʼlimotlar miloddan avvalgi 7-asrda vujudga kelgan. u qad. xitoy yozma manbalarida uchrab, bu manbalarga „qoʻshiqlar kitobi“, „bahor va kuz“ kabi qad. yodgorliklar va konfutsiynnng „aforizm“larini, daosizmni kiritish mumkin. • markaziy osiyodagi falsafiy qarashlar qad. turkiy yozuvlar, tangriga eʼtiqod qilish tamoyillarida va zardushtiylikning muqaddas kitobi avestodya oʻz ifodasini topgan. bundan tashqari, sharq xalqlarining tabiatning asosiy unsurlari yer, suv, havo va olovni eʼzozlash haqidagi naturfalsafiy qarashlari va gʻoyalari yaqin va oʻrta sharq mamlakatlariga keng yoyilib qadimgi misr, bobil, lidiya mamlakatlari xalklarining tafakkur tarziga singib ketgan. yunonistonning ilk falsafiy maktabi — milet maktabi ham oʻz gʻoyalarini sharkdan olganligi tadqiqotchilarga maʼlum. • falsafa xitoy tamadduniga, umuman sharqiy osiyoga sezilarli taʼsir koʻrsatdi. koʻpgina buyuk …

3 / 16

iyo madaniyatining katta qismini qurgan va uzoq sharqqa ham dharmik dinlar orqali yetib borgan. undagi fikrlar pluralizmi hind falsafasini liberal universalizm shakliga keltirgan. fors falsafasi tarixi qadimgi eron falsafiy anʼanalari va ularning hind-eron ildizlariga borib taqaladi. fors falsafasi zardusht taʼlimotidan taʼsirlangan. eron tarixidagi turli urushlar — iskandar zulqarnayn, arablar vamoʻgʻullar istilolariturli madaniyatlar, dinlar aralashuvi va natijada turfa falsafiy maktablar paydo boʻlishiga olib keldi. bularga zardushtiylik va islom taʼlimotlari, yunon falsafasi taʼsiridagi oqimlar, manixeylik, mazdakiylik va hokazo kiradi. oʻrta osiyo falsafasi zardushtiylik, keyinchalik esa islom dinlari taʼsirida shakllangan. muhim faylasuflardan biri — ibn sino oʻrta osiyo va umuman islom olamida mantiq va metafizikani shakllantirdi; bunda u arastu va aflotun ishlariga tayandi. ibn sino olamning vaqt oʻqida yaratilishini rad etadi; olam uning yaratuvchisi emanatsiyasidir, deydi. ibn sinoning bu qarashlari islomiy deizm va pandeizmga yaqindir. keyinchalik oʻrta osiyolik boshqa faylasuflar — beruniy, forobiy, gʻazzoliy, navoiy, bedil va hokazo — ibn sino asos solgan …

4 / 16

motlar sifatida hinduiylik falsafasi, xristianlik falsafasi, buddaviylik falsafasi, islom falsafasini koʻrsatish mumkin. xix, xx asrlardagi falsafiy oqimlar: shopengauer falsafasi, o.kont pozitivizmi, marksizm, empiriokrititsizm, neokantchilik, f. nitsshening hayot falsafasi, pragmatizm, neopozitivizm, postpozitivizm, neotomizm, freydizm, ekzistensializm, germenevtika, strukturalizm, relyativizm, konstruktiv empirizm, fenomenalizm va boshqa xxi-asrga kelib har bir mintaqa, davlat va millatning tafakkur tarzini oʻzida ifoda etuvchi falsafiy maktab va oqimlarning shakllanishidan tashqari jahondagi ijtimoiy jarayonlarning keskin va jadal oʻzgarib borishi, global miqyosga koʻtarilishi umumjahon miqyosidagi falsafiy muammolarni hal etish zaruriyatini tugʻdirmoqda. oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, falsafa fani oldida uni kommunistik mafkura asoratlaridan tozalash, jamiyat taraqqiyotining qonuniyatlarini falsafiy tahlil etish, milliy istiklol gʻoyasining ilmiynazariy asoslarini ishlab chiqish, respublikada shakllanayotgan huquqiy, demokratik davlat va fuqarolik jamiyatining rivojlanish xususiyatlarini ochib berish kabi vazifalar paydo boʻldi. oʻzbekiston prezidenti i. a. karimov 1998-yilda „tafakkur“ jurnali bosh muharririning savollariga bergan javobda yangi jamiyatni bunyod qilishda milliy mafkura va u tayanadigan milliy falsafaning roliga katta baho berar ekan, gʻoyaga …

5 / 16

ʻzbekistonda ijtimoiy fanlar“ (oʻzbekiston fanlar akademiyasi nashri), „falsafa va huquq“ (oʻzbekiston fanlar akademiyasi falsafa va huquq instituti, oʻzbekiston faylasuflari milliy jamiyatining nashri), „tafakkur“ jurnallarida chop etiladi.

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "muhammadjonova shohistaxon, falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari. sharq falsafasi"

104-guruh talabasi muhammadjonova shohistaxon 104-guruh talabasi muhammadjonova shohistaxon •mavzu:falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari. sharq falsafasi reja: • 1. qadimgi misr va bobil falsafasi. • 2. qadimgi hind va xitoy falsafasi. • 3. xix- xx asrda o’zbek falsafasi. sharq falsafasi atamasi bilan osiyo qitʼasida paydo boʻlgan falsafiy oqimlar, qarashlar majmuasi nomlanadi. sharq falsafasiga hind, xitoy, fors, yapon, kore ys hamda oʻrta osiyo falsafasi kiradi. bu roʻyxatga baʼzan bobil va arab falsafasi ham kiritiladi, biroq bular gʻarb falsafasiga ham taalluqlidirlar. https://uz.wikipedia.org/wiki/osiyo https://uz.wikipedia.org/wiki/falsafa https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=hind_falsafasi&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=xitoy_falsafasi&act...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PDF (2,2 МБ). Чтобы скачать "muhammadjonova shohistaxon, falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari. sharq falsafasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: muhammadjonova shohistaxon, fal… PDF 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram