umumta'lim maktablarida o'quv jarayonini gigienik baholash usullari

DOCX 41 pages 1003.6 KB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1003.6 KB

File type DOCX

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

umumta'lim maktablarida o'quv jarayonini gigienik baholash usullari. o'quvchilar uchun kun tartibini tuzganda ular asab tizimi ishlashining o'ziga xosligi – katta yarim sharlarning ertalabki va kunduzgi vaqtlarda faollik darajasi yuqori bo'lishi, tushdan keyin uning pasayishi, kechqurun esa juda tushib ketishi hisobga olinadi. o'quvchilarning ish qobiliyati kun davomida ikkita ko'tarilishga ega bo'lib, ularning vaqti fiziologik funktsiyalarning darajasi yuqori bo'ladigan davrlarga mos tushadi: 8 – 12 da va soat 16 -18 orasida. shu bilan birga ish qobiliyatining birinchi ko'tarilishi odatda ikkinchisigi qaraganda balandroq bo'ladi. fiziologik funktsiyalar intensivligining ko'tarilishi va pasayishi davrlari asosida o'quvchilarning kun tartibi tuzilmog'i lozim. ular kun tartibining asosiy qismini maktabdagi va uydagi o'quv mashg'ulotlari, iloji boricha ko'proq ochiq havoda bo'lib dam olish, muntazam va etarlicha ovqatlanish, gigienik jihatdan to'laqonli uxlash tashkil etadi. bo'sh vaqtlarida o'z tanloviga ko'ra erkin shug'ullanishi uchun vaqt ajratilishi (o'qish, musiqa, tasviriy san'at va boshqa ijobiy faoliyat mashg'ulotlari, sport va sport ko'ngilxushliklari, jamoatchilik ishi, o'z-o'ziga xizmat ko'rsatish, …

2 / 41

yyorlash uchun quyidagicha vaqt sarflash kerak: 1-sinfda (ikkinchi yarim yillikdan boshlab) – 1 soatgacha, 2-sinfda – 1,5 soatgacha, 3-4 sinflarda – 2 soatgacha, 5-6 sinflarda – 2,5 soatgacha, 7-sinfda – 3 soat, 8-11 sinflarda – 4 soatgacha. ko'rsatilgan vaqtning oshirilishi diqqatning pasayishi, o'qish tezligining kamayishi, yozuv ishlari sifati pasayishiga, shuningdek, asosiy a'zolar va tizimlar funktsiyalarining o'zgarishiga sabab bo'ladi, shuningdek, sayr qilish, sport mashg'ulotlari, uyqu uchun vaqt kamroq qolishiga olib keladi. uyda dars tayyorlash vaqtining uzayishi topshiriqlar xajmining oshishigagina bog'liq bo'lib qolmay, balki o'quvchilarda o'z ishini oqilona tashkil etish ko'nikmasi yo'qligini ham ko'rsatadi. har doim ayni bir paytda dars qilish maqsadga muvofiqdir. shu bilan birga maktab bilan bir xillik saqlab qolinishi, ya'ni har 35-45 daqiqa shug'ullangandan keyin qisqa tanaffus qilib olinishi kerak. uydagi mashg'ulotlar 2 soatdan oshganidan so'ng ochiq havoda ko'proq muddat dam olish kerakki, bu mehnat layoqatining oshishiga yordamlashadi. ochiq havoda faol dam olish sog'lomlashtiruvchi kuchli omildir. uy vazifalarini tayyorlashga …

3 / 41

kompyuterda shug'ullanishadi. bo'sh vaqtni uy vazifalarini bajarib bo'lgach, fiziologik funktsiyalar intensivligi pasayadigan paytga mo'ljallash maqsadga muvofiq. o'z ixtiyoriga ko'ra tanlangan mashg'ulotlar, odatda, qiziqarliroq o'tadi va bolalar tomonidan ishtiyoq bilan bajariladi. ammo ularning ham muddatini va tezligini belgilab qo'yish, ayniqsa, kompyuter o'yinlari, teleko'rsatuvlarni tomosha qilish vaqtini chegaralash kerak. bu bolalar va o'smirlarda kuchli charchoq yuzaga kelishining oldini oladi. turli to'garaklarda mashg'ulotlar, jamoatchilik ishlari bolalarning yoshiga xos imkoniyatlari, o'zining qiziqishlari, o'zlashtirishi va salomatligiga qarab belgilanishi kerak. o'quvchilarning ikkitadan ortiq to'garakka shug'ullanishlari tavsiya etilmaydi. mashg'ulotlardan bo'sh vaqtida o'quvchilar qo'lidan kelgancha uy ishlariga ko'maklashishlari mumkin va zarur ham. quyi sinf o'quvchilari xonalarni yig'ishtirishlari, idishlarni yuvishlari, uy o'simliklarini parvarish qilishlari mumkin. kattaroq yoshdagi o'quvchilar esa oiladagi kichik bolalarni parvarishlashda, ovqat tayyorlashda, xonalarni yig'ishtirishda, uy hayvonlariga qarashda, tomorqadagi ishlar va boshqa yumushlarni bajarishda ko'maklashishlari mumkin. maktabda ham bolalar o'z-o'ziga xizmat ko'rsatish va jamoatchilik ishlariga jalb qilinishi mumkin. 7-9 yoshdagi bolalar o'rin-ko'rpalarni yig'ishtirib, oyoq kiyim va ko'ylaklarni …

4 / 41

onini toza va batartib saqlash (yo'laklarni supurish, barglarni yig'ishtirish) da ko'maklashish, o'simlik zararkunandalarini yig'ib olish, o'simliklar, mevalar va ko'ziqorinlar qanday terilishidan xabardor o'qituvchi nazorati ostida poyali o'simliklar hosilini yig'ib olishda ko'maklashishlari mumkin. 14-15 yoshli bolalar ko'rsatilgan faoliyat turlariga qo'shimcha tarzida oshxonadagi navbatchilikka, sabzavotlarni tozalash, idish-tovoqlarni yuvish, tomorqani obodonlashtirish (daraxt va bo'talar ekish, o'simliklarni bog'lash, to'siqlar o'rnatish), sport va o'quv-tajriba maydonchalarini qurish va jihozlash ishlariga jalb etilishi mumkin. o'quvchilarni hayot uchun xavf tug'diradigan ishlar (tomdagi qorni kurash, oynalarni artish, yoritish uskunalari ta'miri va boshqalar)ga, shuningdek, epidemiologik jihatdan havfsiz bo'lmagan (bino hojatxonalarini tozalash, axlatxonalarni tozalash va ahlatlarni tashish va hokazo) va ularning jismoniy imkoniyatlari darajasidan yuqori bo'lgan ishlar (boshlang'ich sinflarda pol yuvdirish,15 yoshgacha bo'lganlarga yirik buyumlarni qo'lda yuvdirish)ga jalb etish qat'iyan ma'n etiladi. foydali jamoatchilik ishlari 1-4 sinf o'quvchilari uchun – 30 daqiqa, 5-8(9) sinfdagilar uchun – 40 daqiqa, 9-11 sinfdagilar uchun – 1,5 soat bo'lishi kerak. bunday mehnat intensivligi bolalarning zo'riqishiga …

5 / 41

ng pasayishi bilan qo'shilib, bola organizmining funktsional holatiga o'ta salbiy ta'sir qiladi. 3.7 jadval. o'quv haftasi ( 6 kun – 144 soat ) davomida maktab o'quvchilari vaqti taqsimlanishining namunaviy ( taxminiy ) varianti. faoliyat davomiyligi, soat sinflar 1-chi (6-7 yosh) 2-4 chi (7-10 yosh) 5-8 chi (10-11yosh) 9- chi (11-15 yosh) maktabda o'quv mashg'ulotlari, qo'shimcha mehnat darsi buyicha, shu jumladan fakultativ o'quv mashg'ulotlari (7 – sinfdan boshlab) mustaqil mashg'ulotlar (uyga berilgan vazifalarga tayyorlanish) darsdan tashqari: a) fan tugarak mashg'ulotlari b) ijodiy (texnik va boshqa tugaraklarda, erkin ijodiyot) v) badiy ijodiyot va tarbiyalash (musiqa, rasm chizish, xoreografiya va.b mashg'ulotlar) g) ochiq havoda sayr (sayr qilish, faol dam olish, maktabgacha yo'l va maktabdan tashqari muassasa va qaytish) d) sport bilan shug'ullanish (jismoniy tarbiya) e) tinch holatda dam olish (kitob o'qish, uyinlar, radio eshitish, teleko'rsatuvlar ko'rish, madaniy-oqartuv muassasalarga borish) j) jamoa foydali mehnat, uy ishlariga yordamlashish o'z – o'ziga xizmat qilish (ovqatlanish, xojatxona, …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumta'lim maktablarida o'quv jarayonini gigienik baholash usullari"

umumta'lim maktablarida o'quv jarayonini gigienik baholash usullari. o'quvchilar uchun kun tartibini tuzganda ular asab tizimi ishlashining o'ziga xosligi – katta yarim sharlarning ertalabki va kunduzgi vaqtlarda faollik darajasi yuqori bo'lishi, tushdan keyin uning pasayishi, kechqurun esa juda tushib ketishi hisobga olinadi. o'quvchilarning ish qobiliyati kun davomida ikkita ko'tarilishga ega bo'lib, ularning vaqti fiziologik funktsiyalarning darajasi yuqori bo'ladigan davrlarga mos tushadi: 8 – 12 da va soat 16 -18 orasida. shu bilan birga ish qobiliyatining birinchi ko'tarilishi odatda ikkinchisigi qaraganda balandroq bo'ladi. fiziologik funktsiyalar intensivligining ko'tarilishi va pasayishi davrlari asosida o'quvchilarning kun tartibi tuzilmog'i lozim. ular kun tartibining asosiy qis...

This file contains 41 pages in DOCX format (1003.6 KB). To download "umumta'lim maktablarida o'quv jarayonini gigienik baholash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: umumta'lim maktablarida o'quv j… DOCX 41 pages Free download Telegram