lazerlarning ishlash prinspi.

DOCX 16 pages 381.3 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 381.3 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mavzu: lazerlarning ishlash prinspi. kurs ishi kirish………………………………………………..…………..…………3 1. lazerlar ishlash prinsipi ………………………………………...5 2. lazerlar funksional sxemasi………………………………………………………. 3. lazer nurinig xossalari……………………………………………………………. 4. eynshteyn koeffisientlari………………………………………………………….. 5. ber-burger qonuni va manfiy yutilish,……………………………………………. xulosalar……………………………………………………………….. ilovalar…………………………………………………………………. foydalanilgan adabiyotlar…………………………………….. kirish mustaqil o‟zbekiston respublikasida 1997 yili 29 avgustda tasdiqlangan “ta‟lim to‟g‟risida ” va “kadrlar tayyorlash milliy dasturi” to‟g‟risidagi qonunlarini hayotga tadbiq etish mamlakatda tub islohotlarga olib keldi. u jamiyat ta‟lim-tarbiyasiga mas‟ul muassasalar oldiga xar tomonlama etuk barkamol avlodni etishtirishdek ulkan vazifani yukladi. barkamol avlodni tarbiyalash ta‟limtarbiya muassasalari tizimiga, u tizimda foydalanilayotgan o‟quv dasturlari va o‟quv rejalariga, shu dastur va rejalarga mos bo‟lgan ta‟lim-tarbiya vositalari va ular bilan ta‟min etilganlik darajasiga bog‟liqdir. ta‟lim-tarbiya vositalari orasida jaxon talab darajasida tayyorlangan o‟quv darsliklari va qo‟llanmalari alohida ahamiyatga egadir. zamon talabi darajasida daslik va qo‟llanmalar yaratish o‟zbekiston o‟quv muassasalari oldiga qo‟yilgan eng dolzarb masalaga aylandi. ushbu dolzarb masala ta‟lim tizimining barcha jabhalariga ham bir hil taalluqlidir. ushbu masalani hal etish maktab, …

2 / 16

i (dts), o‟quv dasturi va rejasi asos qilib olindi. bu sohadagi ilmiy, o‟quv adabiyotlari, turli anjuman materiallari va internet materiallari tahlil etildi. natijada fan dasturi tuzilib, qo‟llanma mundarijasi shu dastur asosida shakllantirildi. demak, davlat meyoriy xujjatlari va mavjud ilmiy va o‟quv ta‟lim-tarbiya vositalari izlanish ishi (qo‟llanma yaratish faoliyati) ning ob‟ekti hisoblanadi. tayyorlangan “lazer fizikasi” fani bo‟yicha o‟quv qo‟llanmasi andijon davlat universiteti fizika-matematika fakulteti “fizika” ta‟lim yo‟nalishi 3-kurs talabalarini o‟qitishda sinovdan o‟tkazildi. sinov davrida fan uchun tuzilgan reyting tizimi, tizimning “joriy baholash”, “oraliq baholash” va “yakuniy baholash” bosqichlari uchun tayyorlangan oddiy va test savollari, ular asosida tayyorlangan variantlar, tarqatma materiallar o‟quv jarayonida sinab ko‟rildi va ijobiy natijalarga erishildi. lazerlar ishlash prinsipi yorug’lik haqida boshlang’ich ma’lumotlar. yorug‟lik hodisalarini tushuntirishda ikki xil tasuvvurdan foydalaniladi. yorug‟likning elektromagnit to‟lqin ekanligini e‟tirof etsak, yorug‟likning interferenstiyasi, difrakstiyasi, dispersiyasi va qutblanish xodisalarini izohlash mumkin. elektromagnit to‟lqin o‟zaro perpendikulyar tekislikda ayni bir yo‟nalishda tarqaluvchi elektr to‟qini (elektr maydoni tebranishining …

3 / 16

implusi esa quydagicha bu holda yorug‟lik fotonlar oqimidan iborat bo‟lib, uning zichligi yorug‟lik dastasi intensivligini belgilaydi. yorug‟lik dastasi intensivligi uning chastotasi va tezligiga proporstional bo‟ladi. issiqlik nurlanishi, fotoeffekt hodisalari, kompton effekti yorug‟likning zarracha tabiatini inobatga olib izohlaydilar. yorug‟likning to‟lqin va zarracha tabiati haqidagi tasavvurlar bir-birini rad etmaydilar, ular bir-birini to‟diradilar. yorug‟likning zarracha tabiati m.plank ishlarida, eynshteyn ishlarida, stoletov, lebedev tajribalarida yoritilgan. yorug‟likning nurlanish jarayoni uning zarracha tabiatini bayon etuvchi kvant nazariyasi yordamida, yorug‟likning tarqalishini esa elektromagnit to‟lqin nazariyasi yordamida izohlansa, yorug‟likning yutilishi yoki kuchayishi kvant nazariyasi yordamida izohlanadi. lazerlar haqida qisqa tarixiy ma’lumot. lazer so‟zi inglizcha “laser” so‟zidan olingan. “laser” so‟zi esa “light amplification by stimulated emission of ratiation” iborasining bosh harflaridan olingan bo‟lib, “majburiy nurlanish tufayli yorug‟likning kuchayishi” ma‟nosini anglatadi. lazer nurlanishi ultrabinasha, infraqizil va ko‟zga ko‟rinadiga diapazondagi elektromagnit to‟lqinlardir. bu to‟lqinlar atom va molekulalarning majburiy (stimullangan) nurlanishiga asoslanib hosil qilinadi. bunday nurlanish hosil qiluvchi qurilmani lazer yoki optik …

4 / 16

lmalarida ishlatiladigan ishchi materiallarni lazer materiallar deyiladiyoki ularni faol (aktiv) moddalar deb ataladi. faol muhit sifatida yoqut kristali (rubin) ishlatiladigan lazer 1960 yil yaratildi. keyingi kashfiyotlarda neon va geliy gazlari arlashmasi qo‟llaniladigan lazer (1960 y), neodim ionlari qo‟shilgan silikat shisha qo‟llanilgan lazer (1961y), yarimo‟tkazgich birikma kalsiy-mishyakli kristallari qo‟llanilgan lazer (1962 y), anorganik suyuqlikdagi neodim eritmasi selenoksixlorid va organik bo‟yoq eritmalari ishlatiladigan lazerlar (1966 y) yaratildi. 1974 yilga kelib faol moddalar (lazer materiallar) soni 200 ga etgan edi. har xil aralashmalar qo‟shilgan ion kristallar eng katta lazer materiallari guruhini tashkil etadi. tartibsiz ichki tuzilishga ega bo'lgan lazer shishalar shisha hosil qiluvchi komponentalar va faol aralashmalar sifatida olingan ionlardan iborat bo‟ladi. yarimo‟tkazgichli lazer materiallar birikmali kristallardan iborat bo’ladi. ularda ishchi elementi qalinligi 0,1 mkm bo’lgan p-n o'tish bo'lib, o'lchamlari 1x1x0,2 mm li plastinka ko’rinishda tayyorlanadi. demak, faol muhitga bog'liq holda lazerlarning qattiq jismli, suyuqlikli (kimyoviy), gazli, yarimo'tkazgichli va bo'yoq moddali turlarga ajratish …

5 / 16

ol muhit turiga qarab lazer qurilmalari qattiq jismli, suyuqlikli, gazli, yarimo‟tkazgichli va bo‟yoq moddali lazerlar ko‟rinishida bo‟ladi. muhitni g‟alayonlangan (uyg‟ongan, qo‟zg‟algan) holatga keltirish (aktivlashtirish) qo‟zg‟atuvchi qurilma yordamida “qo‟zg‟otib” amalga oshiriladi. qattiq jismli lazerlarda qo‟zg‟atish yoki “optik tazyiq” kuchli yorug‟lik yordamida bajariladi. gazli lazerlar elektr razryadi (uchqun)dan foydalaniladi. yarimo‟tkazgichli lazerlar faol muhit ishchi qismi p-n o‟tish orqali elektronlar oqimi (elektr toki) ni o‟tkazishga asoslanib ishlaydi. invers bandli muhit nurlanishi intensivligini oshirishda rezonatorlar (ikkita yaqin shaffof ko‟zgular) dan foydalaniladi. tarqalayotgan fotonlarning faol muhit orqali ko‟p marta o‟tishi rezonator yordamida amalga oshiriladi. lazerlarda ular tutib qoluvchi va kuchaytiruvchi vazifasini bajaradi. lazerlarning ish jarayonini 3 yoki 4 sathli modelda ko‟rsatish mumkin. uch sathli generatorlarda “lazer nurlanish” elektronlarning invers joylashishi asosida sath bilan “uyg‟ongan” sathlarning birortasi orasida, to‟rt sathli generatorlarda esa ikkita “uyg‟ongan” sathlar orasida ro‟y beradi. uch sathli sxema bilan ishlaydigan lazerlarga yoqut (rubin) lazeri misol bo‟la oladi. bu guruhga kirgan xrom, samariy , …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "lazerlarning ishlash prinspi."

mavzu: lazerlarning ishlash prinspi. kurs ishi kirish………………………………………………..…………..…………3 1. lazerlar ishlash prinsipi ………………………………………...5 2. lazerlar funksional sxemasi………………………………………………………. 3. lazer nurinig xossalari……………………………………………………………. 4. eynshteyn koeffisientlari………………………………………………………….. 5. ber-burger qonuni va manfiy yutilish,……………………………………………. xulosalar……………………………………………………………….. ilovalar…………………………………………………………………. foydalanilgan adabiyotlar…………………………………….. kirish mustaqil o‟zbekiston respublikasida 1997 yili 29 avgustda tasdiqlangan “ta‟lim to‟g‟risida ” va “kadrlar tayyorlash milliy dasturi” to‟g‟risidagi qonunlarini hayotga tadbiq etish mamlakatda tub islohotlarga olib keldi. u jamiyat ta‟lim-tarbiyasiga mas‟ul muassasalar oldiga xar tomonlama etuk barkamol avlodni etishtirishdek ulkan...

This file contains 16 pages in DOCX format (381.3 KB). To download "lazerlarning ishlash prinspi.", click the Telegram button on the left.

Tags: lazerlarning ishlash prinspi. DOCX 16 pages Free download Telegram