patofiziologiya fani

DOCX 30 pages 82.7 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 82.7 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

1. patofiziologiya fani, vazifalari, metodlari, medisinadagi ahamiyati patofiziologiya bu kasal organizmida bo’ladigan funksional o’zgarishlarni urganib kasallikni kelib chiqishi, rivojlanishi va oqibatlarini, umumiy konuniyatlarni ochib eksperimental yo’l bilan davolash usullarini ishlab chiqadigan fandir. patofiziologiya fanining asosiy uslublari: 1. tirik ob’ektlarda ekperiment o’tkazish metodi. bu turli hayvonlarda, har-xil patologik jarayon hamda kasalliklarni modellarini hosil qilish va ularda tasavvur etilayotgan kasallik sabablarini, ularni yuzaga kelishida tashqi muhit omillarining o’rnini va turli dori-darmonlar ta’sirini (esperimental terapiya asoslarini) o’rganishni o’z oldiga maqsad qilib qo’yadi. 2. klinik tadqiqotlar metodi. takomillashgan klassik va zamonaviy biologik, ul’trastruktur, funksional, biokimyoviy, biofizik, elektrofiziologik, immunologik va h.k. metodlardan, klinik-laboratoriyaga xos funksional diagnostik metodlardan bemorlarni tekshirishda foydalanish. 2. hujayra shikastlanishining umumiy va spesifik ko‘rinishlari 1. spetsifik ko’rinishi: mexanik faktor hujayra va uni organoidlarini strukturasini buzadi; termik faktor - koagulyatsiya qiladi; radiatsion nurlar ta’siridan erkin radikallar hosil bo’lib oksidlanish jarayonlarini buziladi; ximiyaviy faktorlar fermentlar faolligini buzadi. ko’pgina birlamchi o’zgarishlarni bilib bo’lmaydi. masalan, magnit …

2 / 30

mkinligini ko‘rsatib berdi. 4. isitma haqida tushuncha, etiologiyasi va patogenezi etiologiyasi. isitma ko’p kasalliklarning tipik simptomi bo’lib, organizmga mikroblar, ularning toksinlari, qon, oqsil, yog’lar quyilganda yuzaga keladi. klinikada infektsion va noinfektsion isitmalar tafovut etiladi. isitma chaqiruvchi moddalar pirogen moddalar deyiladi. ular ikki xil bo’ladi: 1.birlamchi pirogenlar: - mikroblarning endotoksinlari. gram manfiy mikroblarning endotoksinlari 3 qismdan iborat: lipoid, polisaharid va oqsil. lipoid qismi intoksikatsiya va isitma chaqiradi. - asseptik yallig’lanish va infarqtlarda - viruslar, rikketsiyalar, spiroxetalar va oqsillar bu moddalarning o’zi isitma chaqirmaydi, lekin ular ta’sirida organizmdagi hujayralarda ikkilamchi pirogenlar ishlab chiqariladi. isitmaning asosida leykotsitar pirogenlar tomonidan termoregulyatsiya markazlari ishining qayta qurilishi yotadi. bu esa markazning o’ziga kelayotgan signallarni (sovuq, issiq) sezish bo’sag’asining o’zgarishi bilan harakterlanadi, ya’ni sovuqqa sezgir neyronlarning aktivligi oshadi, issiqqa sezgir neyronlarniki esa tormozlanadi. natijada termoregulyatsiya darajasi yuqoriga ko’tariladi. 5. organizmda reaktivlik tushunchasi. reaktivlik klassifikasiyasi organizmning reaktivligi (lotincha reactio-qarshi ta’sir, javob berish) deganda,organizmning atrof muhit ta’siriga o’z hayot …

3 / 30

elgilaydi. masalan, odamning qoramol o’lati qo’zg’atuvchisiga nisbatan chidamliligi, ba’zi hayvonlarning qishki uyquga keti¬shini, baliqlar va qushlarning ma’lum bir davrlarda ko’chishini keltirish. turga mansub reaktivlik shu turni evolyutsiya jarayonida saqlab qolishga yo’naltirilgan¬dir. bu reaktivlik asosida guruhlarga va har bir organizm uchun xos bo’lgan individual reaktivlik shakllanadi. indivi¬dual reaktivlik ko’p jihatdan irsiy va orttirilgan xususiyatlar bilan belgilanadi. u organizm rivojlanayotgan va yashaydigan tashqi muhit omil¬lariga organizm jinsi va yoshiga bog’liqdir. individual reaktivlikni spetsifik va nospetsifik turlari bor: - spetsifik - immunologik reak¬tivlik organizmning ma’lum bir antigenlarga nisbatan ularni zararsiz¬lantiruvchi antitanalar ishlab chiqarish bilan belgilanadi. bu reaktivlik organizmning turli xil yuqumli kasalliklarga chidam¬liligini - immunitetni ta’minlaydi. - nospetsifik reaktivlik organizmga tashqi muhit omillari ta’sir etganda yaqqol namoyon bo’ladi. u odatda stress ta’siri, fagotsitoz jarayonining buzilishi, asab sistemasi faoliyatining o’zgarishi va tabiiy biologik to’siqlarning zaiflanishi orqali ro’yobga chiqadi. reaktivlikning shu ikki turi o’z navbatida fiziologik va patologik tusda bo’lishi mumkin. fiziologik reaktivlik - bu …

4 / 30

dalanishiga qarab turlari: - yuqori (giperergiya), - past (gi¬poergiya), - buzilgan (disergiya). 6. rezestentlik. tushunchasi; organizm reaktivligida roli organizm rezistentligi (lotincha –resistentia - qarshilik ko’rsati¬shi, bardoshligi) deganda organizmning har-xil shikastlovchi omillar ta’siriga bardoshligi, chidamligi tushuniladi. ikkala termin ham tirik organizmning asosiy xususiyatlarini aks ettiradi va bir-biriga uzviy bevosita bog’liq, lekin bir ma’noni bildirmaydi. masalan, anafilaktik shokda organizmning reaktivligi oshgan, ammo rezistentligi pasaygan bo’ladi. ba’zi hayvonlarda qishki uyqu vaqtida organizmning umumiy reaktivligi pasayadi,ammo zararli omillarning (infektsiya) kasallik chaqiruvchi ta’siriga nisbatan rezis¬tentligi ortgan bo’ladi 7. immunopatologiya. birlamchi va ikkilamchi immunodefisit holatlari. immun sistema faoliyatini buzilishi bilan bog’liq kasalliklarni immunopatologiya deyiladi. uning turlari: allergiya. 2. autoallergiya. 3. immundefitsit holatlar. immunodefitsit holatlar (idx) deganda organizmning hujayraviy va (yoki) gumoral immunitetni amalga oshirish faoliligining pasayishi yoki yo’qolishi bilan tavsiflanadigan holatlar tushuniladi. immunopatologik holatlarning ayrim xususiyatlariga ko’ra bir nechta turlari tafovut etiladi: 1. kelib chiqishiga ko’ra: -birlamchi (irsiy, tug’ma) - isning a, b va (yoki) t-subsistema …

5 / 30

ayniqsa t-xelperlar) kamayib ketishi va immunoglobulinlarning (a, e, kamroq i) taqchilligi bilan harakterlanadi. ushbu sindromli bemorlar odatda infektsiyalar va xavfli o’smalardan halok bo’ladilar. di-jordji sindromi. u timus shikastlanganda rivojlanadi - timusning tug’ma gipo- yoki aplaziyasidir. ularga organizmning tez-tez infektsion shikastlanishilari xos. viskott-oldrich sindromi. t-limfotsitlarning taqchilligi va ko’pincha gipogammaglobulinemiya (disregulyator genezli) bilan birga keladi. bunda t-hujayralar membranasining strukturasi klinik tomonidan virusli, bakteriyali infektsiyalar, allergik reaksiyalar, chunonchi ekzemaning rivojlanishi bilan harakterlanadi. bruton sindromi. asosan b-limfotsitlar differentsirovkasining nuqsoniga bog’liqdir. gipo yoki agammaglobulinemiya bilan ifodalanadi. odatda bunday vaqtda t-limfotsitlarning soni ham, funktsiyasi ham o’zgarmagan bo’ladi. idx- ning bunday shakllari rivojlanishi asosida pre-b-hujayralarining b-limfotsitlarga aylanishining endogen nuqsoni yotadi. nuqson x-xromosoma bilan bog’langan holda naslga o’tadi. bu sindromda limfa tugunlari va taloqda pusht markazlarining a- yoki gipoplaziyasi, plazmatik hujayralarning bo’lmasligi yoki sonining keskin kamayganligi kuzatiladi. dastlab ushbu patologiyani 1959 yilda bruton tasvirlab bergan. idxning faqat jgi yoki jga ning taqchilligi va gipogammaglobulinemiya bilan harakterlanuvchi shakllari ma’lum. …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "patofiziologiya fani"

1. patofiziologiya fani, vazifalari, metodlari, medisinadagi ahamiyati patofiziologiya bu kasal organizmida bo’ladigan funksional o’zgarishlarni urganib kasallikni kelib chiqishi, rivojlanishi va oqibatlarini, umumiy konuniyatlarni ochib eksperimental yo’l bilan davolash usullarini ishlab chiqadigan fandir. patofiziologiya fanining asosiy uslublari: 1. tirik ob’ektlarda ekperiment o’tkazish metodi. bu turli hayvonlarda, har-xil patologik jarayon hamda kasalliklarni modellarini hosil qilish va ularda tasavvur etilayotgan kasallik sabablarini, ularni yuzaga kelishida tashqi muhit omillarining o’rnini va turli dori-darmonlar ta’sirini (esperimental terapiya asoslarini) o’rganishni o’z oldiga maqsad qilib qo’yadi. 2. klinik tadqiqotlar metodi. takomillashgan klassik va zamonaviy biologik, ul’t...

This file contains 30 pages in DOCX format (82.7 KB). To download "patofiziologiya fani", click the Telegram button on the left.

Tags: patofiziologiya fani DOCX 30 pages Free download Telegram