hazm qilish tizimining yuqumli kasalliklarida sanitariya oqartuv ishlarini olib borishni amalda qo’llash

DOCX 38 pages 593.3 KB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 593.3 KB

File type DOCX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

nazariy dars mashg’uloti 5 mavzu: hazm qilish tizimining yuqumli kasalliklarida sanitariya oqartuv ishlarini olib borishni amalda qo’llash. o’quv mashg’ulotining maqsadi : o’quvchilarda hazm qilish tizimining qorin tifi kabi yuqumli kasalliklari misoli asosida kichik guruhlarda bahs-munozara shaklida ishlarni olib borishni shakllantirish. ovqat hazm qilish tizimining asosiy yuqumli kasalliklari haqida tushuncha ich terlama, salmonellyoz, xolera kabi bakterial etiologiyali, shuningdek, virusli gastroenteritlar kabi virusli kasalliklar ichak infeksiyasi kasalliklariga kiradi. ich ketish va tana haroratining ko‘tarilishi hazm a’zolari tizimi yuqumli kasalliklarining asosiy belgilaridan hisoblanadi. tekshirish paytida shilliq parda holatiga e’tibor bersih kerak. bundan tashqari gepatoabdominal sindrom jigar va taloq shishi bilan ta’riflanib, yuqumli kasalliklar paytida aniqlanadi. jigar va taloqning shishi perkussiya, palpatsiya va ultratovush tekshirish usuli yordamida aniqlanadi. diareiya sindromi defikatsiyaning tez-tez bo‘lishi bilan ta’riflanadi. ichak shikastlanishining joyiga va ko‘rinishiga qarab bemor axlati suyuq, suvli, ko‘p va kam, ko‘p bo‘lmagan patologik aralashmali (yiring va qon) bo‘lishi mumkin. ovqat hazm qilish tizimi asosiy yuqumli kasalliklarining …

2 / 38

salliklarda qon zardobi va siydik diagnostik tekshirish obyekti sifatida qo‘llanilishi mumkin. tashxisni asoslash uchun aksariat hollarda immunologik metod ishlatiladi. bundan tashqari biologik metod ham qo‘llanilib, unda eksperimenthayvonlar va bemorlardan olingan material qo‘llaniladi. yuqumli kasalliklar klinikalarida instrumentar metodlari rektomonoskopiya, kolonoskopiya, laparoskopiya, ultratovush tekshiruvlari qo‘llaniladi. ovqat haznt qilish tizimining asosiy yuqumli kasalliklari asoratlari ovqat hazm qilish tizimi yuqumli kasalliklariga chalingan bemorning uzoq vaqt davomida bir holatda yotishiga yo‘l quymaslik kerak. aksariyat holatda bu kasallik kechishini og‘irlashtiruvchi asoratlarga olib kelishi mumkin. infeksiya jarayoni tufayli organizm darmonsizlanadi oqibatda yiringli- uallig‘lanish jarayonlari kuchayishi mumkin. asoratlarni oldini olishda og‘iz bo‘shliqlarini toza tutish muhim rol o‘ynaydi. og‘iz bo‘shlig‘idan kasallik qo‘zg‘atuvchi mikroorganizmlar quloq oldi yo‘li orqali bezga o‘tishi va bezda o‘tkir yallig‘lanish jarayoni – parotitni yuzaga keltirishi mumkin. bunday yallig‘lanish keng rivojlanib, aksariat holatlarda yiringlashga o‘tadi. ko‘p holatlarda yuqumli kasallik ichaklarda bijg‘ish jarayoni - meteorizm bilan birga kechadi. ichakdan qon ketishi ich terlamaning asorati tufayli yuzaga kelishi mumkin. …

3 / 38

mkin. umumiy profilaktika. qo‘lni yuvish, ichimlik suvini qaynatib ichish, ovqat tayyorlash va saqlash, chiqindilarni yo‘q qilish, ajralmalarni zararsizlantirish kabilar ustidan boshqa jamoa tashkilotlari bilan hamkorlikda jamoa hamshirasi ham nazorat o‘rnatishi lozim. ich terlama kasali bilan og‘rigan bemorlar 2 yil davomida dispanser hisobida turadi va bakteriologik nazoratdan o‘tib turishi kerak. aholi o‘rtasida jamoa hamshiralari sanitariyamaorif ishlarini olib borishi katta ahamiyatga ega. bakteriya tashuvchilar ovqat tayyorlash blokiga, bolalar muassasalariga, suv ta’minoti stansiyalariga kiritilmaydi. undan tashqari oshxona asboblari va oziq-ovqat mahsulotlarini maydalash stollarining toza bo‘lishini ta’minlash lozim. xom va pishirilgan oziq-ovqat mahsulotlari uchun turli taxtachalardan ishlatish tavsiya etiladi. bemor bilan kontakta bo‘lgan shaxslarni tekshirish va kuzatish kontaktda (aloqada) bo‘lgan shaxslar ustidan jamoa hamshirasi tibbiy nazorat o‘rnatib, 2 oyda bir marta hayotiy muhim ko‘rsatkichlarini o‘lchab tekshirib turadi. epidemiyaavj olgan paytda jamoa hamshiralari hovlima-hovli yurib,isitma va diareya kuzatilgan kishilarni aniqlaydi. shaharlarda xonadonlarga borib nazorat ishlarini amalga oshiradi, bemor bilan aloqada bo‘lgan shaxslarda bakteriya bor-yo‘qligini aniqlash …

4 / 38

uchun og‘ir bemorlarni tana vaziyatni o‘zgartirib turish kerak. teri tozaligini ta’minlash uchun bemor tanasi oldin nam latta bilan keyin esa quruq sochiq bilan artiladi. yotoq yaralari hosil bo‘lmasligi uchun (kuraklar, dumg‘aza) terlash yuqori bo‘lgan joylarda tozalikni ta’minlash, bosim, ishqalanish holatlarini bartaraf etish kerak. tayanch so‘z va atamalar 1. aerogen - infeksiyaning havo orqali yuqishi. 2. peroral - og‘iz orqali yuqishi. 3. transmissiv - hasharotlar chaqqanda infeksiyaning yuqishi. 4. immunitet - organizminig tashqi muhitga va infeksiyalarga qarshilik kuchi. 5. endogen - infeksiya (xususiyati)ga nisbatan ichki degan ma’noda. 6. ekzogen - infeksiya (xususiyati)ga nisbatan tashqi degan ma’noda. 7. bsj - silga qarshi vaksina. 8. dots - qisqa muddatli kimyoterapiya. 9. insruktaj - yo‘l-yo‘riq, tushuntirish, o‘rgatish. 10. meningit - bosh miya pardalarining yallig‘lanishi. 11. meningoensifalit - bosh miya va pardalarining yallig‘lanishi. 12. gepatoabdominal sindrom - jigar-qorin sindromi. 13. roziyola - terida qizil dog‘. 14. diareya - ich ketishi. 15. anoreksiya - ishtahaning pasayishi. …

5 / 38

o.z..« bolalarda hamshiralik parvarishi» toshkent, 2016y. arslonov y.l. “ichki kasalliklar” toshkent “ilm ziyo” 2013 yil ziyayeva m.f., xodjasheva m.d. “kattalarda hamshiralik parvarishi” toshkent “niso poligraf” nashryoti, 2014 y. ziyayeva m.f., xodjasheva m.d. “ qariyalarda hamshiralik parvarishi” 2014 y. yunusjonova z.s., mirzayeva s.a. “psixologik parvarish”, toshkent “o’zbekiston faylasuflari milliy jamiyati” nashryoti, 2014 allayorov ya.n. “akusherlik va ginekologiya” toshkent, “o’zbekiston milliy enseklopediyasi”, 2013. shukurov h.i., qanoatov s.q. “ jamoada hamshiralik ishi”, toshkent, 2010 k.o’. zokirova, d.o’. to’xtamatovna, s.a.mirzabayeva “hamshiralik ishi asoslari”. toshkent, “ilm-ziyo”, 2012y. aripova s.m., bo’rixo’jayeva n.s. “sog’lom avlodning tibbiy –ijtimoiy asoslari” toshkent, voris 2012 yil. fayziyev ya.m. «umumiy va tibbiy psixologiya», toshkent, ilm ziyo nashryoti, 2005 y. xamroyev a.j. «xirurgiya». toshkent,, “o’qituvchi” nashryoti matbaa ijodiy uyi 2007y. ziyayeva m.f. “ jarrohlikda hamshiralik ishi”, toshkent,, o’zbekiston milliy ensklopediyasi, 2005. musaboyeve.i., “yuqumli kasalliklar, epidemiologiya va parazitologiya”, toshkent, 2007y. amaliy mashg’ulot 5 mavzu: jamoadagi ishlab chqarish korxonalarida mehnatni noto’g’ri tashkil qilishdagi zararlarni o’rganish. …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hazm qilish tizimining yuqumli kasalliklarida sanitariya oqartuv ishlarini olib borishni amalda qo’llash"

nazariy dars mashg’uloti 5 mavzu: hazm qilish tizimining yuqumli kasalliklarida sanitariya oqartuv ishlarini olib borishni amalda qo’llash. o’quv mashg’ulotining maqsadi : o’quvchilarda hazm qilish tizimining qorin tifi kabi yuqumli kasalliklari misoli asosida kichik guruhlarda bahs-munozara shaklida ishlarni olib borishni shakllantirish. ovqat hazm qilish tizimining asosiy yuqumli kasalliklari haqida tushuncha ich terlama, salmonellyoz, xolera kabi bakterial etiologiyali, shuningdek, virusli gastroenteritlar kabi virusli kasalliklar ichak infeksiyasi kasalliklariga kiradi. ich ketish va tana haroratining ko‘tarilishi hazm a’zolari tizimi yuqumli kasalliklarining asosiy belgilaridan hisoblanadi. tekshirish paytida shilliq parda holatiga e’tibor bersih kerak. bundan tashqari gepatoabdominal...

This file contains 38 pages in DOCX format (593.3 KB). To download "hazm qilish tizimining yuqumli kasalliklarida sanitariya oqartuv ishlarini olib borishni amalda qo’llash", click the Telegram button on the left.

Tags: hazm qilish tizimining yuqumli … DOCX 38 pages Free download Telegram