etika.estetika

PPTX 23 pages 2.2 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.2 MB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

mavzu: pedagogik faoliyatda estetika mavzu: etika.estetika 1 mavzu rejasi: 1. etika fani falsafaning tarkibiy qismi sifatida 2.etika va axloqiy tamoyillar 3. estetika, estetik tamoyillar 4.bo‘lajak mutaxassislarda axloqiy tarbiyani singdirilish qadimgi yunon faylasufi aristotel o‘z davrida mavjud fanlarni ta’riflarkan, ularni uchta guruhga ajratadi: nazariy fanlarga falsafa, matematika, fizikani; ijodiy fanlarga san’at, badiiy hunarmandchilikni; amaliy fanlarga esa etika va siyosatni kiritadi. shu tariqa etika falsafa doirasidan ajralib chiqadi va mustaqil fan sifatida shakllana boshlaydi. arastuning fikricha axloqshunoslik amaliy fandir, chunki axloqiy qoidalar ko`rgazmali emas, balki amalda ijtimoiy hayotning hamma qatlamlarida xizmat qilish kerak. yunon donishmandi arastu aytganday, “kimki bilimda ilgarilab, axloqda oqsaydigan bo`lsa, bilginki u oldinga emas katta tezlik bilan tubanlik sari ketmoqda. axloqshunoslik axloqiy tafakkur taraqqiyotini tadqiq etadi va amaliyotda insonni ezgulik orqali haqiqatga olib borishga xizmat qiladi. shu bois uni axloq falsafasi deb atash mumkin. hozir u falsafiy fan sifatida 3 yo`nalishda ish olib boradi, ya`ni axloqiy tafakkur taraqqiyotini tadqiq …

2 / 23

an, lekin jamoa, jamiyat va insoniyat hayotida burilish yasaydigan darajada muhim ahamiyatga ega bo`lmaydigan, milliy urf-odatlarga asoslangan chiroyli xatti-harakatlarni o`z ichiga oladi. odob- bu qalbni yomon so`zlardan va nojo`ya xulqdan saqlay olish, o`zini va o`zgalarni ham hurmat qila bilish, shu bilan birga o`zini va o`zgalarning obro`sini tushirmaslikdir. xulq....? xulq - oila, jamoa, mahalla-ko`y miqyosida ahamiyatli bo`lgan, ammo jamiyat va insonning hayotiga sezilarli ta`sir ko`rsatmaydigan yoqimli insoniy xatti-harakatlarning majmui riyoziyot olimi al-xorazmiydan inson haqida so‘rashdi. olim shunday dedi: agar inson yaxshi xulq sohibi bo‘lsa, u 1 ga teng. agar inson husn sohibi bo‘lsa, birning yoniga nolni qo‘sh = 10 bo‘ladi. agar inson boy bo‘lsa, yana bir nolni qo‘sh = 100 bo‘ladi. agar nasl-nasabli bo‘lsa, yana bir nolni qo‘sh = 1000 bo‘ladi. agar 1 raqami, ya’ni xulq yo‘q bo‘lib ketsa, insonning qiymati yo‘qqa chiqib, nollarning o‘zi qoladi = 000. axloq...? axloq – kishilar orasidagi munosabatni tartibga solishning o‘ziga xos tartib-qoidalari yigʼindisi. axloqdagi …

3 / 23

ri shakliga aytiladi. axloqiylikni hegel shunday ta'riflaydi: «axloqiylik xuddi axloqiy borliqda o`zining o`zida va o`zi uchun haqiqiy asosiga va harakatga keltiradigan maqsadiga ega bo`lgan o`zini anglash kabi, o`zidagi o`zini anglashda o`z bilimiga, ixtiyoriga, bu ixtiyorning harakat qilishi orqali o`z voqeligiga ega jonli ezgulik kabi, erkinlik g`oyasidir, axloqiylik o`zini anglashning mavjud dunyosi va tabiiyati bo`lgan erkinlik tushunchasidir... hegel axloqiylik deganda, odamning tarixan axloqdan oldin paydo bo`lgan urf-odatlar va rasm-rusumlarga, ikkinchi tomondan, davlat, tabaqalar, oila oldidagi axloq bilan bog`lik, muayyan majburiyatiga munosabatini nazarda tutadi. axloqiy tamoyillar axloqiy anglash shakllaridan hisoblanadi. ularda axloqiy talab nisbatan umumiy tarzda ko`zga tashlanadi. ular jamiyat tomonidan shaxsga qo`yiladigan talab shaklida namoyon bo`lib, insonning axloqiy mohiyatini, uning hayoti mazmunini, odamlar bilan o`zaro aloqalaridagi asosiy jihatlarni bemalol belgilab beradi. natijada, tamoyillar, inson xatti-harakatining umumiy yo`nalishini ko`rsatgan holda, ko`pgina axloqiy me`yolar uchun asos bo`lib xizmat qiladi. axloqiy tamoyillar: vatanparvarlik millatparvarlik insonparvarlik erkparvarlik axloqiy tamoyillar yaxshilik va yomonlik - bu juftlikning …

4 / 23

ka erishib bo`lmaydi, lekin inson ana shu komillikni o`ziga namuna bilib, idealga intilib yashashi jarayonida nisbiy-hayotiy komillikni qo`lga kiritadi baxt – har bir insonda qoniqish hissi undagi maqsadlarning takomilga yetkanidagina ro`y beradi. farobiy “baxt – har bir inson intiladigan maqsad, zotan u muayyan komillikdir”, – deganda ko`p jihatdan haq edi hayolilik – bu me`yor xulqiy har bir xulqiy go`zallikning asosiy belgilaridan biri hisoblanadi. bir qarashda uyat hissi bilan o`xshasada, aslida o`zini ko`proq andisha va iboga yaqin fazilat tarzida namoyon qiladi, unda axloqiy mohiyat estetik xususiyat-nafosat bilan uyg`unlashib ketadi “erkinlik insonni siyosiy, ma’naviy zo’riqishdan, zo’ravonlikdan himoya qilishdir. erkinlik o’z baxtini o’zi yaratish vositasidir. erkinlik jamiyati va boshqa ma’rifatli kishilar bilan insonning muloqotga kirishish huquqidir. erkinlik –jamiyat tomonidan insonni ochlidan va qashshoqlikdan, qo’rquvdan jaholatdan yakkalanib qolishdan himoya qilishining kafolatlanishidir. erkinlikni jamiyatning turli sohalari bilan bog’lab aniq tushunchalar hosil etiladi. masalan vijdon erkinligi, fuqarolar erkinligi, iroda erkinligi, fikr erkinligi, so’z erkinligi, matbuot erkinligi …

5 / 23

adi. insonning ixtiyor erkinligi ma‘lum mas‘uliyat bilan faoliyat ko’rsatishini talab qiladi. erkinlik tarixiy taraqqiyotining zaruriy mahsulidr. ixtiyor erkinligi tufayli inson har qadamda axloqiy tanlov muammosiga duch keladi. bu muammo kishida mas‘uliyat hissi mavjudligidan dalolat beradi. “masʼuliyat” tushunchasi arab tilidan tarjima qilinganda “javobgarlik”, “hisob bermoqlik” maʼnolarini anglatib, biror ish, xatti-harakat oqibati, natijasi uchun javoblarlikni anglatadi mas‘uliyat shaxs faoliyatida o’z-o’zini boshqarishni tartibga solishdir. shaxsning jamiyatda tutgan o’rniga qarab mas‘uliyatning ko‘lami ham xilma-xil bo’ladi. jamiyatning oddiy a‘zosi ota-ona, farzandlar, jamoa oldida u yoki bu darajada mas‘uliyatni sezadi. buyuk shaxslar, davlat arboblari esa vatan, xalq, tarix oldida, tarixiy zaruriyatlarni hal qilishida mas‘uliyat ko’p bo’ladi. shunga yarasha ularning har bir qo’ygan qadami, fikri oldida javobgarlik hissi, mas‘uliyati yuqori bo’ladi. komillik – mehr-muruvvat, adolat, to’g’rilik, vijdon, or-nomus, iroda, tadbirkorlik, matonat kabi ko’plab asl insoniy fazilatlarning mujmuidir. komil inson va uning g’oyasi azal-azaldan xalqimizning ezgu orzusi, millat ma‘naviyatining uzviy bir qismi bo’lib kelgan. komil inson – bu …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "etika.estetika"

mavzu: pedagogik faoliyatda estetika mavzu: etika.estetika 1 mavzu rejasi: 1. etika fani falsafaning tarkibiy qismi sifatida 2.etika va axloqiy tamoyillar 3. estetika, estetik tamoyillar 4.bo‘lajak mutaxassislarda axloqiy tarbiyani singdirilish qadimgi yunon faylasufi aristotel o‘z davrida mavjud fanlarni ta’riflarkan, ularni uchta guruhga ajratadi: nazariy fanlarga falsafa, matematika, fizikani; ijodiy fanlarga san’at, badiiy hunarmandchilikni; amaliy fanlarga esa etika va siyosatni kiritadi. shu tariqa etika falsafa doirasidan ajralib chiqadi va mustaqil fan sifatida shakllana boshlaydi. arastuning fikricha axloqshunoslik amaliy fandir, chunki axloqiy qoidalar ko`rgazmali emas, balki amalda ijtimoiy hayotning hamma qatlamlarida xizmat qilish kerak. yunon donishmandi arastu aytganday, “ki...

This file contains 23 pages in PPTX format (2.2 MB). To download "etika.estetika", click the Telegram button on the left.

Tags: etika.estetika PPTX 23 pages Free download Telegram