hujayra sikli davrlari

DOCX 77 pages 115.6 KB Free download

77 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 115.6 KB

File type DOCX

Pages 77

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 77

1.31.134 interfaza; g1, g2 va s davri. interfaza. bu stadiyada hujayra oʻsadi, ishlaydi va mitozga tayyorlanadi. boʻlinishga tayyorlanishda quyidagi jarayonlar amalga oshadi. 1. sitoplazmaning hamma makromolekulyar komponentlarining ikkilanishini ta’minlovchi hujayralarning oʻsishi; 2. dnk va xromosomalarning reduplikatsiyasi; 3. mitotik markazning ikkilanishi; 4. mitotik apparat oqsillarining sintezi; 5. energiya zahirasining toʻplanishi. hujayra siklining turli davrlari bir-biridan hujayrada oqsil dnk, rnklar sintezining tezligi bilan farq qiladi. hujayra sikli quyidagi g1, s, g2 mitozdan iborat.g1 – davrida hujayrada dnk miqdori 2s xromosomalar 2n. bu davrda rnk va oqsil sintezlanadi. aniqlanishicha, bu davrda i-rnk sintezlanadi. shuningdek, boʻlinish dukining tarkibiga kiruvchi tubulin oqsili sintezlanadi. bu davrda hujayralarning oʻsishi kuzatiladi. bu davrga sintez oldi (predsintetik) davr deyiladi.s – davrida g1 stadiyada sintezlanayotgan rnk va oqsil sintezi davom etadi. bu davrda dnkning miqdori 2s dan 4s gacha sintezlanadi. xromosoma tarkibidagi xromatidlar 2 hissa ortadi, ya’ni bitta gaploid xromosoma bir juft nukleotiddan iborat boʻladi. xromosomalar soni 2n, xromatidlar soni …

2 / 77

of organizmlar deyiladi. organik moddalarni sintezlashda yorug‘lik energiyasidan foydalanadigan avtotrof organizmlar fototroflar, kimyoviy reaksiyalar energiyasidan foydalanadigan organizmlar xemotroflardir. geterotrofl ar organik uglerod manbayidan foydalanuvchi, ya’ni tayyor organik moddalar bilan oziqlanadigan organizmlardir. geterotrof organizmlar o‘z hayot faoliyati uchun zarur energiyani organik birikmalarni parchalash hisobiga oladi. geterotrofl arga barcha hayvonlar, parazit o‘simliklar, zamburug‘lar va ko‘pchilik bakteriyalar kiradi. geterotrofl ar oziq tarkibida o‘z organizmida sintezlash imkoni bo‘lmagan moddalarni, masalan, hayot uchun zarur vitaminlarni ham o‘zlashtiradilar. oziqni qaysi usul bilan o‘zlashtirishlaridan qat’i nazar oziq moddalarning organizmlarda o‘zgarish yo‘llari, masalan, makromolekulalarning hazm organlarida fermentlar ishtirokida monomerlarga parchalanishi, parchalanish mahsulotlarining so‘rilishi, hujayralarga transport qilinishi kabi jarayonlar barcha geterotrof organizmlarda kuzatiladi. geterotrof oziqlanishning bir necha tiplari farqlanadi. ulardan asosiylari golozoy, saprofi t, parazit oziqlanish hisoblanadi.miksotrof oziqlanish – aralash oziqlanish (ayrim xivchinlilar, ham avtotrof ham geterotrof oziqlanadi) 3. adgeziya hodisasi. plazmatik membrana hujayralararo aloqada faol ishtirok etadi. bu aloqalar ko'p hujayrali organizm hujayralari orasida sodir etadi. embrional rivojlanish …

3 / 77

ing sitoplazma tomonida ko'pgina fibrillalar joylashadi. bunday aloqa faqatgina hujayralarning zich aloqasini ta'minlab qolmay balki shu joylarda hujayraga moddalar kirmaydi, ya'ni hujayra tashqi muhitdan izolyatsiyalanadi ( ajratiladi). bunday aloqa bir qavatli epiteliy hujayralari uchun xos(7rasm).bo’shliqli aloqa. membranalar orasidagi bo’shliq 25-30nm ni tashkil etadi. bo’shliqli aloqaning bir ko'rinishi desmosomalar.desmosomalar- zich plastinkalar bo'lib, ulardan sitoplazmaga qarab fibrill tolalari o'tgan bo'ladi. ikkita hujayraning plazmatik membranalari orasi desmoglein moddasi bilan to'lgan bo'lib, u hujayralarni bir-biri bilan birikishini ta'minlaydi. yurak mushaklari, qon tomirlari devori hujayralarida uchrayditirqishli aloqa. membranalar orasidagi bo’shliq 2-3nm ni tashkil etadi. membrana bo'ylab har 1-3 mkm da uchraydi. ikkita membrananing bir-biriga yaqinlashgan joyida maxsus tuzilmalar yuzaga kelib ularning o'rtasida kanalchalari bo'ladi. bu tuzilmalar konnektin oqsilidan iborat bo'lgani uchun konneksonlar deb, aloqaning o'zi esa neksus deb nom olgan. ulardagi kanallar orqali bir hujayradan ikkinchisiga ionlar va quyi molekulali moddalar harakat qiladi. bunday aloqa yurak miokardi mushak hujayralarida ko'p uchraydi.sinaptik aloqa. neyronlar orasida hosil …

4 / 77

a tarkibiga elementlar makroelement va mikroelementlarga ajratiladi. makroelementlarni 2 guruhga birlashtiriladi. birinchi guruhga element larning 98% ini tashkil etuvchi c, o, h, n kiradi. bu elementlar tirik organizmlar tarkibiga kiruvchi organik birikmalar, masalan, oqsillar, nuklein kislotalar, lipidlar, uglevodlarni hosil qiladi. ikkinchi guruhga s, p, ca, na, k, cl, mg, fe kiradi. bu elementlar 1,9% ni tashkil etadi. miqdori 0,001% dan kam elementlar mikroelementlar deyiladi. ular biologik faol moddalar – ferment, gormon va vitaminlar tarkibiga kiradi. makroelementlar kislorod (o) suv va organik birikmalar tarkibiga kiradi. hujayrada nafas olish jarayonining aerob bosqichida ishtirok etadi. uglerod (c) barcha organik birikmalar tarkibiga kiradi. vodorod (h) suv va organik birikmalar tarkibiga kiradi. energiyaning bir turdan boshqa turga o‘tishida ishtirok etadi . azot (n) aminokislotalar, oqsillar, nuklein kislotalar, atf, xlorofi ll, vitaminlar tarkibiga kiradi . fosfor (p) nuklein kislotalar, atf, fermentlar, suyak to‘qimasi tarkibiga kiradi . kalsiy (ca) suyak to‘qimasi tarkibiga kiradi, qonning ivishi, muskullar qisqarishi- …

5 / 77

terfaza holatida bo'lgan hujayraning bo'linishi. amitoz ikkita hujayraning hosil bo'lishiga olib kelishi kerak, lekin ko'p hollarda u bir nechta yadroli hujayralar hosil bo'lishiga olib keladi.deyarli barcha eukariotlarda uchraydi. odatda amitotik bo'linish yadrocha shakli va soni o'zgarishidan boshlanadi. ular fragmentatsiyaga uchraydi yoki uzayib ko'payadi-shunda gantellalar shakliga kiradi. yadrochalar bo'linishidan keyin yadro bo'linadi. yadro to'g’ri bo'linishining bir qancha usullari bor.1.tortmaning hosil bo'lishi. bunda yadro ham gantel shaklida cho'zilib tortmaning uzilishi natijasida ikkita yadro hosil bo’ladi. 2.yadro yuzasida chiziq paydo bo'lib, u kattalashib yadroni ikkiga bo'ladi.3. fragmentatsiya (bo'laklanish). yadro yuzasida ichkariga qaragan bo'rtma hosil bo'lib u yadro ichiga botib kirib uni turli kattalikdagi fragmentlarga ajratadi.amitoz bo'linish hayotini tugatayotgan, o'layotgan, degeneratsiyaga uchragan hujayralarga xos. o'simliklarda yuqori takkomillashgan, vaqtinchalik to'qimalarda: tugunaklar, endosperm, perispermlarga xos. amitoz bo'linish turli patologik jarayonlarda uchraydi ( shamollash, shish).amitoz natijasida hosil bo'lgan yadrolarda genetik material notekis taqsimlangan bo'ladi. shuning uchun bunday hujayralar amitozdan keyin mitoz yo'li bilan ko'paymaydi. 6. hujayralarning anabioz …

Want to read more?

Download all 77 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hujayra sikli davrlari"

1.31.134 interfaza; g1, g2 va s davri. interfaza. bu stadiyada hujayra oʻsadi, ishlaydi va mitozga tayyorlanadi. boʻlinishga tayyorlanishda quyidagi jarayonlar amalga oshadi. 1. sitoplazmaning hamma makromolekulyar komponentlarining ikkilanishini ta’minlovchi hujayralarning oʻsishi; 2. dnk va xromosomalarning reduplikatsiyasi; 3. mitotik markazning ikkilanishi; 4. mitotik apparat oqsillarining sintezi; 5. energiya zahirasining toʻplanishi. hujayra siklining turli davrlari bir-biridan hujayrada oqsil dnk, rnklar sintezining tezligi bilan farq qiladi. hujayra sikli quyidagi g1, s, g2 mitozdan iborat.g1 – davrida hujayrada dnk miqdori 2s xromosomalar 2n. bu davrda rnk va oqsil sintezlanadi. aniqlanishicha, bu davrda i-rnk sintezlanadi. shuningdek, boʻlinish dukining tarkibiga kiruvchi tubulin...

This file contains 77 pages in DOCX format (115.6 KB). To download "hujayra sikli davrlari", click the Telegram button on the left.

Tags: hujayra sikli davrlari DOCX 77 pages Free download Telegram