tasviriy san’at ranglarning o’ziga xosligi

DOCX 16 pages 26.8 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.8 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

14-mavzu tasviriy san’at darslarida ranglarning o’ziga xosligi va akvarel ,guash texnikasini o’quvchilarga o’rgatish reja: 1. tasviriy san’at darslarida ranglarning o’ziga xosligi 1. akvarelda ishlash texnologiyasi va usullari. 2. guash bo’yog’ida ishlash yo’llari. maktab fizika kursidan ma’lumki ranglarning deyarli hammasi spektrning asosiy uch rangini qo’shish orqali olinadi. ular qizil, sariq, zangori ranglardir. bular asosiy ranglar deb ataladi. asosiy ranglarni qo’shish orqali qo’shimcha ranglar olinadi. masalan, qizil va zangorini qo’shish orqali binafsha, qizil va sariqni qo’shish orqali zargaldoq, sariq va zangorini qo’shish orqali esa yashil ranglarni hosil qilish mumkin. ranglar tabiatan ikki xil xususiyatli: iliq va sovuq bo’ladi. iliq ranglar qatoriga qizil, sariq, zargaldoq va ularga yaqin ranglar, sovuq ranglar qatoriga yashil, zangori, binafsha va ularga yaqin bo’lgan ranglar kiradi. shuningdek axromatik va xromatik ranglar ham bo’ladi. oq, kul rang va qora ranglar axromatik ranglardir, qolgan ranglarning hammasi xromatik ranglardir. axromatik ranglar bir-biridan faqat och-to’qligi bilan farq qiladi. masalan, oq, kul rang, …

2 / 16

kishidan ranglarning xususiyatlarini va ularni samarali, uquvli tarzda ishlatish usullarini (texnikasini) bilishini taqozo etadi. bo’yoqlar yordamida narsaning hajmi, fakturasi va fazoviy holatini tasvirlash rangtasvirning asosini tashkil etadi. har bir narsani chizuvchi tasvirlar ekan u ranglarga jiddiy e’tiborini qaratishi kerak. ana shunda rangning tabiatdagi ko’rinishi va tasvirdagi ko’rinishi farqli ekanligini bilib olish mumkin. chunki narsaning rangi bizdan uzoqyaqinligiga qarab o’zgarib ko’rinadi. buning sababi esa havo, atrof-muhitning predmet ko’rinishiga ta’siridandir. qog’oz sathida ranglar munosabatlarini to’g’ri nisbatlarda topib ishlatish rangtasvirning haqqoniy aks etishida muhim ahamiyat kasb etuvchi omillardan eng muhimi deb hisoblasak o’rinlidir. akvarel bo’yog’ida ishlash ham o’z navbatida jiddiy o’qib o’rganishni, qattiq mashq qilishni talab etuvchi mashg’ulotdir. buning uchun amaliy ishning o’zi kifoya qilmaydi. ishning nazariy qismi amaliyot bilan bir paytda puxta o’rganib borishni taqozo etadi. q’quvchilar rangshunoslik nazariyasini ayniqsa puxta bilishlari shart. shuning bilan realistik rangtasvirning nazariy asoslari ilmini o’zlashtirish va ayni paytda amaliy mashq qilish natijasida savodli rasm ishlash yo’llarini …

3 / 16

ng va binafsha ranglar. xix asrda nemis tabiatshunos olimi g.l.gelmgolts rangshunoslik nazariyasida muhim yangilik yaratdi. ko’p yillik tajribalar asosida xromatik ranglarning uchta asosiy alomati - rang tusi, rangning och to’qligi va to’yinganligi asosida turkumlash kerakligini ko’rsatdi. biror xromatik rangga ochroq kulrang qo’shsak, uning jozibaliligi pasayib, nursizlanadi. bu hol rangning kam to’yinganligidan, ya’ni uning tarkibida bo’yoqning kamayganligidan darak beradi. demak, rangning to’yinganligi yoki to’yinmaganligi deganda uning kul rangga nisbatan rangdorlik darajasi, tozaligini tushinish kerak. rang doirasi ikki teng bo’lakka bo’linsa, birinchi yarmida qizil, zarg’aldoq, sarg’ish, sariq ranglar, ikkinchi yarmida esa havo rang, zangori ko’k, binafsha ranglar joylashadi. doiraning birinchi yarmidagilar iliq ranglar, ikkinchi yarmidagilari esa sovuq ranglardir. bunday nomlanishiga sabab qizil, sariq ranglar olovni, qizigan temirni, cho’lni eslatsa, havo rang, zangori, yashillar esa muzni, suvning rangini eslatadi. ikkita spektr rangi ustma-ust tushirilsa, ranglar bir-biriga qo’shilib murakkab rang hosil bo’ladi. qizil rang, havo rang va binafsha ranglar bilan qo’shilganda chiroyli tusdagi pushti, …

4 / 16

uvchi /qo’shimcha/ hisoblanadi. masalan, to’q qizil va yashil, zangori va zargaldoq, qizil, sariq, havo rang, sarg’ish yashil va binafsha ranglar o’zaro to’ldiruvchidir. tasvir bilan chizilayotgan narsa, holat o’rtasida to’la o’xshashlik bo’lishi uchun ularning rang nisbatlarida ham o’xshashlik bo’iishi shart. tasviriy san’atda akvarel bo’yoqiar bilan ishlash salmoqli o’rinni egallaydi. akvarel rangtasvirning eng nozik turlaridan biri. qadimdan akvarel o’zining nafisligi va ranglarning yorqinligi bilan ko’pgina rassomlarni qiziqtirib kelgan. akvarel lotincha so’z bo’lib «suv bilan suyultirib ishlatiladigan bo’yoqlar» ma’nosini anglatadi. akvarel tarkibiga bo’yoq moddasi (o’simlik yoki ma’danlarning mayin qilib yanchilgan kukuni) va biriktiruvchi modda sifatida olcha elimi, gletsirin va ozroq asal kiradi. bular hammasi suvda osongina eriydigan bo’igani uchun bo’yoqqa suv qo’shib suyultirib ishlatiladi. akvarelda oq rang ishlatilmaydi. uning o’rnini oq qog’ozning o’zi o’taydi. qog’oz oppoq, etarli darajada qalin va yuzasi g’adir-budir bo’lishi zarur. u agar juda silliq bo’lsa, sathida ranglar etarli darajada yotmaydi 2.1.akvarelda ishlash texnologiyasi va usullari. tasviriy san’at fani dasturida …

5 / 16

irlik bilan tasvirlaganlar. rossiyada esa akvarel bilan ishlash san'ati xviii asrdan e'tiboran keng yoyila boshladi. o'rta asrlarda rossiyada bo'lganidek, g'arbiy yevropada ham akvareldan cherkovga qarashli bo'lgan diniy kitoblarni naqsh va illyustrasiyalar bilan bezashda foydalanildi. lekin bu vaqtlarda akvarel oq bo'yoq moddasi qo'shilgan holda ishlatilar edi. o'rta osiyoda akavrelda kitoblarni chiroyli qilib bezash maqsadida qo'llanildi.”[footnoteref:1] [1: a.amanullayev «rangtasvir” toshkent -2005 b-10] o'rta osiyo rassomlari ichida, ayniqsa, kamoliddin behzod kitoblarga akvarel bilan miniatyura hamda illyustrasiyalar ishlashda shuxrat qozondi. xix asrning oxirlarida akvarelda i.ye.repin, v.a. serov, m.a.vrubel, kabi rassomlari o'z asarlarida yangicha sifatlarini namoyish qildi. rus tasviriy san'ati namoyondalari a.m.grasimov, s.v.gerasimov, o.g.vereyskiy, kukrinskiylar n.n.volkov, yu.i.neprensev va boshqalar ham akvarelda ko'plab qiziqarli asarlar yaratdilar. ular yaratgan asarlarning ko'pchiligini kitoblarga ishlangan illyustrasiyalar tashkil etadi. o'zbekistonda esa akvarelda ishlash san'atining rivojini b.hamdamiy, o'.tansiqboyev, g. shevyakov, g.siganov, k. cheprakov va ayniqsa ch. ahmarovning ijodida ko'rish mumkin. akvarel bilan ishlash usullarining murakkablashuvi, takomillashuvi uning turlarini ko'payishiga va xilma …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tasviriy san’at ranglarning o’ziga xosligi"

14-mavzu tasviriy san’at darslarida ranglarning o’ziga xosligi va akvarel ,guash texnikasini o’quvchilarga o’rgatish reja: 1. tasviriy san’at darslarida ranglarning o’ziga xosligi 1. akvarelda ishlash texnologiyasi va usullari. 2. guash bo’yog’ida ishlash yo’llari. maktab fizika kursidan ma’lumki ranglarning deyarli hammasi spektrning asosiy uch rangini qo’shish orqali olinadi. ular qizil, sariq, zangori ranglardir. bular asosiy ranglar deb ataladi. asosiy ranglarni qo’shish orqali qo’shimcha ranglar olinadi. masalan, qizil va zangorini qo’shish orqali binafsha, qizil va sariqni qo’shish orqali zargaldoq, sariq va zangorini qo’shish orqali esa yashil ranglarni hosil qilish mumkin. ranglar tabiatan ikki xil xususiyatli: iliq va sovuq bo’ladi. iliq ranglar qatoriga qizil, sariq, zargaldoq va...

This file contains 16 pages in DOCX format (26.8 KB). To download "tasviriy san’at ranglarning o’ziga xosligi", click the Telegram button on the left.

Tags: tasviriy san’at ranglarning o’z… DOCX 16 pages Free download Telegram