ruhiy-fiziologik omillariga gigiyenik ta'rif, ularning zararli ta'sirini oldini olish tadbirlar

PDF 16 pages 828.1 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 828.1 KB

File type PDF

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

ruhiy-fiziologik omillariga gigiyenik ta'rif, ularning zararli ta'sirini oldini olish tadbirlari. reja ruhiy-fiziologik omillar va ularga gigiyenik ta’rif. ruhiy-fiziologik omillarning inson organizmiga zararli ta’siri. zararli ta’sirlarni oldini olish va sog‘lom ruhiy-fiziologik holatni saqlash choralari. ruhiy-fiziologik omillar va ularga gigiyenik ta’rif ruhiy-fiziologik omillar — bu inson organizmining ruhiy (psixik) holati bilan fiziologik (jismoniy) jarayonlari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni ifodalovchi omillardir. ular inson hayotining barcha sohalarida — mehnat, o‘qish, dam olish, muloqot va hatto kundalik turmushda muhim rol o‘ynaydi. bu omillar asab tizimi, yurak-qon tomir, endokrin va nafas olish tizimlari faoliyati bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, har qanday ruhiy holat organizmda fiziologik o‘zgarishlar keltirib chiqaradi. masalan, qo‘rquv, hayajon, stress yoki quvonch holatlarida yurak urish tezlashadi, qon bosimi o‘zgaradi, nafas olish sur’ati ortadi yoki kamayadi. shu sababli ruhiy holat insonning umumiy salomatligi va ish qobiliyatiga bevosita ta’sir qiladi. ruhiy- fiziologik omillar va ularga gigiye nik ta’rif gigiyenik nuqtai nazardan, ruhiy-fiziologik omillar — bu insonning mehnat va …

2 / 16

mning hissiy holati, asab tizimi, yurak urishi, qon bosimi, nafas olish va gormonal faoliyat o‘rtasida uyg‘unlikni ta’minlashdir. agar bu muvozanat buzilsa, insonda charchoq, bosh og‘rishi, uyqusizlik, asabiylik, depressiya va turli surunkali kasalliklar rivojlanadi. shu sababli gigiyenik me’yorlar inson hayotida ruhiy- fiziologik holatni saqlash uchun: • mehnat va dam olishni to‘g‘ri almashish, • yetarli uyqu, to‘g‘ri ovqatlanish, • tinch psixologik muhit yaratish, • muntazam jismoniy mashqlar qilish, • stressni kamaytiruvchi faoliyat bilan shug‘ullanishni tavsiya etadi. ruhiy-fiziologik gigiyena — bu insonning ruhiy tinchligi, jismoniy sog‘lomligi va hayot sifatini ta’minlovchi eng muhim omillardandir. ruhiy-fiziologik omillarning inson organizmiga zararli ta’siri ruhiy-fiziologik omillar insonning hissiy holati, aqliy faoliyati va organizmning fiziologik jarayonlariga bevosita ta’sir etuvchi ichki va tashqi omillardir. ular orasida stress, charchoq, ruhiy zo‘riqish, uyqusizlik, shovqin, ijtimoiy bosim, qo‘rquv va depressiya kabi holatlar mavjud. bu omillar insonning asab tizimi, yurak-qon tomir tizimi, nafas olish, ovqat hazm qilish va immun tizim faoliyatiga kuchli ta’sir ko‘rsatadi. …

3 / 16

ga qiziqishi pasayadi. shuning uchun ruhiy-fiziologik gigiyenani saqlash — bolalarda sog‘lom psixik muhit yaratish, o‘qish va dam olish vaqtini to‘g‘ri taqsimlash, tinch va iliq muhitda tarbiyalash juda muhimdir. ruhiy- fiziologik omillarning inson organizmiga zararli ta’siri gigiyenik nuqtai nazardan ruhiy-fiziologik omillarni boshqarish uchun sog‘lom turmush tarzini yo‘lga qo‘yish, mehnat va dam olish rejimini tartibga solish, muntazam jismoniy faollik, yetarli uyqu va ijobiy ijtimoiy munosabatlar zarur. bu omillar birgalikda insonning ruhiy barqarorligini saqlaydi, stressga chidamliligini oshiradi va umumiy sog‘lomlikni ta’minlaydi. zararli ta’sirlarni oldini olish va sog‘lom ruhiy-fiziologik holatni saqlash choralari tuzilgan muhit — tinch, tartibli, xavfsiz va mos ritmda bo‘lishi kerak. mehnat (o‘qish), dam olish va uyqu orasida muvozanat saqlansin. har kuni jismoniy faollik, yetarli ovqat va suyuqlik, ijobiy ijtimoiy muloqot, va elektron vositalardan oqilona foydalanish bo‘lsin. atrof-muhit choralari (muassasa uchun) xona sharoiti: yoritish yetarli, shamollash muntazam, harorat va namlik me’yorda bo‘lsin. sinfxonalarda shovqin darajasi kamaytirilgan — yengil yutiluvchi materiallar, derazalar va …

4 / 16

oat oldin o‘chirilishi yoki cheklanadi. maktab yoshidagi bolalar uchun kechqurun tartibiga yengil kitob o‘qish, iliq dush yoki nafas mashqlari kiritilsin. uyqu masalalarida ota-ona va o‘qituvchilar hamkorlikda nazorat qilsin. zararli ta’sirlarni oldini olish va sog‘lom ruhiy- fiziologik holatni saqlash choralari jismoniy faollik va sog‘lom ovqatlanish har kuni ochiq havoda kamida 1 soat o‘yin/harakat (maktab yoshida kamida 60 daqiqa tavsiya qilinadi). makro-va mikroelementlarga boy, yoshga mos ovqatlanish — 3 asosiy ovqat va 1–2 yengil tamaddi. maktab oshxonalarida energiya, vitaminlar va gigiyena nazorati bo‘lsin. stressni boshqarish texnikalari (o‘qituvchilar va ota-onalar o‘rgatadi) oddiy nafas mashqlari (chuqur 4–4–4), qisqa tanaffusli meditatsiya, progressiv mushak bo‘shashtirish, vaqtni boshqarish va prioritetlash. imtihon oldidan motivatsiya va texnik treninglar: test topshirish strategiyalari, kichik maqsadlar qo‘yish. bularni darslarda qisqa amaliy mashqlar ko‘rinishida o‘tkazing. zararli ta’sirlarni oldini olish va sog‘lom ruhiy- fiziologik holatni saqlash choralari psixososial qo‘llab-quvvatlash ota-ona, o‘qituvchi va shoira (psixolog) o‘rtasida ochiq muloqot tizimi bo‘lsin. muammoni erta aniqlash uchun muntazam …

5 / 16

ig‘ida 10–15 daqiqa tanaffus va ko‘z dam olish mashqlari. • haftada kamida 3 marta tashqarida jismoniy mashg‘ulot. • oyda bir marta psixosotsial monitoring (o‘qituvchi/psixolog bilan guruh yoki individual suhbat). • sinf hajmi va dars yukini yoshga moslashtirish; katta uy-vazifalarni haftaga taqsimlash. • elektron qurilmalardan foydalanish qoidalari — dars vaqtida va kechqurun cheklov. • ota-ona uchun qisqa ta’lim: uyda stressni kamaytirish, uyquga yordam berish, ijobiy muhit yaratish. zararli ta’sirlarni oldini olish va sog‘lom ruhiy- fiziologik holatni saqlash choralari uy uchun amaliy jadval (namuna, maktab o‘quvchisi) ertalab: uyg‘onish, yengil mashq, sog‘lom nonushta. dushanba-juma: darslar (40–50 daqiqa) — tanaffuslar (10–15 daqiqa). tushdan keyin: 30–45 daqiqa uy vazifasi (bo‘limlarga bo‘lib), so‘ngra 1 soat ochiq havoda o‘yin yoki sport. kechqurun: oilaviy vaqt, elektron qurilmasiz yengil o‘qish, yotishdan 1 soat oldin ekranlarni o‘chirish. maxsus choralar — yuqori xavf guruhlari uchun imtihon davrida yoki oilaviy stress vaqtidagi bolalar uchun qisqartirilgan dars jadvali, individual psixologik qo‘llab-quvvatlash, qiyin davrda …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ruhiy-fiziologik omillariga gigiyenik ta'rif, ularning zararli ta'sirini oldini olish tadbirlar"

ruhiy-fiziologik omillariga gigiyenik ta'rif, ularning zararli ta'sirini oldini olish tadbirlari. reja ruhiy-fiziologik omillar va ularga gigiyenik ta’rif. ruhiy-fiziologik omillarning inson organizmiga zararli ta’siri. zararli ta’sirlarni oldini olish va sog‘lom ruhiy-fiziologik holatni saqlash choralari. ruhiy-fiziologik omillar va ularga gigiyenik ta’rif ruhiy-fiziologik omillar — bu inson organizmining ruhiy (psixik) holati bilan fiziologik (jismoniy) jarayonlari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni ifodalovchi omillardir. ular inson hayotining barcha sohalarida — mehnat, o‘qish, dam olish, muloqot va hatto kundalik turmushda muhim rol o‘ynaydi. bu omillar asab tizimi, yurak-qon tomir, endokrin va nafas olish tizimlari faoliyati bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, har qanday ruhiy holat organ...

This file contains 16 pages in PDF format (828.1 KB). To download "ruhiy-fiziologik omillariga gigiyenik ta'rif, ularning zararli ta'sirini oldini olish tadbirlar", click the Telegram button on the left.

Tags: ruhiy-fiziologik omillariga gig… PDF 16 pages Free download Telegram