gerbariy tayyorlash

DOCX 14 pages 306.6 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 306.6 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

1.2-amaliy mashg‘ulot mavzu: begona o‘t vakillaridan gerbariy tayyorlash 1. mashg‘ulot maqsadi. gerbariy tayyorlash, o‘simliklarni yig‘ish, o‘simliklarni quritish, o‘simliklarni quritish uchun jihozlar bilan tanishish, gerbariy yig’ish tartibi, begona o‘tlarni dala sharoitida tabiiy holda va gerbariylari bo‘yicha o‘rganish. 2. mashg‘ulot mazmuni. gerbariy tayyorlash. “gerbariy” lotincha so‘zdan olingan bo‘lib, “xerba” — o‘t, “xerbarius” o‘tli, degan ma’noni bildiradi. gerbariy ko‘rgazmali materiallar orasida eng muhim o‘rinlardan birini egallaydi. maxsus usullar bilan quritilgan begona o‘t gerbariy deyiladi. dehqonchilik fanini gerbariysiz tasavvur etib bo‘lmaydi. madaniy o‘simliklar bilan bog‘liq bo‘lgan masalalarni o‘rganishda gerbariylar juda katta rol o‘ynaydi. biror o‘simlikning tuzilishini yoritish uchun qayta-qayta gerbariyga murojaat qilamiz. har qanday begona o‘t turining yer yuzida tarqalishi, qanday iqlim va tuproq sharoitida o‘sishi, uning foydali va zararli tomonlari haqida faqat sifatli yig‘ilgan gerbariy ma’lumot bera oladi. gerbariylarga oliy va o‘rta maxsus o‘quv yurtlarining talabalari ekskursiyalar uyushtirib, dalaning turli burchaklaridan yig‘ilgan gerbariylar bilan tanishadi va o‘z bilimini mustahkamlaydi. har bir davlatning, respublikaning …

2 / 14

rlayotgan vaqtda siz daladagi xilma-xil o‘simliklar bilan tanishasiz, ularni bir-biridan farq qilishni va ularning mahalliy nomlarini bilishni o‘rganasiz. begona o‘t organlari bilan bevosita tabiatning o‘zida tanishasiz. bunda mahalliy aholidan surishtirib, ularning foydali va zararli tomonlarini aniqlaysiz. gerbariy tayyorlash ishi dalada o‘simliklarni yig‘ish, quritish, ular qayerdan, qanday sharoitda yig‘ilganligini aks ettiruvchi ro‘yxat tuzish va yig‘ilgan o‘simliklarni jamlashdan iborat. o‘simliklarni yig‘ish terim muddatlariga rioya qilish muhim ahamiyatga ega. gerbariy o‘simliklar rivojlanishining ma’lum davrida terib olinadi. terim ochiq havoda, shudring quriganda tashkil qilinib, xomashyo savatlarga zichlamasdan solinadi. siz dalaga chiqqanda to‘g‘ri kelgan begona o‘tni yig‘avermaysiz. ular orasida “qizil kitob” ga kiritilgan kamyob yoki zaharli o‘simliklar ham bo‘lishi mumkin. shuning uchun faqat dehqonchilik darslarida kerak bo‘ladigan begona o’tlarni yig‘ishingiz kerak. gerbariy uchun kerakli begona o’tlardan ko‘p olmang, uch-to‘rt tupi sizga kifoya qiladi. o‘simliklarning yer ustki qismi gullash vaqtida teriladi, masalan, dalachoy, arslonquyruq, qoncho‘p va boshqalar. ittikanak bundan mustasno bo‘lib, g‘unchalash vaqtida teriladi. odatda, belkurak …

3 / 14

bog‘ich bilan bog‘lanadi. papkaga uning kattaligida qirqilgan, suv shimadigan gazeta yoki qog‘oz solinadi. 2- rasm. begona o‘t yig‘iladigan papka. 3- rasm. tesha va pichoq. o‘simliklarni kovlab olish uchun tesha (3-rasm) va belkurak. o‘simliklarning ro‘yxatini va xossalarini yozish uchun umumiy daftar. yorliq o‘rnida ishlatish uchun 9x12 sm kattalikdagi oq qog‘oz varaqchalari. topilgan begona o’tlar to‘g‘risidagi ma’lumot (begona o’tning mahalliy nomi, qayerdan, qanday tuproqdan, qachon va kim tomonidan yig‘ilganligi, tartib soni) shu qog‘oz varaqchalarga faqat qora qalam bilan yozib qo‘yiladi. binafsha rang qalam ishlatish yaramaydi, chunki o‘simliklardan chiqadigan nam bilan yozuvlar yoyilib ketishi mumkin. yorliqlar yig‘ilgan o‘simliklar bilan birga papkaga solib qo‘yiladi. quruq meva va urug‘larni solib qo‘yish uchun qog‘oz xaltachalar. o‘simliklarni quritish o‘quv-tajriba dalasidan yoki dalada o‘tkazilgan mashg‘ulotdan qaytib kelgandan keyin yig‘ib kelingan begona o’tlar darhol quritish uchun yaxshilab joylab qo‘yiladi. bu ishni kechiktirib bo‘lmaydi, chunki begona o’tlarning rangi bilan shakli tezda o‘zgarib qoladi. begona o’tlarni yiqqanda bitta qog‘ozga bir turdagi …

4 / 14

ladi. xlorofil pigmenti parchalanishi bilan barcha o‘simlik tarkibidagi boshqa kimyoviy birikmalar ham gidrolizlanishi mumkin. shuning uchun ham, odatda, quyosh issig‘ida faqat yer ostki qismlar quritiladi, xolos. o‘simliklarning yer ustki qismlari (poya, barg va gullar) maxsus qurilgan bostirma, shiypon yoki chordoqlarda quritiladi. bu joylar toza va shamol kirib turadigan bo‘lishi kerak. xomashyolar maxsus ishlangan so‘kchaklarga yupqa qilib yoyib qo‘yiladi. har bir turdagi xomashyo tarkibidagi ta’sir etuvchi moddasiga qarab ma’lum sharoitlarda, bu moddalar saqlanishiga imkon beradigan harorat rejimiga qat’iy amal qilgan holda quritiladi. xomashyolarning ayrim guruhlarini sun’iy isitish yo‘li bilan quritishda quyidagi tavsiyaga amal qilish kerak. xomashyoni yuqori haroratda quritish mumkin emas. u quritkichning pastki so‘kchaklariga qalin qallamda yoyib qo‘yiladi. harorat 25-30°c dan yuqori bo‘lmasligi kerak. (* gerbariy tayyorlashda begona o‘tlarni yakka holda qog‘oz ustiga qo‘yib, ustidan yana qog‘oz qo‘yib, so‘ng bostirib qo‘yiladi, qurishi davomida mog‘orlab qolmasligi uchun kuniga 2-3 martadan gerbariy shamollatib turiladi. bunda gerbariy tekis va sifatli bo‘ladi, bu esa …

5 / 14

to‘g‘rilab qo‘yiladi. har qanday qilganda ham begona o‘tbarglari, gullari bir-birining ustiga tushadi. lekin yopishib qolmasligi uchun ularning orasiga bosma qog‘oz qo‘yiladi. bo‘yi uzun begona o’tlar quritishdan oldin bukiladi yoki qirqiladi va yonma-yon qo‘yiladi. yo‘g‘on poya va ildizlar yaxshi qurishi uchun uzunasiga qirqiladi. piyozchalar, tugunaklar va sersuv mevalardan quritish uchun ko‘ndalangiga va uzunasiga kesilgan parraklar olinadi. o‘simliklarni iskanjaga joylaganda ularning uchi qog‘ozning chetlariga yetmay turadigan bo‘lishi kerak. agar begona o‘t juda seret bo‘lsa, uni 2-3 kun soya joyda saqlab, so‘ng qog‘oz orasiga qo‘yib quritiladi. iskanjada faqat gulli o‘simliklar emas, balki suvo‘tlar, zamburug‘lar, moxlar va boshqalar ham quritiladi. suvo‘tlar bir varaq qog‘ozga qo‘yilib, suv ichida rostlab to‘g‘rilanadi, chunki suvdan chiqarib olinganda yopishib, shaklini o‘zgartirib yuborishi mumkin. bu o‘simliklar suv solingan tog‘oracha yoki tarelkaga solinib, tagiga bir varaq qog‘oz qo‘yiladi va o‘simliklar shu qog‘oz ustida to‘g‘rilanadi, so‘ngra qog‘oz ikki chetidan ushlanib, ohista suvdan chiqarib olinadi. bunda suv qog‘ozdan bir tekis oqib tushadi. qog‘oz …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gerbariy tayyorlash"

1.2-amaliy mashg‘ulot mavzu: begona o‘t vakillaridan gerbariy tayyorlash 1. mashg‘ulot maqsadi. gerbariy tayyorlash, o‘simliklarni yig‘ish, o‘simliklarni quritish, o‘simliklarni quritish uchun jihozlar bilan tanishish, gerbariy yig’ish tartibi, begona o‘tlarni dala sharoitida tabiiy holda va gerbariylari bo‘yicha o‘rganish. 2. mashg‘ulot mazmuni. gerbariy tayyorlash. “gerbariy” lotincha so‘zdan olingan bo‘lib, “xerba” — o‘t, “xerbarius” o‘tli, degan ma’noni bildiradi. gerbariy ko‘rgazmali materiallar orasida eng muhim o‘rinlardan birini egallaydi. maxsus usullar bilan quritilgan begona o‘t gerbariy deyiladi. dehqonchilik fanini gerbariysiz tasavvur etib bo‘lmaydi. madaniy o‘simliklar bilan bog‘liq bo‘lgan masalalarni o‘rganishda gerbariylar juda katta rol o‘ynaydi. biror o‘simlikning tuzil...

This file contains 14 pages in DOCX format (306.6 KB). To download "gerbariy tayyorlash", click the Telegram button on the left.

Tags: gerbariy tayyorlash DOCX 14 pages Free download Telegram