jadid maʼrifatparvarlarning oʻlka ijtimoiy-maʼnaviy hayotida tutgan oʻrni

DOCX 9 pages 29.7 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.7 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi referat mavzu: jadid maʼrifatparvarlarning oʻlka ijtimoiy-maʼnaviy hayotida tutgan oʻrni tayyorladi: kirish 1. jadid ma'rifatparvarlarining mintaqa ijtimoiy-ma'naviy hayotidagi o'rni 2. jadid maktablarining ta'lim tizimi va metodlari 3. jadid adabiyoti va uning ma'naviy merosi xulosa foydalanilgan adabiyotlar jadidchilikning mohiyati va asosiy tamoyillari jadidchilikning mohiyati milliy o'zlikni anglash, ma'rifatparvarlik va islom dinini yangilashga qaratilgan 19-20-asr boshlaridagi ijtimoiy-siyosiy harakatdir. jadidlarning asosiy tamoyillaridan biri usuli jadid maktablarini tashkil etish orqali dunyoviy va diniy bilimlarni uyg'unlashtirgan holda ta'limni isloh qilish edi. jadidchilik matbuot, teatr va adabiyot orqali xalqni birlashtirishga, milliy madaniyatni rivojlantirishga hamda ijtimoiy ongni oshirishga intilgan intellektual harakat edi. jadid maktablarining tashkil etilishi va rivojlanishi jadid maktablari 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida turkistonda paydo bo'lib, mahalliy aholini dunyoviy bilimlardan bahramand etishni maqsad qilgan edi. maktablar o'quv dasturiga til, adabiyot, tarix, geografiya va matematika kabi fanlar kiritilgan bo'lib, ularni o'qitishda yangi usullar qo'llanilgan. ushbu maktablar mintaqada milliy o'zlikni …

2 / 9

iy o'zlikni anglash ma'rifatparvarlik, xx asr boshlarida jadidlarning asosiy g'oyasi bo'lib, jamiyatni ilmiy va madaniy rivojlantirish orqali yangilashni maqsad qilgan. milliy o'zlikni anglash jarayoni jadidlar tomonidan milliy til, adabiyot va tarixni o'rganish, targ'ib qilish orqali shakllantirildi, bu esa milliy birlikni mustahkamladi. jadidlar ma'rifatparvarlikni milliy o'zlikni anglashning muhim vositasi deb bilishgan, ta'lim orqali milliy ruhni uyg'otishga, madaniy merosni saqlashga intilishgan. jadid adabiyotining tarbiyaviy ahamiyati jadid adabiyoti, 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida, milliy oʻzlikni anglashga undab, maʼrifatparvarlik orqali jamiyatni uyg'otishda muhim rol o'ynadi. jadid adabiyoti asarlari, "uyg'onish" davrida, teatr, maktablar va matbuotda keng tarqalib, yosh avlodning axloqiy va ma'naviy shakllanishiga katta ta'sir ko'rsatdi. jadidlar adabiyoti, fitratning "hind sayyohining hikoyalari" kabi asarlarida jamiyat illatlarini tanqid qilib, islohotlar zarurligini targ'ib etdi. islom va zamonaviylik uyg'unligi jadidlar islomiy ta'limotlarni zamonaviy fanlar bilan uyg'unlashtirib, 20-asr boshlarida jamiyatning ma'naviy yuksalishiga xizmat qildilar, bu yangi ijtimoiy ongni shakllantirdi. ular islomning progressiv talqinini ilgari surib, ayollarning ta'lim olishi, 19-20 …

3 / 9

ng huquqlarini himoya qilish, oilada va jamiyatda rolini kuchaytirish, shu bilan birga konservativ qarashlarga qarshi kurashishga intildilar, ayniqsa 20-asr boshlarida. ijtimoiy islohotlar va jadidlar jadidlar ijtimoiy islohotlarda "usuli jadid" maktablarini tashkil etish orqali 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida ta'lim sohasida tub o'zgarishlar yasashga intildilar. ijtimoiy sohada jadidlar ayollar huquqlarini himoya qilish, ularning ta'lim olishi va jamiyatda faol ishtirok etishi uchun kurashdilar, bu esa 20-asrda o'z aksini topdi. jadidlar ijtimoiy islohotlarida matbuot va teatr orqali milliy o'zlikni shakllantirishga katta e'tibor qaratdilar. "turkiston ovozi" gazetasi bunga misol bo'la oladi. jadidchilikning siyosiy faoliyati jadidlar dastlab 'ushul jadid' maktablarini tashkil etish bilan cheklanib qolmay, 1905-1907 yillarda siyosiy tashkilotlar tuzishga harakat qildilar, bunda milliy o'zlikni anglash muhim edi. 1917 yilgi fevral inqilobidan so'ng, jadidlar turkiston muxtoriyatini e'lon qilishda faol ishtirok etdilar. ularning siyosiy faoliyati avtonomiyani mustahkamlashga qaratilgan edi. jadidchilik harakati turkistonda milliy-demokratik g'oyalarni tarqatish orqali, sovet rejimiga qarshi kurashda muhim rol o'ynadi, bu esa siyosiy …

4 / 9

muhit yaratdi. jadidchilik diniy islohotlarni targ'ib qilib, qur'onni o'zbek tilida tarjima qilish va 20-asr boshlarida islomning zamonaviy talqinini qo'llab-quvvatladi. jadidlar milliy o'zlikni shakllantirishga katta hissa qo'shdilar. ular o'zbek tilini rivojlantirib, adabiyot va san'at orqali milliy g'ururni uyg'otdilar. sovet davrida jadid merosining o'rganilishi sovet davrida jadid merosi “millatchilik” va “panturkizm” bilan bog'liq bo'lganligi sababli, 1920-1950-yillarda o'rganish qat'iyan taqiqlangan edi. 1960-yillarda “xalqlar do'stligi” siyosati doirasida jadid adabiyoti va faoliyati qisman reabilitatsiya qilindi, ammo mafkuraviy nazorat kuchli saqlanib qoldi. akademiklar ibrohim mo'minov va g'ayratilla salomov kabi olimlar jadid adabiyotini o'rganishga urinishdi, lekin ularning tadqiqotlari qattiq tanqid ostiga olindi. mustaqillik yillarida jadidchilikka e'tibor mustaqillik yillarida jadidchilik merosini o'rganishga katta e'tibor qaratildi, xususan, 1991-yildan so'ng, ularning milliy g'oyani shakllantirishdagi roli ochib berildi. 20-asr boshidagi jadidlar faoliyati, xususan, ma'rifatparvarlik harakatlari va teatr san'atiga qo'shgan hissasi, mustaqillik davrida alohida tadqiqotlar mavzusi bo'ldi. mustaqillik yillarida jadid adiblarining asarlari qayta nashr etildi va o'qitildi, jumladan, mahmudxo'ja behbudiyning 'padarkush' dramasi …

5 / 9

rvarlari mintaqa aholisining ijtimoiy-ma'naviy hayotida muhim rol o'ynadi, ularning ta'lim va ma'rifat orqali taraqqiyotga qo'shgan hissasi beqiyosdir. foydalanilgan adabiyotlar 1. jadidlar va ma'rifat: turkistonning xx asr boshidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayoti. toshkent: fan, 2005. 2. xo'jaev, fayzulla. tanlangan asarlar. 3 jildlik. toshkent: o'zbekiston, 1970. 3. fitrat, abdurauf. tanlangan asarlar. 3 jildlik. toshkent: ma'naviyat, 2000. 4. ziyoev, hamid ( 0 0 0 ) ( 7 )

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jadid maʼrifatparvarlarning oʻlka ijtimoiy-maʼnaviy hayotida tutgan oʻrni"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi referat mavzu: jadid maʼrifatparvarlarning oʻlka ijtimoiy-maʼnaviy hayotida tutgan oʻrni tayyorladi: kirish 1. jadid ma'rifatparvarlarining mintaqa ijtimoiy-ma'naviy hayotidagi o'rni 2. jadid maktablarining ta'lim tizimi va metodlari 3. jadid adabiyoti va uning ma'naviy merosi xulosa foydalanilgan adabiyotlar jadidchilikning mohiyati va asosiy tamoyillari jadidchilikning mohiyati milliy o'zlikni anglash, ma'rifatparvarlik va islom dinini yangilashga qaratilgan 19-20-asr boshlaridagi ijtimoiy-siyosiy harakatdir. jadidlarning asosiy tamoyillaridan biri usuli jadid maktablarini tashkil etish orqali dunyoviy va diniy bilimlarni uyg'unlashtirgan holda ta'limni isloh qilish edi. jadidchilik matbuot, teatr va adabiyot orqali xa...

This file contains 9 pages in DOCX format (29.7 KB). To download "jadid maʼrifatparvarlarning oʻlka ijtimoiy-maʼnaviy hayotida tutgan oʻrni", click the Telegram button on the left.

Tags: jadid maʼrifatparvarlarning oʻl… DOCX 9 pages Free download Telegram