zamonaviy odamning paydo bo‘lishi va rivojlanishi.

DOCX 11 pages 23.3 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.3 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

zamonaviy odamning paydo bo‘lishi va rivojlanishi. reja: 1.odamning paydo bo`lishi va uning rivojlanishi bosqichlari. 2.odamning eng dastlabki vatani haqida. 3.odamning paydo bo`lishidagi poligenizm va monogenizm nazariyalari. xulosa foydalanilgan adabiyotlar inson evolyutsiyasining bosqichlari inson zamonaviy ko‘rinishga darhol ega bo‘lmagan. u uzoq evolyutsion jarayonlar natijasida shakllangan. olimlar inson ajdodlarini quyidagi asosiy bosqichlarga ajratadilar: australopiteklar (4–2 mln yil avval): to‘g‘ri yurish malakasiga ega bo‘lgan eng qadimgi odamlar. miya hajmi kichik bo‘lib, tosh qurollardan foydalanishni boshlaganlar. homo habilis (usta odam): 2,5–1,5 mln yil avval yashagan. ular tosh qurollarni shakllantirib ishlatgan, bu esa tafakkurning rivojlanishini bildiradi. homo erectus (tik yuruvchi odam): 1,8 mln – 200 ming yil avval yashagan. olovdan foydalanish, ovchilik va jamoaviy yashashni o‘rgangan. neandertal odamlari: 200 ming – 30 ming yil avval yashagan. ular ijtimoiy hayotga ega bo‘lib, o‘z o‘liklarini ko‘mgan va ibtidoiy e’tiqodlarga ega bo‘lgan. homo sapiens (aqlli odam): taxminan 200 ming yil avval paydo bo‘lgan. u zamonaviy odamning bevosita ajdodi …

2 / 11

mavjudot sifatida rivojlanmoqda. zamonaviy odamning paydo bo‘lishi million yillar davom etgan murakkab evolyutsion jarayon natijasidir. u nafaqat biologik, balki ijtimoiy va madaniy jihatdan ham shakllanib, tabiat bilan kurashish, aql, til, mehnat va madaniyat orqali o‘z hayotini tubdan o‘zgartirdi. insoniyat taraqqiyoti — bu mehnat, tafakkur va ijtimoiy hayotning uyg‘un natijasidir. odamning eng hadimgi ajdodalri. inson tabiat yaratgan tirik mavjudodlarning eng oliysi va gul tojisi hisoblanadi. yer yuzida bu oliy darajadagi mavjudodni paydo bo`lib, yashay boshlaganiga qarib 3, 5-3,5 million yillar o`tdi. mazkur davr mobaynida inson mehnat hilish to`fayli hayvonlar olamidan ajralib chiqib, uzoq rivojlanish osqichini o`z boshidan kechirib, nihoyat bundan 40-45 ming yil ilgari hozirgi zamon qiyofasidagi odamga aylandi. shu bilan antropologenez jarayoni ham tugab, nihoyasiga etdi. o`zining kelib chiqishiga qiziqish, uni bilishga intilish odamlarda juda ham erta uyhongan. lekin dastlabki kishilarning ilmiy bilimi juda oz bo`lganligi tufayli bu masalaga uzoq vaqt javob topmaganlar. ammo kishilar o`z ajdodlari haqida ko`pdan-ko`p afsona …

3 / 11

o`z mulohazalarini bildirganlar. lekin bu fikr o`rta asrlarda chyerkov va dinning ta`siri natijasida rivojlantirilmadi. ammo xvii asr ohiri va xviii asrdan boshlab olimlar bu masalaga jiddiy e`tibor byera boshladilar. chunonchi j. b. lamark karl linney. tomas geksli va boshqalar insonning biologik jihatidan maymunlarga yaqinligi, kelib chiqishi va uning tabiatda tutgan o`rni haqida ilg`or fikrlar bilan maydonga chiqdilar. bu sohada mashxur ingliz olimi, tabiatshunosi charliz darvinning xizmatlari alohida ahamiyatga egadir. ch. darvin o`zining «tabiiy tanlanish, yo`li bilan turlarning paydo bo`lishi (1859),» «odamning paydo bo`lishi va jinsiy tanlanish»,-degan asarlarida o`zigacha to`plangan va o`zi yiqqan matyeriallarga asoslanib o`simliklar va hayvonlarning eng oddiy turlaridan rivojlanib, oliy turlarga etganligini isbot qilib berdi. ch. darvin odamning hayvonot olamidan kelib chiqqanini isbot qilib byerar ekan, u odamning paydo bo`lishida tabiiy tanlanishning ahamiyatiga ortiqcha baho byerib yuborib, eng muhim sotsial sabab bo`lgan mehnatning olamshumul ahamiyatini payqamadi. lekin darvinning uluh hizmati shundaki o`simliklarni, hayvonlarni hamda odamni xudo o`zgarmaydigan qilib …

4 / 11

lgari miotsen davrida, janubiy osiyo, janubiy yevropa va afrikada tarqalgan edi. bulardan yana biri darvin driopiteki bo`lib, uning qolidiqlari avstraliyaning o`rta miotsen yotqiziqlaridan topilgan. odam ajdodiga yaqinroq maymunlardan yana biri ramapitek bo`lib, ularning suyak qoldiqlari shimoliy hindistondagi sivalika tepaligining quyi pliotsen yotqiziqlaridan topilgan. romaniteklarning qoldiqlari sharqiy afrikadagi keniyadan topilib, uni keniyapitek ham deb ataladi. ular 1014 million yil ilgari yashagan mavjudoddir. bu bosqichda inson ajdodi hozirgi zamon odamsimon maymunlaridanajralib chiqqan bo`lib, ramantipikni odam ajdodi deb hisoblash mumkin emas edi. romanitik tropik o`rmonlarda, daraxtlar ustida yashab,. o`simliklar bilan ovqatlanar va u ham odamsimon maymunning o`zginasi edi. lekin ba`zi olimlar romanitekni nisbatan ochiq joylarda yashab, ikki oyoqda yurgan, degan fikrni ilgari suradilarki,. ammo bu qarashni ko`p olimlar qo`llab quvvatlamaydilar. bu jihatdan sagarji uxobnopitegi ham diqqatga sazovor bo`lib, uning ikki tishi, yuqori jah suyagining sinihi 1939 yili sharqiy gruziyaning sagarji rayonidagi udobno degan joydan topilgan. udobnopitek miotsenning oxiri, plotsenning boshlarida-ya`ni 13-16 million yil …

5 / 11

kali avstralopitek hamda kromdraya va svarkransadan topilgan parantropidir. ularning sanasi 900 ming yildan 3 million yilgacha borib taqaladi. bular parantrop va boys zinjontropiga mansub bo`lib, tanzaniyaning olduvay darajasidan, keniyaning turkona (rudolf) ko`li atrofidagi kanepoy, kooa-fora, lotegam, ilyeret, efioipiyaning janubidagi omo daryosi vodiysidan topib o`rganlgan. sharqiy afrika avstrolopiteklarning sanasi kaliy-argon usuli bilan aniqlanishiga 5,5 bilan 0,7 million yil bilan chegaralanadi. shuni ham aytib o`tish kerakki,. sharqi-janubiy va janubiy osiyodan ham avstrolopitekka yaqin bo`lgan mavjudodlarning suyak qoldiqlari topilgan. xitoyning janubidagi topilgani blek gigantopitegi shimoliy hindistondan topilgan bilaspur gigantopitekning hamda yavaning sangirak degan joyidan topilgan qadimgi yavan magentroplarini shular jumlasidan kiritish mumkin. avstrolopiteklar yerda yashashga moslashgan mavjudod bo`lib,. ikki oyoqlab yurgan. ular hamma odamsimon maymunlardan farq qilgan va ayni vaqtda odamga yaqinlashib qolgan edi. ammo ularning oyoq-qo`llarida ushlagich organlari saqlanib qolgan bo`lib, u xoli tayanch organi sifatida to`liq shakllangan emas edi. uning barmoqlari ancha kuchli, bo`hinlari tarqqiy etgan bo`lib, qamrab olish va mahkam …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zamonaviy odamning paydo bo‘lishi va rivojlanishi."

zamonaviy odamning paydo bo‘lishi va rivojlanishi. reja: 1.odamning paydo bo`lishi va uning rivojlanishi bosqichlari. 2.odamning eng dastlabki vatani haqida. 3.odamning paydo bo`lishidagi poligenizm va monogenizm nazariyalari. xulosa foydalanilgan adabiyotlar inson evolyutsiyasining bosqichlari inson zamonaviy ko‘rinishga darhol ega bo‘lmagan. u uzoq evolyutsion jarayonlar natijasida shakllangan. olimlar inson ajdodlarini quyidagi asosiy bosqichlarga ajratadilar: australopiteklar (4–2 mln yil avval): to‘g‘ri yurish malakasiga ega bo‘lgan eng qadimgi odamlar. miya hajmi kichik bo‘lib, tosh qurollardan foydalanishni boshlaganlar. homo habilis (usta odam): 2,5–1,5 mln yil avval yashagan. ular tosh qurollarni shakllantirib ishlatgan, bu esa tafakkurning rivojlanishini bildiradi. homo erectus (...

This file contains 11 pages in DOCX format (23.3 KB). To download "zamonaviy odamning paydo bo‘lishi va rivojlanishi.", click the Telegram button on the left.

Tags: zamonaviy odamning paydo bo‘lis… DOCX 11 pages Free download Telegram