olduvay davri madaniyati.

DOCX 11 стр. 23,6 КБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 23,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

olduvay davri madaniyati. reja: 1. olduvay davrining o‘rganilish tarixi va nomlanishi 2. olduvay davrining xronologik chegaralari 3. ijtimoiy munosabatlar va tafakkurning shakllanishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar olduvay davri madaniyati — insoniyat tarixidagi eng qadimiy davrlardan biri bo‘lib, u quyi paleolit davrining bosh bosqichiga to‘g‘ri keladi. bu davr nomini tanzaniyadagi olduvay darasi (olduvai gorge) nomidan olgan. aynan shu hududda arxeologlar dastlab eng qadimgi tosh qurollar va dastlabki odam ajdodlari izlarini topganlar. quyida olduvay davri madaniyatining asosiy xususiyatlari keltirilgan:vaqti: taxminan 2,6 million yil ilgari boshlangan va 1 million yilgacha davom etgan. inson turi: bu davrda yashagan ajdodlar — australopiteklar va keyinchalik homo habilis (mo‘hir odam) edi. asboblar: toshdan yasalgan dastlabki qurollar — oddiy tosh parraklar, yanchiq toshlar, qirg‘ichlar ishlatilgan. ular asosan hayvon go‘shtini bo‘lish, o‘simlik ildizlarini qazish va suyaklarni sindirish uchun foydalanganlar. turar joy: tabiiy g‘orlar, dara ostlari va oson himoyalanadigan joylarda yashaganlar. ovchilik va terimchilik: odamlar tayyor ovqatni emas, balki tabiatdan topgan …

2 / 11

uvay darasi, olduvay madaniyatiga kiradi. xix asrning 50-yillarida olduvay (tanzaniya)dan keyin 2-oʻrinda turuvchi qadimgi manzilgoh topildi. bu yerda koʻp toshdan qilingan boltalar topildi. 25 yil tatqiqot olib borilgan. olduvay davri odamlari terimchilik va ovchilik bilan shug'ullanganlar. ular to'da bo'lib ov qilib, yirik yirtqich hayvonlarni tutib iste'mol qilishgan. odamlarning to'da boʻlib yurishlari natijasida o'zlarini turli tabiat hodisalaridan va yirtqich hayvonlardan himoya qilganlar. bu davr odamlari tabiatga to'la qaram bo'lib uy-joy qurilishini ham, olovdan foydalanishni ham bilmaganlar. yirtqich hayvonlardan esa, oddiy va dag'al qurollar bilan himoyalanganlar. tabiat ham insonlar yashashi uchun qulay, issiq boʻlgan.olduvay bosqichida odamlar eng primitiv usulda yasalgan qo'l cho'qmorlari (ruchnoe rubilo)lardan foydalanganlar. mazkur qurollarni yasash uchun dastlab, odamlar qulay shaklga ega boʻlgan (ko'proq yapaloq shakldagi) qayroqtoshni topib, tosh boltalar yordamida uning bir uchiga urib, uchirib ishlov berganlar. u paytning tosh bolg'alari (otboyniklar) og'irligi 0,5 kgdan oshmagan oddiy qayroqtosh boʻlgan. bu xildagi tosh bolg'alar yordamida qo'l cho'qmorlariningina emas, balki tosh …

3 / 11

ogik jihatidan milloddan avvalgi 2 million yillikdan to 12 ming yillikkacha davom etadi va uch davrga ― ilk, oʻrta va soʻnggi davrlarga boʻlinadi. paleolitning uch davri ham oʻzining rivojlanish darajasiga qarab, mehnat qurollaridagi oʻzgarishlar asosida turli davrlarga boʻlinadi. ilgari ilk paleolit davri shellgacha, shell, ashel davrlariga boʻlingan edi. lekin keyingi davrlarda qilingan tadqiqotlar natijasida, uni olduvay va ashel davrlariga boʻlish muvofiq deb topildi. chunki ilgarilari olduvay davri yodgorliklari kam boʻlib, uni davr tariqasida ajratish imkoni boʻlmagan. shuning uchun shell va ashel davrlari qoʻlchoʻqmorlaridagi vazn jihatidan farqini eʼtiborga olib ularni davrlarga ajratishgan. keyingi yillarda esa, olduvay davri mehnat qurollarining koʻplab topilishi uning davr sifatida ajratib koʻrsatishga imkon tugʻdirdi. tarix fanining bir yoʻnalishi tarixshunoslik (istoriografiya) boʻlib, har bir davr tarixining oʻrganilganlik darajasini tadqiq va tahlil qilishdan iborat. ibtidoiy jamoa tuzumi tarixini oʻrganishda gerodot, ksenofont, strabon, sezar va tatsit, demokrit, lukretsiy kar, foma akvinskiy, smit va rikardo, baxofen, morgan, spenser, teylor, lebbok, bastian, …

4 / 11

i va avstralopiteklar, pitekantrop, sinantrop, geydelberg kabilarning shakllanishi, ibtidoiy odamlarning paydo boʻlishidan to davlat yuzaga kelguniga qadar boʻlgan davr ibtidoiy davr hisoblanadi. jamoa boʻlib mehnat qilish va jamoa boʻlib istemol qilish ibtidoiy jamiyatning oʻziga xos xususiyatidir. eng oddiy mehnat qurollariga ega boʻlgan ibtidoiy odam yakka-yakka holda tabiat kuchlariga va hayvonlarga qarshi kurasha olmas edi. shuning uchun ibtidoiy odamlar jamoa ravishda mehnat qilib, oʻz mehnatlarining mahsulini teng taqsimlar edilar. ibtidoiy jamoa iborasi juda buyuk kashfiyot hisoblanib, u birinchi navbatda etnograf olim l. g. morgan nomi bilan bogʻliq. l. g. morgan oʻzining „qadimgi jamiyat“ (1877) asarida juda boy etnografik materiallarga asoslangan holda ilmiy olamga birinchi boʻlib, kishilik tarixining dastlabki sinfiy jamiyatga qadar boʻlgan davrini ikki bosqichga boʻlgan: 1-bosqich „ibtidoiy toʻda“, 2-bosqichi esa „ibtidoiy urugʻchilik jamoasi“ deb atadi. ibtidoiy toʻda bosqichi oʻz mazmun va mohiyati bilan ilk ajdodlarimizning „hayvonot“ olamidan ajralib insoniyat olamiga oʻtish davri bilan harakterlanadi. l. g. morgan bu bosqichni ibtidoiy …

5 / 11

fan olamining xulosasiga koʻra, ular to „aqlli odam“ („homo sapiens“) holatiga kelguniga qadar (mil.av. 40—35 ming yillikka qadar) oʻzining tadrijiy shakllanish taraqqiyot yoʻlini bosib oʻtgan. ular eng oddiy tosh qurollardan va olovdan foydalanishni oʻrgandilar. madaniyatning dastlabki kurtaklari vujudga keldi, maʼnoli nutq paydo boʻldi. inson asta-sekin biologik jihatdan takomillasha bordi, eng ibtidoiy (pitekantrop, sinantrop va neandertal) tiplari yuksak taraqqiy etgan va ijtimoiy mehnat qilish qobiliyatiga ega boʻlgan odam darajasiga yetdi. avvalo mehnat, goʻshtni pishirib isteʼmol qilish, soʻngra soʻzlash kabi muhim sabab boʻldiki, bu sabablar taʼsiri ostida ilk ajdodlarimizning miyasi sekin-asta aqlli odam miyasiga aylandi. ilk va oʻrta paleolitdan uning soʻnggi bosqichiga oʻtish davrida tosh qurollarni yasashda, ovchilikda ancha yutuqlarga erishildi. mehnat va mehnat qurollarining roli, fikr, nutqning vujudga kelishi. ibtidoiy toʻdadan soʻnggi paleolitga oʻtish davrida ijtimoiy munosabatlar va odam qiyofasi ancha oʻzgardi va taraqqiy etdi. oʻrta osiyoda, jumladan, oʻzbekistonda ibtidoiy jamoaning har bir davriga mansub mehnat qurollari fargʻona vodiysidagi selungʻur gʻorida …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "olduvay davri madaniyati."

olduvay davri madaniyati. reja: 1. olduvay davrining o‘rganilish tarixi va nomlanishi 2. olduvay davrining xronologik chegaralari 3. ijtimoiy munosabatlar va tafakkurning shakllanishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar olduvay davri madaniyati — insoniyat tarixidagi eng qadimiy davrlardan biri bo‘lib, u quyi paleolit davrining bosh bosqichiga to‘g‘ri keladi. bu davr nomini tanzaniyadagi olduvay darasi (olduvai gorge) nomidan olgan. aynan shu hududda arxeologlar dastlab eng qadimgi tosh qurollar va dastlabki odam ajdodlari izlarini topganlar. quyida olduvay davri madaniyatining asosiy xususiyatlari keltirilgan:vaqti: taxminan 2,6 million yil ilgari boshlangan va 1 million yilgacha davom etgan. inson turi: bu davrda yashagan ajdodlar — australopiteklar va keyinchalik homo habilis (mo‘hir odam)...

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOCX (23,6 КБ). Чтобы скачать "olduvay davri madaniyati.", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: olduvay davri madaniyati. DOCX 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram