gʻarb alkimyosini. gʼarb alkimyosini rivojlanishi. mashhur namoyondalari

PPTX 16 стр. 431,1 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 431,1 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

mavzu: gʻarb alkimyosini.gʼarb alkimyosini rivojlanishi.mashhur namoyondalari mavzu: gʻarb alkimyosini.gʼarb alkimyosini rivojlanishi.mashhur namoyondalari reja: kirish gʻarb alkimyosining kelib chiqish manbalari o‘rta asrlarda gʻarb alkimyosining shakllanishi uygʻonish davrida gʻarb alkimyosining rivojlanishi mashhur gʻarb alkimyogarlari va ularning hissasi gʻarb alkimyosining ilmiy kimyoga o‘tish bosqichi xulosa kirish alkimyo qadimgi davr falsafasi, diniy qarashlar va tabiatshunoslik ilmlarining uyg‘unlashgan shakli sifatida yuzaga kelgan. g‘arb alkimyosining asosiy maqsadi metallarning o‘zgaruvchanligini aniqlash, ularni mukammal shaklga – oltin holatiga keltirish va umrni uzaytiruvchi “hayot eliksiri”ni topish edi. ushbu yo‘nalish o‘z zamonasida ilm-fanning, ayniqsa kimyoning poydevorini yaratdi. g‘arb alkimyosi ko‘p jihatdan sharq olimlari merosiga tayanib, keyinchalik mustaqil ilmiy yo‘nalishga aylandi. gʻarb alkimyosining kelib chiqish manbalari g‘arb alkimyosining shakllanishi sharq, ayniqsa arab xalifaligi davrida rivojlangan ilmiy meros bilan bevosita bog‘liqdir. viii–xii asrlarda arab olimlarining asarlari lotin tiliga tarjima qilinib, yevropa ilm-fan markazlariga tarqalgan. bu jarayonda jābir ibn hayyon, al-roziy, va ibn sino kabi olimlarning ishlari katta ta’sir ko‘rsatgan. ularning kimyoviy tajribalari …

2 / 16

likni ko‘rsatgan. shu tariqa, g‘arb alkimyosining manbalari sharq ilmiy tajribasi, yunon falsafasi va o‘rta asr xristian tafakkuri asosida paydo bo‘ldi. o‘rta asrlarda gʻarb alkimyosining shakllanishi xii–xiv asrlar g‘arb alkimyosining shakllanishida muhim davr bo‘ldi. bu davrda yevropada ilmiy bilimlar diniy-falsafiy tizim bilan uyg‘unlashgan holda rivojlanar edi. monastirlar va diniy markazlarda tashkil etilgan laboratoriyalar alkimyoviy tajribalarning asosiy manbai bo‘ldi. u yerda olimlar turli moddalarning xossalarini, ularning o‘zaro ta’sirini o‘rganish bilan shug‘ullanganlar. o‘rta asr alkimyogarlari, xususan, albert velikiy, roger bacon va raymond lull kabi mutafakkirlar ilmiy kuzatuv va tajribaga katta e’tibor bergan. ular moddiy dunyoning sirlarini ochish bilan birga, inson ruhining “tozalanishi”ni ham muhim deb bilganlar. alkimyo o‘sha davrda diniy ma’noga ega bo‘lib, inson kamolotini moddiy jarayonlar orqali anglash yo‘li sifatida talqin qilingan. bu davrda metallurgiya, tibbiyot, parfyumeriya va rang beruvchi moddalar ishlab chiqarish sohalarida alkimyo yutuqlari amalda qo‘llanila boshlandi. shuningdek, yangi asboblar – pechlar, retortalar, distillyatsiya idishlari paydo bo‘lib, tajribaviy kimyoga yo‘l …

3 / 16

dreas libavius esa birinchi kimyo darsligini yozgan olim sifatida tarixda qoldi. bu davrda laboratoriyalar mukammallashdi, o‘lchov vositalari takomillashtirildi, tajriba jarayonlari yozib borila boshlandi. shu sababli alkimyo amaliy fanga aylandi. uyg‘onish davrida alkimyo bilan shug‘ullangan ko‘plab olimlar, aslida, zamonaviy kimyoviy tahlil, element tushunchasi va reaksiyalar asoslarini yaratganlar. ularning ishlari natijasida alkimyo ilmiy kimyoga o‘tish uchun zamin yaratdi. mashhur gʻarb alkimyogarlari va ularning hissasi g‘arb alkimyosining rivojlanishida ko‘plab olimlar muhim o‘rin tutadi. eng mashhurlaridan biri albert velikiy (albertus magnus) bo‘lib, u moddalar tabiatini o‘rganish orqali to‘rt unsur nazariyasini tajriba bilan isbotlashga harakat qilgan. roger bacon esa tajribaning ilmiy bilishda asosiy o‘rni borligini e’tirof etib, “ilm kuzatuvdan boshlanadi” degan g‘oyani ilgari surgan. paracelsus o‘z davrida alkimyoni tibbiyot bilan bog‘lab, dori vositalarini tayyorlashda kimyoviy jarayonlardan foydalangan. u “kimyo – hayotning ilmi” degan shior bilan tanilgan. isaac newton ham o‘zining fizik kashfiyotlari bilan bir qatorda alkimyo bilan chuqur shug‘ullangan; u “filosof toshi”ni izlashni ilmiy tahlil …

4 / 16

etodini ilgari surdi. u moddaning gaz holatidagi xatti-harakatini o‘rganib, mashhur boyle qonunini yaratdi. keyingi bosqichda antoine lavoisier kimyoviy elementlar tushunchasini joriy etib, moddalarning o‘zaro reaksiyalari matematik asosda tushuntirilishini yo‘lga qo‘ydi. u kislorodning yonishdagi rolini isbotlab, “moddalar yo‘qolmaydi, faqat holatini o‘zgartiradi” degan asosiy qonunni yaratdi. bu bosqichda alkimyo o‘zining mistik qobig‘ini yo‘qotdi, fan tajriba, tahlil va aniq isbotlarga tayandi. laboratoriya metodlari mukammallashib, tajribalar yozib borila boshlandi. shu tariqa, alkimyodan kimyoga o‘tish inson tafakkurining eng katta yutug‘i bo‘ldi. bu jarayon natijasida ilmiy kimyo fanining mustahkam nazariy asosi yaratildi va u zamonaviy tabiiy fanlarning poydevoriga aylandi. xulosa gʻarb alkimyosi insoniyat tafakkurining rivojida muhim bosqich hisoblanadi. u mistik ma’nolardan boshlangan bo‘lsa-da, tajriba, kuzatuv va ilmiy tahlil orqali zamonaviy kimyoga yo‘l ochdi. mashhur alkimyogarlarning izlanishlari natijasida moddalar haqidagi bilimlar kengaydi, laboratoriya tajribalari takomillashdi va yangi ilmiy yondashuvlar paydo bo‘ldi. bugungi kunda kimyo fani o‘z ildizini aynan g‘arb alkimyosining boy tarixidan oladi. foydalanilgan adabiyotlar kadirov a., …

5 / 16

gʻarb alkimyosini. gʼarb alkimyosini rivojlanishi. mashhur namoyondalari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "gʻarb alkimyosini. gʼarb alkimyosini rivojlanishi. mashhur namoyondalari"

mavzu: gʻarb alkimyosini.gʼarb alkimyosini rivojlanishi.mashhur namoyondalari mavzu: gʻarb alkimyosini.gʼarb alkimyosini rivojlanishi.mashhur namoyondalari reja: kirish gʻarb alkimyosining kelib chiqish manbalari o‘rta asrlarda gʻarb alkimyosining shakllanishi uygʻonish davrida gʻarb alkimyosining rivojlanishi mashhur gʻarb alkimyogarlari va ularning hissasi gʻarb alkimyosining ilmiy kimyoga o‘tish bosqichi xulosa kirish alkimyo qadimgi davr falsafasi, diniy qarashlar va tabiatshunoslik ilmlarining uyg‘unlashgan shakli sifatida yuzaga kelgan. g‘arb alkimyosining asosiy maqsadi metallarning o‘zgaruvchanligini aniqlash, ularni mukammal shaklga – oltin holatiga keltirish va umrni uzaytiruvchi “hayot eliksiri”ni topish edi. ushbu yo‘nalish o‘z zamonasida ilm-fanning, ayniqsa kimyoning poydevor...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PPTX (431,1 КБ). Чтобы скачать "gʻarb alkimyosini. gʼarb alkimyosini rivojlanishi. mashhur namoyondalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: gʻarb alkimyosini. gʼarb alkimy… PPTX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram