falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: g‘arb falsafasi

PPTX 189 pages 2.0 MB Free download

189 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 189

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 189

3 – mavzu yangi va eng yangi davr falsafasi 1 3-mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: g‘arb falsafasi reja: 1. qadimgi yunonistonda falsafiy ilmning shakllanishi. 2. ilk o‘rta asr g‘arb falsafasi rivojlanishining umumiy belgilari. 3. yangi va eng yangi davr g‘arb falsafasidagi ustuvor yo‘nalishlari. 4. xx-xxi asr g‘arb ijodida fan falsafasining rivoji. 2 qadimgi yunon falsafasining rivojlanish davrlari ellinizm davri (meloddan avvalgi vi-ii asr) polis inqirozi va yunonlar xukumronligi va iskandar zulqaynar va uning avlodlari boshchiligidagi osiyo va afrikada yirik davlatchilikning tashkil qilinishi davri kiniklarning anti-ijtimoiy falsafasining tarqalishi; asosiy yo'nalishlar xususiyatlari antik axloqning va falsafiy qadriyatlari inqirozi. falsafada stoiklar yo'nalishining paydo bo'lishi; xudolar va shunga o'xshash g'ayritabiiy kuchlarga nisbatan qo'rquvning nisbiyligi; sokrat maktablari-ning faoliyati platon akademiyasi, aristotel likeya kireklar maktabi va x.k.; o'z-o'zida jismoniy va ruhiy madad izlash; epikur falsafasi va x.k.; voqelikdan voz kechishga intilish; shaxsni baxt va lazzatning oliy ne'mati ekanligini tan olish. (jismoniy-kirenaiklar, axloqiy-epikur). 3 fales (eramizdan oldingi …

2 / 189

alari zaminida shakllangan); mark avreliy (rim imperatori 161-180 yillar) qadimgi yunon va qadimgi rim falsafasi-antik falsafada o'z ifodasini topadi; tit lukretsiy kar antik falsafaga zabt etilgan xalqlarning an'ana va g'oyalarining ta'siri stoiklar falsafa, faylasuf va davlat institutlarining yaqinligi. (seneka rim imperatorini tarbiyalagan, mark avreliyning o'zi imperator bo'lgan); dastlabki nasroniylar tabiat muammolariga e'tiborning nisbatan kamligi; inson, jamiyat davlat muammolariga e'tiborning kuchliligi; estetikaning gullab yashnashi, (falsafaning predmeti inson xulq-atvori va fikri bo'lgan); 5 qadimgi yunon (antik) falsafasining rivojlanish davrlari suqrotgacha bo'lgan davr (era. vii-v asr) ularning asosiy muammosi tabiat hodisa-larini tushuntirish, kosmos mohiyati, tevarak-atrof, borliqning kelib chiqishi edi, falsafa uslubi – o'z duneqarashini bayon qilish va ularni dogmaga aylantirish «suqrotgacha bo'lgan faylasuflar, bu davrning vakillari» milet maktabi – «fiziklar» fales, anaksimandr, anaksimen efeslik geraklit eley matabi atomchilar (demokrit, levkipp) barcha boshqa faylasuflar klassik (mumtoz) suqrat davri (er.av. v asr o'rtasi iv oxiri - qadim yunon falsafasining gullab-yashnagan davr) 6 suqratgacha bo'lgan faylasuflar, …

3 / 189

dan avval vi asrning ikkinchi yarim – v asrning 1 yarmi)-yirik qadimgi yunon faylasufi-falsafiy yo'nalishi asoschisi. dastlab mantiqiy maktabga tegishli bo'lgan asosiy qarashlari olamning boshlang'ich asosini olov deb hisoblagan; qarama-qarshiliklar birligi va kurashi qonunini yaratgan-dialektikaning asosiy qonuni (geraklitning muhim falsafiy kashfiyotlaridan); butun olam doimiy harakat va o'zgarishda deb hisoblagan (ariqdan oqqan suvga ikki marta oyoq bosib bo'lmaydi); tabiatdagi moddalarning almashinuvi va tarixning davriyligi tarafdori bo'lgan; olamning nisbiyligini tan olgan. (dengiz suvi inson uchun iflos, baliq uchun esa toza, turli vaziyatlarda insonning aynan bir xil xatti harakati ham yaxshi ham yomon bo'lishi mumkin); barcha narsalar dunyoviy aql bilan egallanadi; inson va olam ruhining moddiyligini tan olgan; har qanday jarayonlarning xarakatlantiruvchi kuchi «kurash»; «urish (kurash) barcha narsaning otasi va onasidir». 8 pifogor – (miloddan avvalgi v asr)-katta sofistlarning taniqli vakili xususiyatlari pifogor falsafasining asosiy g'oyalari o'zining falsafiy qarashini pifogor shunday ifodalaydi «inson barcha mavjud narsalarning mavjud bo'lganligi, mavjud bo'lmagan narsalarning mavjud bo'lmaganligi …

4 / 189

hun achchiqdir»); o'z davriga nisbatan pifogorning xudolarga nisbatan munosabati ham inqilobiydir. «xudolar haqida men hech narsa bilmayman, chunki juda ham ko'p narsa ularni bilishga to'sqinlik qiladi»,-masala nihoyatda murakkab, inson umri esa nihoyatda qisqa. bizni o'rab turgan olam nisbiy; ob'ektiv (haqiqiy) bilimga ega bo'lish mumkin emas; 9 pifogorchilar - qadimgi yunon faylasufi va matematigi pifogor tarafdolrai va izdoshlari (miloddan avvalgi vi asrning 2-yarmi-v asr boshlari). asosiy qarashlari barcha narsalarning boshlang'ich asosi sonlar deb hisoblaganlar (voqelikdagi barcha narsalarni va voqealarni sonlarga bog'lash va sonlar yordamida o'lchash mumkin); olamni sonlar orqali bilishni himoya qilganlar (sonlar orqali bilishni hissiy idrok orqali bilish deb bilganlar); birlikni barcha narsalarning mayda zarrasi deb hisoblaganlar; olamning dialektik birligini ko'rsatuvchi «protokategoriyalarni» ajratishga harakat qilganlar (toq-juft, yorug'-qorong'u, to'g'ri-qiyshiq, o'ng-so'l va h.k.). 10 eleyliklar – eley falsafa maktabi namoyondalari, eramizdan avvalgi vi-v asrlarda qadimgi eley hozirgi davrdagi italiya hududida yashaganlar. bu maktabning mashhur faylasuflari asosiy qarashlari parmenid; eleylik zenon; samoslik meliss …

5 / 189

i, mantiqiy usullar, qarshi savollar yordamida suhbatdoshni haqiqatni mustaqil topishga yo'naltirish. insoniyatning azaliy muammolari yaxshilik va yomonlik, muhabbat, halollik va shu kabilarga javob izlagan; suqrot o'z falsafasini va ma'rifiy ishlarini maydonlarda xalq orasida ochiq muloqot tarzida olib borgan dialog mavzulari o'z davrining dolzarb muammolari hatto hozirgi kunda ham ahamiyatini yo'qotmagan, yaxshilik; yomonlik; muhabbat; baxt; halollik va shu kabilar bo'lgan. hozirgi zamonda keng qo'llaniladigan «mayevtika» metodini yaratgan; haqiqatga erishishning dialektik metodini yaratdi-uni erkin bahsda egallash mumkinligini isbotlagan; o'z ishining davomchilari shogirdlarini tarbiyaladi (masalan, platon) qator «suqrot maktablari» boshida turgan. 12 protagor (miloddan avvalgi 5-asr) – katta avlod safsatabozlarining taniqli vakili xususiyatlari o'zining falsafiy qarashini protagor “inson barcha mavjud narsalarning mavjud bo'lganligi va mavjud bo'lmagan narsalarning u mavjud bo'lmagani uchun me'yoridir”. bu dunyoni, yaxshi va yomonni baholovchi mezonsifatida safsatabozlar insonning sub'ektiv fikrini ilgari surganlarini anglatadi. borliq va bilishning nisbiyligi to'g'risidagi fikrga olib keluvchi va yosh yigitni bahsda istalgan vaziyatda g'alaba qozonishga o'rgatuvchi …

Want to read more?

Download all 189 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: g‘arb falsafasi"

3 – mavzu yangi va eng yangi davr falsafasi 1 3-mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: g‘arb falsafasi reja: 1. qadimgi yunonistonda falsafiy ilmning shakllanishi. 2. ilk o‘rta asr g‘arb falsafasi rivojlanishining umumiy belgilari. 3. yangi va eng yangi davr g‘arb falsafasidagi ustuvor yo‘nalishlari. 4. xx-xxi asr g‘arb ijodida fan falsafasining rivoji. 2 qadimgi yunon falsafasining rivojlanish davrlari ellinizm davri (meloddan avvalgi vi-ii asr) polis inqirozi va yunonlar xukumronligi va iskandar zulqaynar va uning avlodlari boshchiligidagi osiyo va afrikada yirik davlatchilikning tashkil qilinishi davri kiniklarning anti-ijtimoiy falsafasining tarqalishi; asosiy yo'nalishlar xususiyatlari antik axloqning va falsafiy qadriyatlari inqirozi. falsafada stoiklar yo'nalishining payd...

This file contains 189 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: g‘arb falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafiy tafakkur taraqqiyoti b… PPTX 189 pages Free download Telegram