falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari. g‘arb falsafasi

PPTX 33 pages 1012.2 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1012.2 KB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

презентация powerpoint falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: g‘arb falsafasi reja: antik davr yunon va rim falsafasi (milet maktabi, demokrit, suqrot, arastu, “g`oyalar dunyosi – soyalar dunyosi”). o‘rta asr va uyg‘onish davrida yevropa falsafasi: sxolastika, f.akvinskiy, kuzanskiy. yangi davr yevropa falsafasi: f.bekon, r.dekart, substansiya, nemis klassik falsafasi. xx asr falsafasining asosiy ko‘rinishlari: pragmatizm, ekzistensializm, konvensionalizm va maxizm, neotomizm va b. qadimgi yunoniston va rim falsafasi qadimgi yunon falsafasi tarkibi - milet falsafiy maktabi, eley falsafiy maktabi, fales, zenon, geraklit, pifagor, suqrot, aflotun, arastu, demokrit, epikur va boshqalarning falsafiy, tabiiy — ilmiy, ijtimoiy — axloqiy ta’limotlari milet maktabi asoschilari — fales (m.a. 627 - 547), anaksimandr (m.a. vii-vi), anaksimen (m.a. 588-525). borliqning asosiga muayyan bir moddiy unsur (substansiya)ni qo`yadi. fales - suv, anaksimandr apeyron - (cheksiz, chegarasiz moddiy narsa), anaksimen – havoni borliqning asosi, deb hisoblaydi. ular uchun sodda dunyoqarash xarakterli. olamdagi barcha narsalar moddiy unsurlarning turlicha holatidir. milet maktabi faylasuflari olamning moddiyligini …

2 / 33

ga ko‘chib ketgan, o‘sha yerda o‘z uyushmasini tashkil etgan. pifagorchilarning ta’limotiga ko‘ra, olamning asosida modda ham, tabiat ham emas, balki ideallashgan raqamlar yotadi; narsa va hodisalar aynan ana shu raqamlar mahsulidir. falsafaga miqdor kategoriyasini kiritdi eley falsafiy maktabi asosiy namoyondasi – ksenofant (miloddan avvalgi vi-v asrlar), shogirdi – parmenid u kichik osiyoda dunyoga kelgan. yunoniston va janubiy italiyaga sayohat qilgan. umrini oxirini eleyda o`tkazadi. tabiat - o‘zgarmas va harakatsizdir «hamma narsa yerdan unib chiqadi va pirovardida yana yerga qaytadi» “biz hammamiz yerdan tug‘ilganmiz va yerga aylanamiz” ksenofan qadimgi yunon faylasuflaridan birinchi bo‘lib, bilishning imkoniyati va chegarasi haqida fikr yuritgan. suqrot qadimgi yunonistonda ruh va g`oya olamning asosi sifatida talqin etuvchi falsafiy qarashlar vujudga keldi. asoschilari - pifagor, suqrot, aflotundir. suqrot insonlarning ma'naviy-ruhiy kamoloti masalasiga alohida urg‘u bergan ilk yunon donishmandi hisoblanadi. uning fikricha, falsafaning markazida axloq masalalari turishi kerak edi. “mening donishmandligim – hech narsani bilmasligimni bilishimda” aflotun (platon) (m.a. …

3 / 33

kil topgan. u moddiy narsalarni doimiy harakatda ekanligini ta'kidlaydi. uning bilish nazariyasi ilmiy ahamiyatga ega. «bilish obyekti oddiy olam bo‘lib, ongimiz esa oddiy olamni sezgilar orqali aks ettirilishidan iboratdir» epikur (eramizdan avvalgi 345-270 yillar) uning ta'limotiga ko‘ra, olam – moddiy, abadiy, cheksiz. atomlar bo‘linmas olam – jism va bo‘shliqlardan iborat, deb yozgan. u ichki xarakat qonuniyatini kashf etib, demokritning atomchilik ta'limotiga ulkan hissa qo‘shgan. uning ta'limoti asosan etika va inson tarbiyasiga qaratilgan. o`rta asrlar yevropa falsafasi yevropada qadimgi yunon va rim davridan o‘rta asrlar falsafasigacha, ya’ni miloddan ilgarigi i asrdan milodning xiv asrigacha, bir yarim ming yil davomida bir qancha oqimlar paydo bo‘ldi va amal qildi. bu davr falsafasida ikki xil jarayonni ko‘rish mumkin: 1. xristianlikning shakllanib davlat dini va mafkurasiga aylanishi; 2. o‘rta asrlarga kelib inkvizitsiyaning ustivor yo‘nalishga aylanishi. gnostika, apologetika, patristika, realizm, nominalizm va boshqa oqimlar o‘sha davr falsafasining qiyofasini belgilaydi. o`rta asr yevropa falsafasi asosiy xususiyati - …

4 / 33

m eramizning 150 yillarida o‘zining yuksak ravnaqiga erishadi. ular shunday falsafiy ta’limot yaratdilarki, ularning fikricha xudo ruh sifatida yovuzlikda mutlaqo sof, inson esa o‘z tabiatinnig ruhiy jihati bilan xudoga moslashgan. bu masalada gnostitsizm faylasuflari xristianlikni yunon falsafasi bilan birlashtirishga harakat qildilar. apologetlar xristianlik tarixida i va iii asrlarda vujudga keldi. apologetika so‘zining lug‘aviy ma’nosi «himoya qilish», — demakdir. apologetlar hukumatning xristianlikka bo‘lgan dushmanligini bartaraf qilishga, rim davlatining xristianlikni ta’qib qilishi hech qanday oqlashga loyiq emasligini isbotlashga harakat qilganlar, o‘z asarlarida mushriklik (ko‘p xudolik) adabiyotlaridan olingan bahslashish (dialog) shaklidan, yoki apologetikaning mumtoz shaklidan foydalanganlar. bu sohada yustinning «birinchi apologeya», «ikkinchi apologeya» asarlarini, tulean va anaksagor kabi faylasuflar faoliyat alohida axamiyatga ega. patristika. bu so’z “ota”(padre) so’zidan kelib chiqqan. bu nom bilan odatda g‘arbda yepiskoplarni ularga xurmat sifatida ataganlar. sharqda mashhur bo’lgan cherkov otalaridan biri ioan zlatoust edi. uning 640 ta da’vatlaridan ko‘pchiligi avliyo pavel nomlarining shahri edi. uning asarlarida injilni amaliy …

5 / 33

xudo borligining deduktiv isbotidir. arastu ta’limotining ko‘p tomonlarini qabul qilgan o‘rta asr sxolastlari mo‘tadil realistlar deb ataganlar. ularning yirik vakillari pyer abelyar va foma akvinskiylar bo‘lgan pyer abelyar (1079-1142) britaniyada tug‘ilgan, juda yoshligidanoq o‘z bilimi bilan mashxur edi. abelyar – mo‘tadil realistdir. uning ta’kidlashicha, reallik yoki universaliy dastlab xudo aqlida mavjuddir, undan keyin narsalarning o‘zida mavjuddir va nihoyat, odamlarning ongida mavjuddir. abelyar “men e’tiqod qilish uchun bilaman” degan g‘oyani ilgari surgan foma akvinskiy arastu naturfalsafasi bilan ilohiyotni bog‘ladi, “ilohiy summalar” asarining muallifi (3000 maqola, 600 masala) birinchi qismida xudoning mavjudligi va borligi masalasida bahs yuritadi. ikkinchi qismida «xudoga qarab harakat» haqida hikoya qiladi. tomizm ta’limoti shakllandi renessans –uyg‘onish davri xv - xvi аsrlar falsafa fan g‘oyat tez sur’atlar bilan rivojlana boshladi. uyg‘onish davri tabiatni ilohiyatdan xoli qilish boshlandi. uyg‘onish davri yer va osmon jismlari mexanikasi takomillashtirildi. uyg‘onish davri nikolay kuzanskiy (1401-1464) kuzanskiy ta’limoticha, xudo hamma narsalarda mavjud, shuningdek, hamma narsalar …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari. g‘arb falsafasi"

презентация powerpoint falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: g‘arb falsafasi reja: antik davr yunon va rim falsafasi (milet maktabi, demokrit, suqrot, arastu, “g`oyalar dunyosi – soyalar dunyosi”). o‘rta asr va uyg‘onish davrida yevropa falsafasi: sxolastika, f.akvinskiy, kuzanskiy. yangi davr yevropa falsafasi: f.bekon, r.dekart, substansiya, nemis klassik falsafasi. xx asr falsafasining asosiy ko‘rinishlari: pragmatizm, ekzistensializm, konvensionalizm va maxizm, neotomizm va b. qadimgi yunoniston va rim falsafasi qadimgi yunon falsafasi tarkibi - milet falsafiy maktabi, eley falsafiy maktabi, fales, zenon, geraklit, pifagor, suqrot, aflotun, arastu, demokrit, epikur va boshqalarning falsafiy, tabiiy — ilmiy, ijtimoiy — axloqiy ta’limotlari milet maktabi asoschilari — fales (m.a. 62...

This file contains 33 pages in PPTX format (1012.2 KB). To download "falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari. g‘arb falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafiy tafakkur taraqqiyoti b… PPTX 33 pages Free download Telegram