falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq falsafasi

PPT 42 pages 692.0 KB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 692.0 KB

File type PPT

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

slayd 1 * 2-mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq falsafasi reja: 1. qadimgi sharqda asotoriy tasavvurlar va falsafiy bilimlarning paydo bo‘lishi. 2.arab-musulmon sivilazatsiyasi va islom falsafasining vujudga kelishi 3. temuriylar davrida falsafiy, tabiiy – ilmiy bilimlar taraqqiyoti 4.xix asr oxiri xx asr boshlarida markaziy osiyoda ilg’or falsafiy ijtimoiy – siyosiy fikrlar * falsafiy tafakkur evolyutsiyasi. qadimgi davr o'rta asrlar uyg'onish davri falsafasi haq yo‘linda kim senga bir harf o‘qitmish ranj ila, aylamak bo‘lmas ado, oning haqin yuz ganch ila. alisher navoiy * qadimi sharq va g'arb falsafasi vujudga kelishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari: falsafiy tafakkur sharqda ham, g'arbda ham ijtimoiy ongning dastlabki shakli si- fatida mifologiya negizida vujudga kelgan. sharq va g'arb fayla- suflari narsa va ho- disalarni o'rganish, tushuntirishning o'ziga xos metodlarini yarat- ganlar (dialektika, metafizika, maevtika va hokazo). qadimgi sharq falsa- fasi ham g'arb falsa- fasi ham yaxshilik va yomonlik, go'zallik va xunuklik, adolat va adolatsizlik, do'stlik va …

2 / 42

ga erishish yo'lida ilmiy izla- nishlar olib borishidir. * qadimgi dunyo sharq va g'arb falsafasi muammolaridagi farqlar sharq g'arb naturfalsafa, ontologiya, gnoseologiya, metodologiya, estetika, mantiq, axloq, siyosat va huquq muammolari o'rganiladi. g'arbda insonga ruhiy borliq yoki odob-axloqi orqali murojaat etilmaydi, balki borliq va bilishning umumiy tamoyillari sifatida yondashiladi. dindan ajralishga harakat qiladi. ko'proq ilmiy metodologiyaga tayanadi. qadimgi g'arb falsafiy ta'limotlarining birortasi keng tarqalgan dinlardan biriga aylanmadi. g'arbda falsafiy kategoriyalar apparati mohiyat, miqdor, o'rin, joy, holat, harakat va hokazolarlar bilan belgilanadi. dastlab ular haqida aristotelning “kategoriyalar” kitobida keltirilgan. asosiy e'tibor inson muammosiga qaratiladi; inson muammosi amaliyot, odamlarning hayot faoliyati, turmush tarzi nuqtai-nazaridan o'rganiladi. insonning o'zligi, odob-axloqi, hukmdorlarga, turli yoshdagi odamlarga, shuningdek, jamiyatdagi ijtimoiy holati turlicha bo'lganlarning amaliy faoliyati bilan bog'liq muammolar o'rganiladi. din bilan o'zaro aloqadorlikda rivojlanadi. falsafiy oqim falsafa sifatida ham, din sifatida ham namoyon bo'ladi (braxmanizm, induizm, konfutsiychilik, zardo'shtiylik). sharqda o'ziga xos falsafiy kategoriyalar apparati mavjud (in – ayollik, …

3 / 42

n sifatida o'rganilgan. * ijtimoiy muammolarni echishdagi farqlar sharq g'arb o'tmish, hozirgi davr va kelajak manbai bo'lgan “dunyoviy inson” muammolari, umuminsoniy qadriyatlar, o'zini o'zi kamol toptirish, boshqa odamlarni boshqarish uchun zarur bo'lgan insoniy fazilatlar o'rganilgan. “qonun” muammosi ustuvor bo'lgan. davlat, qonun, mehnat, boshqaruv, urush va tinchik, mayllar, manfaatlar, hokimiyat, jamiyatning mulkiy tabaqalanishi muammolari o'rganilgan. * qadimgi sharq falsafasi xususiyati belgisi sharq falsafasining o'ziga xos xususiyatlaridan biri dunyoviy, mantiqqa asoslangan bilimlarning diniy mifologik qarashlar bilan aralashgan holda namoyon bo'lishidadir. qadimgi sharq falsafasining o'ziga xos belgilaridan yana biri unda yakka shaxslarning individual fikrlariga nisbatan umumjamoa manfaatlarini aks ettiruvchi umumjamoa ruhining uctyvorlik qilishidir. iste'dodli shaxslar ana shu ruhning ajoyib ifodalovchilari bo'lib, tarix sahnasiga ko'tarilganlar. * qadimgi hindiston falsafasi. qadimgi hindiston falsafasini davrlashtirish veda davri (mil. avv. xv - vi asrlar). vedalar (“bilimlar") – diniy-falsafiy yozmalar (traktatlar), hindistonga miloddan avvalgi xv asrdan so'ng o'rta osiyo, volga atrofi, erondan kelgan ariy qabilalari tomonidan yaratilgan. qadimgi …

4 / 42

pgan sutralar davri ( mil. avv. ii a. – mil.vii a.) – qisqa falsafiy yozmalar davri, ularda alohida masalalar ko'rib chiqilgan (m-n, “namasutra” va b.) – qadimgi hindiston falsafasiga yakun yasaydi. keyinchalik (o'rta asrlarda) hindiston falsafasida gautama-budda – buddizm ta'limoti etakchi o'rinni egalladi. xviii – xx asrlarda hindiston falsafasi evropa falsafasi yutuqlari bilan boyidi, ayniqsa ingliz falsafasi yutuqlari bilan * qadimgi hindiston falsafasining ontologiyasi. qadimgi hindiston falsafasining ontologiyasi xususiyatlari • qadimgi hindiston ontologiyasi (borliq haqidagi ta'limot) rita qonuniga asoslanadi kosmik evolyutsiya, tsikllik, tartib va o'zaro bog'liqlik qonuni. • borliq va yo'qlik braxma-koinotning (yaratuvchi xudo) nafas olishi va chiqarishi bilan bog'lanadi. o'z navbatida, braxma-koinot 100 kosmik hayot (8.640.000.000 er hayoti) yashaydi, shundan so'ng u uladi va absolyut yo'qlik yuzaga keladi, bu xolat 100 kosmik yil davom etadi – braxmaning yangi tug'ilgunicha. • cheksiz tarix - bu koinot (maxa man-vantara)ning va absolyut yo'qlikning hayotining ketma-ketligida belgilanadi, ular xar 100 kosmik yilda …

5 / 42

t va tabiatdagi roli. keyinchalik rita g'oyasi dxarma tushunchasiga asos bo'lgan. karma — har bir harakat oqibatsiz qolmaydi. samsara — qayta tug'ilishlar zanjiri. moksha — ushbu zanjirdan ozod bo'lish. rita qonuni — bu olamdagi kosmik tartib, tsikllik va barcha mavjudot o'rtasidagi o'zaro bog'liqlikni ifoda etuvchi qadimgi hind falsafiy tushunchasidir. u tabiatda va jamiyatdagi muvozanatni ta'minlaydigan universal qonuniyat sifatida qaraladi. * qadumgi hindiston falsafasu * veda"lar to'rtta to'plam- dan iborat bo'lib,bular "rigveda" "samaveda" "yajuraveda" "adxarva- veda" deb ataladi.ular- ning falsafiy sharh- lari, falsafiy musho- hadaga oid qismlari "upanishad"lar deb nomlandi. qadimgi hind falsafiy maktablari ikki guruhga bo'linib,ular astika va nastika deb ataladi. astika guruhiga kiruv- chi falsafiy maktab- lar vedanta, sankxya, yoga, vaysheshika, nyaya va mimansa maktablari "veda“- ning ilohiyligini tan olishadi va bu yozma yodgorlikni haqi- qatning yagona manba- si deb bilishadi. nastika guruhi- ga kiruvchi maktab- lar sifatida chorvaka, lokayata, buddizm, jaynizm maktab- lari qayd qilinadi. * qadimgi hindiston …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq falsafasi"

slayd 1 * 2-mavzu: falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq falsafasi reja: 1. qadimgi sharqda asotoriy tasavvurlar va falsafiy bilimlarning paydo bo‘lishi. 2.arab-musulmon sivilazatsiyasi va islom falsafasining vujudga kelishi 3. temuriylar davrida falsafiy, tabiiy – ilmiy bilimlar taraqqiyoti 4.xix asr oxiri xx asr boshlarida markaziy osiyoda ilg’or falsafiy ijtimoiy – siyosiy fikrlar * falsafiy tafakkur evolyutsiyasi. qadimgi davr o'rta asrlar uyg'onish davri falsafasi haq yo‘linda kim senga bir harf o‘qitmish ranj ila, aylamak bo‘lmas ado, oning haqin yuz ganch ila. alisher navoiy * qadimi sharq va g'arb falsafasi vujudga kelishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari: falsafiy tafakkur sharqda ham, g'arbda ham ijtimoiy ongning dastlabki shakli si- fatida mifologiya negizida ...

This file contains 42 pages in PPT format (692.0 KB). To download "falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafiy tafakkur taraqqiyoti b… PPT 42 pages Free download Telegram