mutaxassislikka kirish fanining o’qitishni metodlari

DOCX 6 pages 21.2 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.2 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

mutaxassislikka kirish fanining o’qitishni metodlari ta’lim metodlari to’g’risida umumiy tushincha. metod - grekcha metohodos - biron-bir narsani bilish yo’li degani. metod, umuman olganda, ma’lum maqsadga erishish uchun yo’naltirilgan faoliyat usullari yig’indisidir. o’qitish metodlari muammosi didaktikadagi eng asosiy, dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. bu masalaning to’g’ri hal etilishi orqali o’qitishning barcha sohalari samaradorligi tahmin etiladi. yosh, endi ish boshlayotgan o’qituvchi o’quvchilarni bilmaslikdan bilishga tomon etaklash borasida katta qiyinchiliklarga uchraydi. qanday yo’l, usul yoki vosita bolalarning chuqur, mustaqil, keng qamrovli bilim olishini ta’minlaydi, ijodiy fikrlash sari etaklay oladi, mustaqil bilish faoliyatini yo’lga qo’ya oladi? bu masalani o’qitish metodlari hal etadi. shunga ko’ra, o’qitish metodlari deb, o’qituvchi va o’quvchilarning ta’lim vazifalarini hal etishga yo’naltirilgan birgalikdagi faol faoliyatini yo’lga qo’yishga xizmat qiladigan yo’l va usullar yig’indisiga aytiladi. ayni vaqtda, pedagogik manbalarda «ta’lim metodi» tushunchasiga berilgan ta’riflarning xilma-xil ekanligiga guvoh bo’lish mumkin. shuningdek, ta’lim metodlarining o’qituvchi va o’quvchilarning o’zaro hamkorlikdagi tartibli faoliyatlari usullari ekanligi to’g’risidagi fikrlar …

2 / 6

batan turlicha qarashlarning mavjudligiga qaramay, ularni o’zaro yaqinlashtiruvchi umumiylik mavjud. aksariyat mualliflar «ta’lim metodlari o’quvchilarning o’quv-bilish faoliyatini tashkil etish usullari» degan qarashga yon bosadilar. demak, ta’lim metodlari ta’lim jarayonida qo’llanilib, uning samarasini ta’minlovchi usullar majmuidir. ta’lim metodlari ta’lim maqsadini yoritishga xizmat qiladi, u yordamida ta’lim mazmunini o’zlashtirish yo’llari ifoda etiladi, o’qituvchi va o’quvchilarning o’zaro harakati, xususiyati aks ettiriladi. metod, bir tomondan, ta’lim maqsadiga erishish vositasi sifatida namoyon bo’lsa, boshqa tomondan, boshqariluvchan o’qish faoliyatini amalga oshirish sharti hisoblanadi. ta’lim metodlari doimo u yoki bu o’qish vositalari yordamida joriy etiladi, shu bois ularning o’zaro shartlanganligini ta’kidlash joiz. chizmadan anglanib turibdiki, ta’lim metodi tuzilmasida quyidagilar ajralib turadi: maqsadli tarkib: faoliyatli tarkib: ta’lim vositalari. o’qitish metodlari xarakteriga ko’ra ikki tomonlama ko’rinishga ega. u: a.axborot va boshqaruv; b.o’qish, o’rganish, o’rgatish, nazorat va o’z-o’zini nazorat qilish vazifalarini bajaradi. har bir metod qator elementlardan iborat bo’lib, ular usullar deb ataladi va u ushbu metodning foydali ish koeffitsientini, …

3 / 6

. ko’pincha, o’quvchi faoliyatining tashqi tomoni (o’quvchi kuzatadi, o’qiydi, eshitadi, mahlum vazifalarni bajaradi) jarayonning ichki tomoni munosabatini bildirmaydi, o’quvchi faoliyatini anglash, tushunib etish, unga bevosita ta’sir ko’rsatishda aniq namoyon bo’lmaydi. shu jihatdan qaralganda, o’qitish metodlari oldida jarayonning ichki mohiyati, sifat tomonlarini ko’ra bilish, o’quvchida faol, mustaqil faoliyatni uyg’ota olish, o’sha materialni o’zining ehtiyojiga aylantirish muammosi turadi. buni hal etishning pedagogik mohiyati o’qitish metodlari oldida turgan muhim vazifalardan biri hisoblanadi. o’qitish metodlarining o’ziga xos yana bir tomoni o’quvchi munosabati, qarashlarining o’zgarib turishi bilan va, shunga ko’ra, jarayonni korrektsiyalash bilan bog’liq. o’qitish metodlarining yana bir o’ziga xosligi bolani bilmaslikdan bilishga qarab etaklay borib, keyinchalik uni mustaqil bilish faoliyatini tashkil etishga o’rgatib borishdadir. xuddi shu masala o’qitish metodi oldidagi eng asosiy muammo hisoblanadi. o’qitish metodlarining ta’sirchanligini oshirish uchun bir qator vositalar tizimi xizmat qiladi. vosita deganda, o’quv jarayonini jihozlashga, uni takomillashtirishga, ta’sirchanligini oshirishga yordam beradigan barcha narsa, hodisalar, ta’sir jarayonlari va boshqalar tushuniladi. …

4 / 6

di: - didaktik maqsad asosida; - ta’lim mazmuni asosida; - o’quvchilarning o’quv ko’nikmalarini egallash va rivojlanish darajasi asosida; o’qituvchi tomonidan qo’llanilayotgan ta’lim metodlari majmuasi boshlang’ich sinflardan yuqori sinflariga o’tish asosida o’zgarib hamda murakkab xususiyat kasb eta boradi. ushbu jarayonda ayrim metodlari qo’llash chastotasi oshsa, ayrim metodlarini qo’llashga bo’lgan ehtiyoj kamayadi. ta’lim metodlaridan foydalanish ko’lami, holati o’qituvchining kasbiy tayyorgarligi va mahorati darajasini bog’liq holda o’zgaradi. didaktikada munozaralariga sabab bo’layotgan yana bir muhim obekt ta’lim metodlarining tasnifidir. «ta’lim metodlari tasnifi ularning ma’lum belgilari bo’yicha tartibini ifodalovchi tizimdir. hozirgi vaqtda o’nlab ta’lim metodlari ma’lum», — ekanligini ta’kidlagan holda i.p.podlasiy fikrini quyidagicha davom ettiradi, — «biroq bugungi kunda etakchi sanaluvchi didaktik g’oya yagona va o’zgarmas metodlar majmuini yaratishga intilish samarasiz ekanligini tushunishga yordam beradi. o’qitish — favqulodda harakatchan, dialektik jarayon. metodlar tizimi ham bu harakatlanishni aks ettiradigan darajada jo’shqin bo’lishi, metodlarni qo’llash amaliyotidagi doimiy o’zgarishlarni hisobga olishi kerak»1. ta’lim metodlarini tanlash muammosi uzoq davrdan …

5 / 6

lda guruhlanadi: • axborot-umumlashtiruvchi va bajaruvchi. • tushuntirish-reproduktiv. • instruktiv-amaliy; tushuntirish-qo’zg’atuvchi va qisman izlanuvchi. bir vaqtning o’zida uzatish manbai va mantiqiy asosiga ko’ra (n.m.verzlin); uzatish manbai va o’quvchilarning o’quv faoliyatidagi mustaqillik darajasiga ko’ra (a. n. aleksyuk, i. d. zverev) tavsiflanadi. o’qitish metodlarini bunday turlicha guruhlashga yondashish ular to’g’risidagi bilimlarni differentsiyalash va integratsiyalashning tabiiy jarayonini ko’rsatadi. odatda o’qitish metodlarini tanlash va qo’llash vaqtida quyidagi kabi bir qator pedagogik talablarga rioya qilish zarur: 1.o’qitish metodlari ta’lim prinsiplariga mos kelishi kerak. 2.o’qitish metodlari ta’lim-tarbiya maqsad va vazifalariga bog’liq holda tanlanishi zarur. 3.o’qitish metodlari ta’lim mazmuniga, o’tiladigan material xarakteriga ko’ra tanlanadi. 4.ushbu metodlar o’quvchilarning bilish, o’quv imkoniyatlariga mos kelishi (yoshi, jismoniy, ruhiy)ga; tayyorgarlik darajasiga, sinf jamoasining o’ziga xosligiga ko’ra tanlanadi. 5.mazkur sharoit va o’qitishga ajratilgan vaqtga bog’liq. 6.o’qituvchining imkoniyatlariga ya’ni, to’plagan tajribasi, nazariy va amaliy tayyorgarligiga, shaxsiy va kasbiy sifatlariga bog’liq. 3. axborot retseftiv metod, reproduktiv metod, muamoli ta’lim, tatqiqot metodi. izohli-tasvirli ta’lim metodlari …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mutaxassislikka kirish fanining o’qitishni metodlari"

mutaxassislikka kirish fanining o’qitishni metodlari ta’lim metodlari to’g’risida umumiy tushincha. metod - grekcha metohodos - biron-bir narsani bilish yo’li degani. metod, umuman olganda, ma’lum maqsadga erishish uchun yo’naltirilgan faoliyat usullari yig’indisidir. o’qitish metodlari muammosi didaktikadagi eng asosiy, dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. bu masalaning to’g’ri hal etilishi orqali o’qitishning barcha sohalari samaradorligi tahmin etiladi. yosh, endi ish boshlayotgan o’qituvchi o’quvchilarni bilmaslikdan bilishga tomon etaklash borasida katta qiyinchiliklarga uchraydi. qanday yo’l, usul yoki vosita bolalarning chuqur, mustaqil, keng qamrovli bilim olishini ta’minlaydi, ijodiy fikrlash sari etaklay oladi, mustaqil bilish faoliyatini yo’lga qo’ya oladi? bu masalani o’qitis...

This file contains 6 pages in DOCX format (21.2 KB). To download "mutaxassislikka kirish fanining o’qitishni metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: mutaxassislikka kirish fanining… DOCX 6 pages Free download Telegram