o‘rtacha miqdorlar

PPTX 27 pages 1.6 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “menejment va marketing” kafedrasi o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi university of business and science “iqtisodiyot ” fakulteti “menejment” kafedrasi mavzu: “o‘rtacha miqdorlar” fan:“statistika” namangan-2025 ma’ruzachi: raximov xasan shukurjonovich reja: 1. tuzilmaviy o’rtacha miqdorlar turlari. mediana mohiyati va uni taqsimot qatorlarida hisoblash tartibi. mediana xossasi va uni qo’llash masalasi ; 2. moda va mediana intervalli variatsion qatorlarda hisoblash; 3. moda mohiyati va uni taqsimot qatorlarida hisoblash tartibi. ma’lumotlar qatori assimmetriyasi; 4. o’rtacha miqdor, moda va medianani taqqoslash orqali assimmetriyasini aniqlash. o’rtacha miqdorlar deb, to’plam birligiga aniq makon va vaqtdagi o’zgaruvchan miqdoriy belgining tipik darajasini tavsiflovchi ko’rsatkich tushuniladi. o’rtachalar bir xil sifatga ega bo’lgan to’plam uchun aniqlanishi lozim. statistika amaliyoti va tadqiqotlarida eng ko’p qo’llaniladigan hamda uchraydigan turlaridan biri bu o’rtacha arifmetik miqdorlardir misol: paxta yig’im terimida qatnashgan terimchilarning 20 nafari bir kunlik terimda quyidagi natijalarni ko’rsatgan (kg hisobida): 80, 86, 86, 92, 92, 92, …

2 / 27

kamayib) boruvchi sonlar qatoriga aytiladi. diskretli qatorlar bo’yicha o’rtachalar variantalarni ularning chastotalariga ko’paytirib hosil bo’lgan yig’indini chastotalar yig’indisiga bo’lish orqali aniqlanadi bolalar soni bo’yicha oilalarning guruhlari (variantalar, x) oilalar soni (chastotalar, f) bolalar soni (xf) bolalari yuq oilalar (0) 1 ta bolaga ega oila (1) 2 ta bolasi bor oila (2) 3 ta bolali oila (3) 4 ta bolali oila (4) 5 ta bolali oila (5) 6 ta bolali oila (6) 10 30 75 45 20 15 5 0 30 150 135 80 75 30 jami 200 500 istiqbol mahallasida yashovchi oilalar va ularning bolalari haqida ma’lumot har bir oila bo’yicha o’rtacha bolalar sonini aniqlaymiz diskretli variatsion qator oddiy farqlanishi tortilgan farqlanishi oddiy arifmetik o’rtacha qiymat barcha qiymatlar teng ahamiyatga ega bo’lgan holatda hisoblanadi farqlanishi barcha qiymatlarni teng baholaydi qiymatlar o’z vazniga qarab baholanadi tortilgan arifmetik miqdorda har bir qiymatga o’zining vazni (ahamiyati) bilan ta’sir ko’rsatiladi o’rtacha arifmetik miqdorning muhim …

3 / 27

ariantaning o’rtacha variantadan farqi farq yoki tafovutning chastotaga ko’paytmasi (x-)f 65 75 85 95 105 115 125 135 10 30 50 60 145 110 80 15 (65-105,5)=-40,5 (75-105,5)=-30,5 (85-105,5)=-20,5 (95-105,5)=-10,5 (105-105,5)=-0,5 (115-105,5)=9,5 (125-105,5)=19,5 (135-105,5)=29,5 -405 -915 -1025 -630 -72,5 1045 1560 442,5 jami 500 52750 “momentlar” usuli orqali variatsion qatordan o’rtachalarni hisoblash yuqoridagi xossalardan foydalanib variatsion qatordan o’rtachani xosil qilish uchun: barcha variantalardan doimiy sonni ayirish, ya’ni variantalar qatoridagi eng ko’p chastotaga ega bo’lgan o’rtadagi variantani tanlagan ma’qul, bunday varianta misolimizda 105 ga teng; barcha variantalarni doimiy songa bo’lish, bunda doimiy son sifatida oraliq miqdori 10 ni tanlagan ma’qul. chastotalarni foizlarda aks ettirish tavsiya etiladi. arifmetik o’rtachani yuqoridagi ikki usulda hisoblash “momentlar” usuli deb yuritiladi. variantalar, x kichraytirilgan varianta, a=105, k=10, chastotalar, f (jamiga nisbatan foizlarda) ´ f 65 75 85 95 105 115 125 135 =-4 =-3 =-2 =-1 =0 =1 =2 =3 2 6 10 12 29 22 …

4 / 27

“guliston” 300 330 1,10 yoki 110% don yetishtirishga ixtisoslashgan ushta fermer xo’jaligi bo’yicha reja topshirig’i va uning bajarilishi haqida ma’lumot. bunda o’rtachani arifmetik o’rtacha sifatida alohida variantalarni topshiriq bajarilishi ko’rsatkichlariga ko’paytirish yo’li bilan aniqlanadi. yoki 102,5 % ushbu misolimizda variatsion belgining o’rtacha darajasi 1,025 ga teng. agar reja topshirig’i bajarilishi darajasini aniqlashda vazn o’rniga reja topshirig’i emas, balki haqiqiy bajarilgan ko’rsatkichdan foydalanilsa, quyidagi natijani olish mumkin: yoki 103,3 % bunday paytda eng maqbul yo’l garmonik o’rtachadan foydalanishdir. misol: dehqon bozoriga olib kelingan olma turli narxlarda (5000 so’mdan, 8000 so’mdan, 10000 so’mdan) sotildi. agar olmaning o’rtacha xarid narxini aniqlash lozim bo’lsa, sotilgan narxlardagi 10 kg, 20 kg, 30 kg olma uchun arifmetik o’rtachani qo’llash kerak agar vazn sifatida har bir partiyadagi narxni qo’llasak, u holda eng to’g’ri natijani garmonik o’rtacha beradi, ya’ni: ; moda statistikada moda deb, belgi (varianta)ning mazkur to’plam ichida eng ko’p uchraydigan miqdori tushuniladi. variatsion qatorda moda deb, …

5 / 27

; d - moda oralig’ining kattaligi; - moda oraliqning quyi chegarasidagi vazn; - modani o’z ichiga olgan oraliqning vazni (variantni uchrashish tezligi); - moda oraliqning yuqori chegarasidagi vazn; jon boshiga to’g’ri kelgan yalpi daromad bo’yicha aholi guruhlari aholining o’rtacha soni jamlanib borish tartibidagi vaznlar yig’indisi ming kishi jamiga nisbatan foiz his.da 5 mln. so’mgacha 8,3 2,9 8,3 5 mln – 7,5 mln 27,7 9,7 8,3+27,7=36 7,5 mln – 10 mln 44,7 15,7 36+44,7=80,7 10 mln – 12,5 mln 50,2 17,6 80,7+50,2=130,9 12,5 mln – 15 mln 44,9 15,7 130,9+44,9=175,8 15 mln – 17,5 mln 35,0 12,2 175,8+35=210,8 17,5 mln – 20 mln 25,7 9,0 210,8+25,7=236,5 20 mln – 22,5 mln 28,8 10,1 236,5+28,8=265,3 22,5 mln va undan yuqori 20,2 7,1 265,3+20,2=285,5 jami: 285,5 100 - aholi jon boshiga to‘g‘ri kelgan daromad bo‘yicha taqsimlanishi eng ko’p sondagi (salmoqdagi) aholi 10000—12500 so’m daromadga ega bo’lganlar bo’lib, 50,2 ming kishini tashkil qilgan. demak, …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘rtacha miqdorlar"

toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “menejment va marketing” kafedrasi o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi university of business and science “iqtisodiyot ” fakulteti “menejment” kafedrasi mavzu: “o‘rtacha miqdorlar” fan:“statistika” namangan-2025 ma’ruzachi: raximov xasan shukurjonovich reja: 1. tuzilmaviy o’rtacha miqdorlar turlari. mediana mohiyati va uni taqsimot qatorlarida hisoblash tartibi. mediana xossasi va uni qo’llash masalasi ; 2. moda va mediana intervalli variatsion qatorlarda hisoblash; 3. moda mohiyati va uni taqsimot qatorlarida hisoblash tartibi. ma’lumotlar qatori assimmetriyasi; 4. o’rtacha miqdor, moda va medianani taqqoslash orqali assimmetriyasini aniqlash. o’rtacha miqdorlar deb, to’plam birligiga aniq makon va vaqtdagi o’zgaruvchan m...

This file contains 27 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "o‘rtacha miqdorlar", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘rtacha miqdorlar PPTX 27 pages Free download Telegram