комплекс ишлаб чиқариш харажатларини асосий ва қўшимча маҳсулот турлари ўртасида тақсимлаш усуллари

DOCX 77.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1665518800.docx комплекс ишлаб чиқариш харажатларини асосий ва қўшимча маҳсулот турлари ўртасида тақсимлаш усуллари режа: 1. комплекс ишлаб чиқариш харажатлари, уларни асосий ва қўшимча маҳсулот турлари ўртасида тақсимлаш усуллари 2. иккиламчи маҳсулотлар ҳисоби 1.комплекс ишлаб чиқариш харажатларини асосий ва қўшимча маҳсулот турлари ўртасида тақсимлаш усуллари корхоналарда амалга ошириладиган ишлаб чиқариш жараёни, одатда комплекс характерга эга бўлади, ушбу жараёнда ишлатилган бир турдаги хом ашё ва материаллардан бир хилдаги маҳсулот эмас, балки турли маҳсулотлар олинади. бундай комплекс ишлаб чиқаришни иқтисодиётнинг барча тармоқларида учратиш мумкин. мисол: тармоқ ва корхоналар тайёр маҳсулот тури қишлоқ хўжалик маҳсулотларини қайта ишловчи корхоналар *сут комбинати сут, қаймоқ, ёғ, творог *гўшт комбинати гўшт, тери, ёғ, суяк кимё саноати корхоналари *органик кимё заводи этилен, пропилен, бензол *ёғ комбинати ёғ, совун, кунжара, глицирин комплекс ишлаб чиқаришда олинадиган маҳсулотларни асосий ва қўшимча маҳсулотлар, қўшимча маҳсулотларни, ўз навбатида ёндош ва фойдаланишга яроқли чиқинди маҳсулотларга ажратиш мумкин. ушбу маҳсулотларни ишлаб чиқариш комплекс тарзда, яъни ҳамкорликда …
2
ш нуқтасида олинган маҳсулотларга кейинчалик ҳам харажатлар қилинса, ушбу харажатлар ажратиш нуқтасидан кейинги алоҳида харажатлар бўлиб ҳисобланади ва улар фақат ажратилган маҳсулотларга тегишли бўлади. алоҳида харажатлар маҳсулот а комплекс харажатлар асосий материаллар, асосий меҳнат, ишлаб чиқариш устама харажатлари маҳсулот б ажратиш нуқтаси алоҳида харажатлар комплекс харажатлар маҳсулотларни ажратиш нуқтасида қуйидаги 2 та методлардан бири бўйича улар ўртасида тақсимланади: 1. сотиш ҳажмига асосланган метод 2. натурал кўрсаткичлар методи. сотиш ҳажмига асосланган метод. бу методга мувофиқ комплекс харажатлар ажратиш нуқтасида ҳамкорликда ишлаб чиқарилган маҳсулотлар ўртасида уларнинг сотиш қийматига мутаносиб тақсимланади. бунда юқори баҳоларга сотилган маҳсулотларга, мосравишда, юқори харажатлар тўғри келади деган ёндашувга таянилади. мисол, айтайлик комплекс харажатлар жами 100 000 000 сўм. ажратиш нуқтасида олинган маҳсулотлар сони, бозор баҳоси ва сотишнинг бозор қиймати қуйидагича, дейлик. маҳсулот тури маҳсулот сони, дона ажратиш нуқтасида маҳсулот бирлиги бозор баҳоси, сўм. жами сотиш қиймати, сўм сотиш ҳажмидаги улуш, % маҳсулот а 2000 50000 100 000 00 …
3
ан маҳсулотдаги улуши қуйидагича, дейлик. махсулот маҳсулот сони улуши % а махсулот 2000 66,7 б махсулот 1000 33,3 жами 3000 100,0 юқоридаги маълумотлар асосида комплекс харажатлар ажратиш нуқтасида олинган а ва б маҳсулотлар ўртасида қуйидагича тақсимланади: маҳсулот тури махсул от сони сотиш ҳажмида- ги улуш, % комплекс харажат тақсимоти 1 бирлик маҳсулот таннархи 1 бирлик маҳсулот сотиш баҳосии 1 бирлик маҳсулотга тўғри келувчи фойда маҳсулот а 2000 66,7 66 666 666 (100000000*66,7% ) 33 333 50000 16667 маҳсулот б 1000 33,3 33 300 000 (100000000*33, 3%) 33333 20000 -13333 жами 3000 100,0 100 000 000 х х х натурал кўрсаткичлар методи қўлланилганда 1 бирлик маҳсулотга тўғри келадиган ўртача таннарх бир хил бўлади. ушбу методнинг афзаллиги унинг оддийлигадир. агар ишлаб чиқарилган маҳсулотлар ажратиш нуктасидан кейин яна қўшимча ишловдан ўтадиган бўлса, у ҳолда комплекс харажатларни таксимлашда куйидаги методлар кулланилади: 1. сотишнинг соф қиймати методи 2. ялпи фойда доимий улуши методи. сотишнинг соф …
4
маҳсулот тури соф сотиш ҳажмидаги улуш, % комплекс харажат тақсимоти 1 бирлик маҳсулот таннархи 1 бирлик маҳсулот сотиш баҳосии 1 бирлик маҳсулотг а тўғри келувчи фойда маҳсулот а 90,43 90 430 000 (100 000000*90,43 45 215 60000 14785 маҳсулот б 9,57 9570 000 (100 000000*9,57%) 9570 25000 15430 жами 100 100 000 000 х х х ялпи фойда доимий улуши методи. ушбу метод бўйича комплекс харажатларни таксимлаш учун махсулотларни сотишдан олинадиган ялпи фойда даражаси, яъни рентабеллик даражаси бир хил деб олинади. демак, бу методни қўллаш учунқуйидагилар ҳисоб-китоб килинади: 1. ялпи фойда фоизи. 2. сотилган махсулот таннархи ва комплекс ишлаб чиқариш харажатлари таксимоти мисол: комплекс харажатлар, сум. 100 000 000 алоҳида харажатлар, сум: а махсулот 16 000 000 б махсулот 14 000 000 жами 30 000 000 махсулот сони сотиш баҳоси, сум. сотиш киймати, сум. а махсулот 2000 60 000 120 000 000 б махсулот 1000 25 000 25 000 000 …
5
ндилар асосий махсулотга нисбатан паст сотиш кийматларига эга бўлади. бундан ташқари ёндаш маҳсулот ва чиқиндилар ўртасида фарқни аниқлаш ҳам анча мураккаб ҳисобланади. факат шундай нуктаи назар мавжудки, унга кура ёндош маҳсулот чикиндига нисбатан: а) каттарок бозор кийматига эга бўлади; б) куп ҳолларда улар келгуси технологик жараёнлар объекти ҳисобланади; ёндош маҳсулотлар ва чикиндилар ҳисобида икки хил ёндашиш мумкин: 1-ёндашув – бу иккиламчи маҳсулотлар ҳисобини алоҳида юритиш; 2-ёндашув - бу иккиламчи маҳсулотлар ҳисобини алоҳида юритмасдан, уларнинг бозор кийматини асосий маҳсулот бўйича ишлаб чикариш харажатларини камайтиришга олиб бориш. ушбу ёндашувларнинг иккинчиси аксарият ҳолларда тўғрироқ деб ҳисобланади, чунки у асосий маҳсулот таннархини реал аниклаш имконини беради. бу ёндашувда иккиламчи маҳсулотдан олинадиган даромад ёки соф даромад (яъни иккиламчи маҳсулотни сотиш қийматидан уларни ажратиш нуктасидан кейин кайта ишлашга сарфланган харажатларни айириб ташлагандан кейинги сумма) биргаликда ишлаб чиқилган ёки ишлаб чикилган асосий маҳсулот таннархидан айириб ташланиши керак бўлади. бундай ёндашувда иккиламчи маҳсулот ҳисоби куйидаги методлар асосида юритилади: …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "комплекс ишлаб чиқариш харажатларини асосий ва қўшимча маҳсулот турлари ўртасида тақсимлаш усуллари"

1665518800.docx комплекс ишлаб чиқариш харажатларини асосий ва қўшимча маҳсулот турлари ўртасида тақсимлаш усуллари режа: 1. комплекс ишлаб чиқариш харажатлари, уларни асосий ва қўшимча маҳсулот турлари ўртасида тақсимлаш усуллари 2. иккиламчи маҳсулотлар ҳисоби 1.комплекс ишлаб чиқариш харажатларини асосий ва қўшимча маҳсулот турлари ўртасида тақсимлаш усуллари корхоналарда амалга ошириладиган ишлаб чиқариш жараёни, одатда комплекс характерга эга бўлади, ушбу жараёнда ишлатилган бир турдаги хом ашё ва материаллардан бир хилдаги маҳсулот эмас, балки турли маҳсулотлар олинади. бундай комплекс ишлаб чиқаришни иқтисодиётнинг барча тармоқларида учратиш мумкин. мисол: тармоқ ва корхоналар тайёр маҳсулот тури қишлоқ хўжалик маҳсулотларини қайта ишловчи корхоналар *сут комбинати сут, қаймоқ, ёғ, ...

DOCX format, 77.6 KB. To download "комплекс ишлаб чиқариш харажатларини асосий ва қўшимча маҳсулот турлари ўртасида тақсимлаш усуллари", click the Telegram button on the left.