qadimgi xitoy

PPTX 19 pages 565.9 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 565.9 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

xan imperiyasi qadimgi xitoy 1. xitoyning geografik o`rni, tabiati va aholisi. 2. xronologiya va davrlashtirish 3. qadimgi xitoy tarixi manbalari va tarixnavislik 4. ibtidoiy jamoa tuzumining yemirilishi, ilk davlatlarning shakllanishi. 5. er. avv. viii—iii asrlarda xitoy xitoy markaziy va sharqiy osiyoda eng qadimgi dexqonchilik, hunarmandchilik davlatlardan biri bo`lib jaxon sivilizatsiyasida alohida o`ringa ega. xitoy g`arbda pomir, tangritog`, shimolda mo`g`iliston, shimoliy-sharqda rossiya, janubda himoloy va sharqda tinch okeani o`rab turadi. yer yuzining janubiy, g`arbiy va markaziy qismlari baland bo`lmagan tog`lardan iborat, sharqda esa sharqiy xitoy tekisligi joylashgan. markaziy xitoy tog`laridan xuanxe (sariqdaryo) va yanszi daryolari sharqiy xitoy pasttekisligidan oqib o`tib tinch okeaniga suvini olib keladi. markaziy va g`arbiy xududlarda yomg`ir kam, sharqiy qismida esa yomg`ir serob. xuanxe daryosi amudaryoga o`xshab toshib qishloqlar ekinzorlar va o`tloqlarni bosib ketgan, shu sababli xitoyliklar bu daryoni «tentak daryo», «xitoyliklar shuri», «ming kulfat keltiruvchi daryo» nomi bilan ataganlar. yanszi daryosi sekin oqadi, uning sohilidagi yerlar unumdor …

2 / 19

hozirgi tadqiqot talablariga javob bermaydi. shu sababli jamiyat taraqqiyotini ishlab chiqarish kuchlari va mehnat qurollari, tayyorlangan asosiy buyumlar bo'yicha jamiyat taraqqiyotini bosqichlarga bo‘ladigan arxeologik davrlashtirishdan foydalanamiz. demak, xitoyda «uch sulola» dan oldingi davr neolit davriga to‘g‘ri keladi. shan-in davrida qadimgi xitoy jamiyati jez davriga kiradi. chun syu davri (er.avv. vi—v asrlar) oxirida qadimgi xitoyda temir davri boshlanadi. qadimgi xitoy tarixini jamiyatning ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti mezoni asosida quyidagi davrlashtirishni ko‘rish mumkin: 1. ibtidoiy jamoa tuzumining yemirilishi va ilk davlatlaming vujudga kelishi. (er. avv. ii ming yillik). 2. er. aw. viii—iii asrlarda qadimgi xitoy. 3.xitoyda birinchi markazlashgan davlat sin imperiyasi (er.avv. 221-207-yil). 4. xan imperiyasi davri (m.av. 207-milodiy 220 y.y.). 5. qadimgi xitoy i—iii asrlarda. 3. qadimgi xitoy tarixi manbalari va tarixnavislik qadimgi xitoy tarixiga oid juda ko‘p aniq davrlashtirilgan yozma yodgorliklar mavjud. bu bizgacha kitob holida yetib kelgan tarixiy asarlardir. yozma manbalar ichida qadimgi xitoy yilnomalari, eng avvalo, lu podsholigi davrida tuzilgan …

3 / 19

jtimoiy-siyosiy va madaniy hayoti to ‘g‘risida boy ma’lumotlar beradi. sima syan tarixiy voqealarni bayon qilishda kishilar faoliyatini bayon qilish usulini tanlaydi. sima syanning tarixnavislik usulidan «xan tarixi» muallifi ban gu g`arbiy xan (er.aw. 206-yil) sulolasining tarixini yozishda foydalanadi. ban gu xitoy tarixnavisliginmg yangi «sulolalar tarixi» nomini olgan janr asoschisi bo‘lgan. arxeologik ashyolar ham xitoy xududidan olingan 1921 yilda shved olimi i.g.anderson xuanxe o`rta qismida neolit davri manzilgohini o`rganib «yanshao» madaniyatini tarixga olib kiradi. xitoy tarixini arxeologik o'rganishda amalga oshirilgan ishlar muhim ahamiyatga ega. arxeologik qazishmalar natijasida ilk shan davriga oid . ermitou shahri, chansha yaqinida boy qabrlar (er.aw. ill asr) topilgan. tarixnavislik an’anaviy xitoy tarixnavisligida ikki o ‘ziga xos xususiyat: -xitoy madaniyatining boshqa qo‘shni madaniyatlardan ustunligi; -xitoy davlatchiligini kelib chiqishini afsonalarga bog‘lab o‘ta qadimiylashtirish ajralib turadi. xitoy tarixini o ‘rganishni o ‘rta asrlarda yapon olimlari boshlab berdilar. yaponiyada xitoy tarixini barcha davrlari o ‘rganildi. mashhur xitoyshunos olim kaydzuka sigeki qadimgi …

4 / 19

ojlanadi. er. aw. ill ming yillikning ikkinchi yarmida kulolchilik charxi yordamida kulrang va qora rangli idishlar tayyorlanadi, dehqonchilikda o ‘roq va pichoqning takomillashgan shakli vujudga keladi. ijtimoiy tabaqalashuv jarayoni tezlashadi. bu davr lunshan madaniyati deb ataladi. eng qadimgi jez davri buyumlari (er. aw. ii ming yillik birinchi yarmi) ermitou tipidagi manzilgohlarda topilgan. er. aw. xiv—xi asrlarda o‘rta xitoyda in davrida ilk shaharlar paydo bo‘ladi. bu davrdagi ijtimoiy tabaqalanish izlarini in qabrlarida ko‘rish mumkin. in davlati tepasida van (hokim) turgan. hukmdorning yagona hokimiyati shakllanishidan dalolat beradigan «men kishilar orasida yagonaman» degan so‘zini keltirish mumkin. van bir vaqtni o'zida oliy kohin vazifasini ham bajargan. in davlatining eng qudratli davri er. avv. xiii asrning ikkinchi yarmida hukmronlik qilgan van u di davriga to‘g‘ri keladi. uning davrida shan shahrida saroy va ibodatxonalar quriladi, mamlakat hududi kengayadi. er. aw. 1027-yilda chjoular boshchilik qilgan g’arbiy qabilalar in davlatini ag‘darib tashlaydilar. chjoular inlardan jez quyish san’atini, yozuvni …

5 / 19

rmush tarzi va xo‘jalik yuritish shakli bilan farq qilganlar. 10 - van davrida (781—771-yillar) yarim ko‘chmanchi junlar bilan hal qiluvchi to‘qnashuv yuz beradi. merosiy yer mulklarni ko‘payishi, ijoxou(merosiy hudud hokimlari) mustaqilligini kuchayishi van hokimiyatini zaiflashtirdi. chjou pix-van isenchi chjouxoular va junlar hujumini qaytara olmadi. u poytaxt hududini tashlab ketishiga majbur bo'ladi. bu voqea xitoy an’anasida g ‘arbiy chjou davrini tugashi deb hisoblanadi. er. avv 770-yil poytaxt sharqqa hozirgi loyan hududiga ko‘chiriladi. shu sababli er. avv viii—iii asrlar sharqiy chjou davri deb ataladi. junlardan qochish vanning obro‘-e’tiborini keskin tushirib yubordi.endilikda u chjoular o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarga aralasha olmadi. chjoxoular amalda mustaqil hokimlarga aylandilar vanning yerlari kamaytirilib, unga o‘lpon to‘lanmay qo'yildi. er. avv. viii asr oxirida xitoy mingdan ziyod bir-biri bilan urushayotgan mustaqil mulklarga bo‘linib ketdi, ammo ular mamlakatning an’anaviy birligini ramzi sifatida chjou vanini oliy hokimiyatini rasman tan oldilar. bu davrda ijtimoiy tabaqalanish murakkablashdi, qullarning va qargun aholining soni o ‘sdi. pul-tovar …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi xitoy"

xan imperiyasi qadimgi xitoy 1. xitoyning geografik o`rni, tabiati va aholisi. 2. xronologiya va davrlashtirish 3. qadimgi xitoy tarixi manbalari va tarixnavislik 4. ibtidoiy jamoa tuzumining yemirilishi, ilk davlatlarning shakllanishi. 5. er. avv. viii—iii asrlarda xitoy xitoy markaziy va sharqiy osiyoda eng qadimgi dexqonchilik, hunarmandchilik davlatlardan biri bo`lib jaxon sivilizatsiyasida alohida o`ringa ega. xitoy g`arbda pomir, tangritog`, shimolda mo`g`iliston, shimoliy-sharqda rossiya, janubda himoloy va sharqda tinch okeani o`rab turadi. yer yuzining janubiy, g`arbiy va markaziy qismlari baland bo`lmagan tog`lardan iborat, sharqda esa sharqiy xitoy tekisligi joylashgan. markaziy xitoy tog`laridan xuanxe (sariqdaryo) va yanszi daryolari sharqiy xitoy pasttekisligidan oqib o`tib t...

This file contains 19 pages in PPTX format (565.9 KB). To download "qadimgi xitoy", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi xitoy PPTX 19 pages Free download Telegram