qon ivish omillarining tug’ma kasalliklari

PPTX 12 pages 356.4 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 356.4 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

oʻzbekiston respublikasi sogʻliqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi oʻzbekiston respublikasi sogʻliqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi kafedra: tibbiy va biologik kimyo kafedrasi mavzu:qon ivish omillarining tug’ma kasalliklari. tayyorladi: 1-son davolash 215-b guruh talabasi malikova ruxshona qon ivish tizimi va uning omillarining tug‘ma kasalliklarini o‘rganish. tug‘ma kasalliklarning biologik va klinik xususiyatlarini tahlil qilish. tug‘ma ivish buzilishlarining diagnostika va davolash usullarini tushuntirish. maqsad: qon ivish tizimi haqida umumiy ma’lumot qon ivish tizimi – bu qon ketishining oldini olish uchun organizmda ishlaydigan murakkab mexanizm. tizimda 13 ta asosiy ivish omili mavjud bo‘lib, ular jigar tomonidan ishlab chiqariladi va vitamin k bilan bog‘lanadi. qon ivishi ikki asosiy yo‘l orqali amalga oshadi: ekstrinsik yo‘l (tashqi): ~to‘qima faktori (tf): bu omil jarohatlangan to‘qima hujayralaridan chiqib, vii omili bilan birlashib trombin ishlab chiqarishni boshlaydi. ~pt (prothrombin time): ekstrinsik yo‘lni o‘lchash uchun qo‘llaniladi. intrinsik yo‘l (ichki): ~bu yo‘l qon ichidagi omillar: xii, xi, ix, va viii faollashadi. bu …

2 / 12

sh uchun ishlatiladi, masalan, jarohat joyida tromboz (qon quyilishi) hosil qiladi. ivish omillarining sintez joylari tug‘ma ivish buzilishlari genetik mutatsiyalar orqali ivish omillarining yetishmovchiligiga olib keladi. ular quyidagi turlarga bo‘linadi: 1. x-xromosomaga bog‘liq tug‘ma kasalliklar: • gemofiliya a (viii omil yetishmovchiligi) va gemofiliya b (ix omil yetishmovchiligi) asosan erkaklarda uchraydi. 2. autosomal retsessiv kasalliklar: • gemofiliya c (xi omil yetishmovchiligi) va xiii omil yetishmovchiligi kabi kam uchraydigan kasalliklar. 3. autosomal dominant kasalliklar: • von willebrand kasalligi va vii omil yetishmovchiligi. klinik belgilari: gematomalar, ichki qon ketishlar (bo‘g‘im ichida yoki mushaklarda), burun qonashi, uzoq qon ketishi (ayniqsa, jarohatlardan so‘ng). tug‘ma ivish buzilishlari – umumiy ko‘rinish sabab: x-xromosomada joylashgan viii omil yetishmovchiligi. ushbu omil intrinsik yo‘ldagi zanjir reaktsiyasini faollashtiradi. viii omili yetishmasa, trombin hosil bo‘lishi sekinlashadi. genetikasi: x-xromosomaga bog‘liq retsessiv meros, bu esa erkaklarda ko‘proq uchraydi, ayollarda esa asosan tashuvchi sifatida bo‘ladi. klinik ko‘rinishlar: • og‘ir holatda: bo‘g‘im ichida qon to‘planishi (hemartroz), …

3 / 12

laboratoriya testlari: • aptt uzaygan, chunki ix omili faol bo‘lishi uchun viii omili bilan bog‘lanishi kerak. • pt normal. gemofiliya b (ix omil yetishmovchiligi) von willebrand kasalligi sabab: von willebrand omili (vwf) yetishmovchiligi yoki disfunktsiyasi. meroslanish: autosomal dominant yoki autosomal retsessiv. funksiyasi: vwf trombotsitlar bilan bog‘lanib, ularni zararlangan joylarga olib boradi, shuningdek, viii omilni stabillashishiga yordam beradi. klinikasi: burun qonashi, uzoq hayz ko‘rish, jarohatlarda ko‘p qon ketishi. yengil gemofiliya bilan taqqoslash mumkin. laboratoriya testlari: bleeding time - uzaygan. aptt - biroz uzaygan yoki normal, lekin vii va viii omillarining faoliyatini tekshirish muhim. davolash: desmopressin (ddavp) – bu dorilar von willebrand kasalligining eng yengil shakllarida yordam beradi. kam uchraydigan tug‘ma ivish omillari yetishmovchiligi 1. xi omil (gemofiliya c): sabab: xi omili yetishmasligi. biokimyo: xi omil ix omilni faollashtiradi, trombin hosil bo‘lishi sekinlashadi. klinika: yengil qonashlar, asosan yahudiylar orasida uchraydi. 2. xiii omil: sabab: xiii omili fibrinni stabillashishiga yordam beradi. klinikasi: qon …

4 / 12

a bermoqda. afzalligi: bir martalik davolash bilan yillar davomida omil ishlab chiqarilishi mumkin. xulosa: tug‘ma qon ivish omillarining buzilishi — bu organizmdagi koagulatsiya tizimining murakkab biokimyoviy muvozanatining buzilishi natijasida rivojlanadigan og‘ir patologiyalar guruhidir. ular orasida gemofiliya a, b, va von willebrand kasalligi eng ko‘p uchraydi. bu kasalliklar odatda ma’lum ivish omilining genetik yetishmovchiligi bilan bog‘liq bo‘lib, biokimyoviy jarayonlar – trombin hosil bo‘lishi, fibrin shakllanishi va gemostazning uzviy bosqichlariga bevosita ta’sir qiladi. zamonaviy biokimyo fanining yutuqlari tufayli bu kasalliklar: •molekulyar darajada aniqlanmoqda, •spetsifik laborator testlar bilan differensial tashxis qilinmoqda, •va eng muhimi, davolash va profilaktika strategiyalari tobora takomillashmoqda. omil almashtiruvchi terapiya, desmopressin, va gen terapiya kabi yondashuvlar orqali hozirda ko‘plab bemorlar normal hayot kechirish imkoniga ega bo‘lmoqda. biokimyoviy tadqiqotlar esa ushbu kasalliklarni chuqur o‘rganish va ularni butkul bartaraf etishga xizmat qilmoqda. foydalanilgan adabiyotlar: 1. world federation of hemophilia (wfh) – guidelines for the management of hemophilia (3rd edition, 2020): https://www.wfh.org/en/resources/wfh-guidelines 2. …

5 / 12

gy%2c+7th+edition-p-9781118408674 image3.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qon ivish omillarining tug’ma kasalliklari"

oʻzbekiston respublikasi sogʻliqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi oʻzbekiston respublikasi sogʻliqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi kafedra: tibbiy va biologik kimyo kafedrasi mavzu:qon ivish omillarining tug’ma kasalliklari. tayyorladi: 1-son davolash 215-b guruh talabasi malikova ruxshona qon ivish tizimi va uning omillarining tug‘ma kasalliklarini o‘rganish. tug‘ma kasalliklarning biologik va klinik xususiyatlarini tahlil qilish. tug‘ma ivish buzilishlarining diagnostika va davolash usullarini tushuntirish. maqsad: qon ivish tizimi haqida umumiy ma’lumot qon ivish tizimi – bu qon ketishining oldini olish uchun organizmda ishlaydigan murakkab mexanizm. tizimda 13 ta asosiy ivish omili mavjud bo‘lib, ular jigar tomonidan ishlab chiqariladi va vitamin k bi...

This file contains 12 pages in PPTX format (356.4 KB). To download "qon ivish omillarining tug’ma kasalliklari", click the Telegram button on the left.

Tags: qon ivish omillarining tug’ma k… PPTX 12 pages Free download Telegram