elektr o’tkazuvchanlikning tempuraturaga bog’liqligi (amaliymashg’ulot)

PPTX 13 sahifa 1,7 MB Bepul yuklash

13 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,7 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 13

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 13

prezentatsiya powerpoint elektr o’tkazuvchanlikning tempuraturaga bog’liqligi (amaliy mashg’ulot) prof. turaev e.yu. qattiq jismlarning elektrofizik xususiyatlari tashqi ta'sirlarga (temperatura ,bosim, yorug'lik, maydon) bog'liq bo'ladi. ular ta'sirida qattiq jismlarning elektrofizik xususiyatlari o'zgaradi. 2 ma'lumki qattiq jismlarning har bir 1cm3 hajmida taxminan ~1022 ta atom mavjuddir. shu bilan birga 1sm3 hajmidagi otkazgich(metall)da taxminan ~1022 ta erkin electron ham mavjud. erkin elektronlar sonining bunday ko'pligi o'tkazgich(metall)da elektr o'tkazuvchanlik yuqori bo'lishini ta'minlaydi. yarim o'tkazgich materiallarda esa (xususiy yarim o'tkazgichda) 1sm3 hajmida erkin elektronlar soni taxminan ~1010 dona atrofida bo'ladi. shu sababli yarim o'tkazgich materiallar elektr tokini unchalik yaxshi o'tkazmaydi. 4 5 dielektrik qattiq jismlarda esa erkin elektronlar umuman yo'qligi sababli dieletriklar elektr tokini umuman o'tkazmaydi. o'tkazgichlarda o'tkazuvchanlik mexanizmi va uning tashqi ta’siri o'tkazgichlarda(metallarda) o'tkazuvchanlik mexanizmi va uning tashqi ta'sirga bog'liqligi quyidagicha izohlanadi: o'tkazgichlarda(metallarda) kristall panjara uchlarida joylashgan atomlar orasida juda ko'p erkin elektronlar tartibsiz xarakat qilib yuradi. agar shu o'tkazgich (metall) orqali tok o'tkazilib, yana …

2 / 13

chda atomlar tebranishi oshadi va erkin elektronlarning atomlar bilan to'qnashishi oshib ketadi va o'tkazgichdan o'tuvchi tok kamayib boradi. temperatura yanada oshirilsa bu protsees yana oshib boraveradi. shunday qilib o'tkazgichlar (metall) temperaturasi oshirilsa ularning elektr o'tkazuvchanligi kamayib ketadi. 7 8 yarim o'tkazgich materiallarda ham temperatura ta'sirida atomlarning erkin elektronlar bilan o'zaro ta'siri oshib ketadi. lekin temperatura oshishi bilan yarim o'tkazgichlarda erkin elektronlar soni oshib ketadi. chunki yarim o'tkazgichlardagi bog'langan (yadroga) elektronlar juda zaif bog'lanishga ega bo'lib, tashqi ta'sir ostida darxol uzilib ketadi va bog'langan elektron erkin elektronga aylanadi va tok tashishda qatnashadi. shuning uchun yarim o'tkazgichda tempuratura oshishi bilan erkin elektronlar soni oshib ketaveradi va temperatura ta'sirida elektr o'tkazauvchanlik oshib ketadi. 9 demak o'tkazgich(metall)larda temperatura ta'sirida elektr o'tkazuvchanlik kamaysa, yarim o'tkazgichlarda elektr o'tkazuvchanlik oshib boraveradi. 10 dielektrik qattiq jismlarda elektr o'tkazuvchanlik nolga teng bo'lgani uchun temperatura ta'sirida ham elektr o'tkazuvchanlik baribir nolga teng bo'lib turaveradi. chunki dielektriklarda erkin elektronlar yo’q. 11 …

3 / 13

elektr o’tkazuvchanlikning tempuraturaga bog’liqligi (amaliymashg’ulot) - Page 3

4 / 13

elektr o’tkazuvchanlikning tempuraturaga bog’liqligi (amaliymashg’ulot) - Page 4

5 / 13

elektr o’tkazuvchanlikning tempuraturaga bog’liqligi (amaliymashg’ulot) - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 13 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"elektr o’tkazuvchanlikning tempuraturaga bog’liqligi (amaliymashg’ulot)" haqida

prezentatsiya powerpoint elektr o’tkazuvchanlikning tempuraturaga bog’liqligi (amaliy mashg’ulot) prof. turaev e.yu. qattiq jismlarning elektrofizik xususiyatlari tashqi ta'sirlarga (temperatura ,bosim, yorug'lik, maydon) bog'liq bo'ladi. ular ta'sirida qattiq jismlarning elektrofizik xususiyatlari o'zgaradi. 2 ma'lumki qattiq jismlarning har bir 1cm3 hajmida taxminan ~1022 ta atom mavjuddir. shu bilan birga 1sm3 hajmidagi otkazgich(metall)da taxminan ~1022 ta erkin electron ham mavjud. erkin elektronlar sonining bunday ko'pligi o'tkazgich(metall)da elektr o'tkazuvchanlik yuqori bo'lishini ta'minlaydi. yarim o'tkazgich materiallarda esa (xususiy yarim o'tkazgichda) 1sm3 hajmida erkin elektronlar soni taxminan ~1010 dona atrofida bo'ladi. shu sababli yarim o'tkazgich materiallar elektr toki...

Bu fayl PPTX formatida 13 sahifadan iborat (1,7 MB). "elektr o’tkazuvchanlikning tempuraturaga bog’liqligi (amaliymashg’ulot)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: elektr o’tkazuvchanlikning temp… PPTX 13 sahifa Bepul yuklash Telegram