qishloq xo’jaligini ixtisoslashtirish va integratsiyalashning samaradorligini oshirish

DOCX 109,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1666732203.docx qishloq xo’jaligini ixtisoslashtirish va integratsiyalashning samaradorligini oshirish reja: 1. qishloq xo’jaligini joylashtirish va ixtisoslashtirish tushunchalari, ularning ilmiy asoslari. 2. ixtisoslashtirishning shakllari, ko’rsatkichlari va samaradorligini oshirish imkoniyatlari 3. qishloq xo’jaligida integratsiyalashuvning mohiyati, ahamiyati va turlari. 1. qishloq xo’jaligini joylashtirish va ixtisoslashtirish tushunchalari, ularning ilmiy asoslari. qishloq xo’jaligini joylashtirish va ixtisoslashtirish ijtimoiy mehnat taqsimotining turli shakllarini o’zida namoyon etadi. qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishi o’ziga xos xususiyatlarga ega bo’lib, ishlab chiqarishning iqtisodiy va tabiiy jarayonlarini o’zida aks ettiradi hamda bu tarmoqda mehnatning ijtimoiy taqsimotiga o’z ta’sirini ko’rsatadi. qishloq xo’jaligida ishlab chiqarishning o’ziga xos xususiyatlaridan biri shundan iboratki, bunda ishchilar mehnat jarayonida turli qishloq xo’jaligi texnikalari va boshqa shu kabi mehnat vositalari bilan bir qatorda tuproq va tirik organizmlar bilan ham ishlashiga to’g’ri keladi. shu sababli qishloq xo’jaligida mehnat taqsimotini sanoat tarmog’idagi mehnat taqsimotining ishlab chiqarish jarayonlari, mahsulotning alohida detallarini bo’yicha amalga oshirilgani singari chuqur amalga oshirib bo’lmaydi. qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishining tuproq …

ududlarida joylashgan har bir xo’jalik, tuman, viloyat qaysi turdagi qishloq xo’jalik ekinlarini ekishini, chorva mollar turini saqlashni va ularga mos bo’lgan xizmatni ko’rsatishini aniqlab beradi. qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishini joylashtirishda quyidagi omillarga e’tibor berish lozim: · yirik sanoat markazlari va shaharlar talabini hisobga olish; · qishloq xo’jalik mahsulotlari xarakteriga, tez buzilish, tashish qiyinchiligi, transport harakati va hokazolar; · mahsulot yetishtirish uchun sarflanadigan xomashyo manbalariga yaqinlashtirish; · transport vositalari hamda yo’llar holati; · mahsulotlarni qayta ishlash, saqlash va sotuvchi korxonalarni joylashishiga va rivojlanish darajasi; · mintaqa aholisi, uning mehnatga yaroqli qismi, mehnat malakasi, kasbi va bo’sh ish o’rinlarining mavjudligi. qishloq xo’jaligi mintaqasi yoki alohida korxonaning ixtisoslashuvi esa asosiy tarmoqni belgilab olish va uning rivojlanishi uchun ustuvor rivojlanishi uchun shart-sharoit yaratishni nazarda tutadi. u qishloq xo’jalik mintaqasi yoki xo’jalikning ishlab chiqarish yo’nalishini va tarmoq tarkibini tavsiflaydi. qishloq xo’jaligining tarmoq tarkibi yalpi va tovar mahsuloti tarkibida alohida tarmoqlarning salmog’i bilan tavsiflanadi va quyidagicha …

ing tarmoq tarkibi to’g’risidagi ma’lumotlar 1-jadvalda keltirilgan. 1-jadval mamlakatimizda qishloq xo’jaligining tarmoq tarkibi, foizda 2016 2017 2018 2019 qishloq, o’rmon va baliq xo’jaligi mahsuloti 100 100 100 100 shundan: dehqonchilik, foizda 51,6 53,9 50,4 49,9 chorvachilik, foizda 45,0 42,0 45,6 46,5 manba: o’zbekiston respublikasi davlat statistika qo’miasi ma’lumotlari asosida mualliflar tomonidan hisoblangan. ushbu jadval ma’lumotlaridan ko’rinib turibdiki, mamlakatimiz qishloq xo’jaligi tarkibida o’simlikchilik tarmog’ining ulushi so’nggi yillarda kamaymoqda, shunga mutanosb ravishda chorvachilik tarmog’ining ulushi esa ortmoqda. har bir qishloq xo’jaligi korxonasida bir necha tarmoq mavjud, ular orasida korxonaning maqsadi va vazifasini, asosiy yo’nalishini ifoda etuvchi tarmoq bo’ladi. u yoki bu qishloq xo’jaligi mahsulotini yetishtirishga nafaqat qishloq xo’jaligi korxonasi, balki butun bir hudud, viloyat, iqtisodiy hudud va zonalar ixtisoslashishi mumkin. ko’rinib turibdiki, ixtisoslashish ma’lum mazmunda joylashish bilan bog’liq bo’lib, qishloq xo’jalik ishlab chiqarishining mamlakat hududida joylashishini, ya’ni ijtimoiy mehnat taqsimoti shaklini ifoda qiladi. ixtisoslashtirish va joylashtirish bir jarayonning ikki tomonini aks ettirib, …

va bir-birini to’ldiradi. ularni o’zaro uyg’un holda yuritib borish mavjud resurslardan samaraliroq foydalanishni ta’minlaydi. qishloq xo’jaligi korxonalarida o’simlikchilik va chorvachilikka xizmat ko’rsatuvchi tarmoqlar - transport xizmati, ta’mirlash xizmati, ombor xo’jaligi va boshqalar ham faoliyat ko’rsatadi. xizmat ko’rsatuvchi tarmoqlar tarkibiga qishloq xo’jaligi mahsulotlarini qayta ishlaydigan bo’linmalar, qurilish brigadalari, qurilish materiallari ishlab chiqaruvchi bo’linmalar va boshqalarni ham kiritish mumkin. qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishini ixtisoslashtirish – bu xo’jalik yurituvchi subyektlar faoliyatlarini, talab va taklifdan kelib chiqqan holda, mavjud resurslardan samarali foydalanib, qishloq xo’jaligi mahsulotlarni yetishtirishga yo’naltirishdan iboratdir. korxonaning u yoki bu turdagi mahsulotni (paxta, don, qand lavlagi, go’sht, sut, tuxum, jun va boshqalar) ishlab chiqarishdagi ishtirokini belgilab beradi. qishloq xo’jaligi korxonalarining ixtisoslashishi avvalombor asosiy tarmoqni rivojlantirishga ta’sir ko’rsatib, kompleks mexanizatsiyalashtirish, avtomatlashtirish, yangi navlarni joriy etish, yuqori mahsuldor nasldor mollarni ko’paytirish, intensiv texnologiyalar qo’llash va hokazolarni amalga oshirishni taqozo etadi. biroq, xo’jaliklar ixtisoslashishining iqtisodiy samaradorligini yuqori darajasiga asosiy, yordamchi va xizmat qiluvchi tarmoqlarni bir-biriga …

qatorda ma’lum kamchiliklarga, salbiy oqibatlarga ham ega. tor ixtisosli xo’jaliklarda tabiiy-iqlim sharoitlari (qurg’oqchilik, kuchli sovuq) ta’sirida yetishtirayotgan mahsulot hajmi keskin qisqarishi yoki bozor konyunkturasidagi o’zgarish sababli mahsulotning narxi keskin tushib ketgan holatlarda korxona iqtisodiy nochor ahvolga tushib qolishi mumkin. shu sababli bir turdagi mahsulot yetishtirishga chuqur ixtisoslashuv iqtisodiy tomondan o’zini oqlamasligi mumkin. ikkinchi guruhning tarkibiga hozirda nisbatan keng tarqalgan, tarkibida asosiy, yordamchi va xizmat qiluvchi tarmoqlar mavjud bo’lgan xo’jaliklar kiradi. bu guruhdagi xo’jaliklar tarkibida asosiy tarmoqlarning soni va ularning katta-kichikligiga qarab uchga bo’linadi: a) tarkibida bitta asosiy tarmoq bo’lib, uning tovar mahsulotidagi ulushi 50 foizdan yuqori bo’lgan xo’jaliklar kiradi (paxtachilik, sabzavotchilik, bog’dorchilik, chorvachilik va hokazo); b) tarkibida ikkita asosiy tarmoq bo’lib, ularning har birining tovar mahsulotidagi salmog’i 20 foizdan kam bo’lmay, birgalikda tovar mahsulotining yarmidan ko’proq qismini tashkil qilgan xo’jaliklar kiradi (don-paxtachilik, don-chorvachilik, sabzavot-polizchilik, bog’dorchilikuzumchilik va hokazo); d) tarkibida uchta asosiy tarmoq bo’lib, ular xo’jalik tovar mahsulotini to’rtdan uch qismini …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qishloq xo’jaligini ixtisoslashtirish va integratsiyalashning samaradorligini oshirish"

1666732203.docx qishloq xo’jaligini ixtisoslashtirish va integratsiyalashning samaradorligini oshirish reja: 1. qishloq xo’jaligini joylashtirish va ixtisoslashtirish tushunchalari, ularning ilmiy asoslari. 2. ixtisoslashtirishning shakllari, ko’rsatkichlari va samaradorligini oshirish imkoniyatlari 3. qishloq xo’jaligida integratsiyalashuvning mohiyati, ahamiyati va turlari. 1. qishloq xo’jaligini joylashtirish va ixtisoslashtirish tushunchalari, ularning ilmiy asoslari. qishloq xo’jaligini joylashtirish va ixtisoslashtirish ijtimoiy mehnat taqsimotining turli shakllarini o’zida namoyon etadi. qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishi o’ziga xos xususiyatlarga ega bo’lib, ishlab chiqarishning iqtisodiy va tabiiy jarayonlarini o’zida aks ettiradi hamda bu tarmoqda mehnatning ijtimoiy taqsimotiga...

Формат DOCX, 109,6 КБ. Чтобы скачать "qishloq xo’jaligini ixtisoslashtirish va integratsiyalashning samaradorligini oshirish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qishloq xo’jaligini ixtisoslash… DOCX Бесплатная загрузка Telegram