қишлоқ хўжалигида ихтисослаштириш, тармоқлар ва корхоналар ҳажми

DOC 115.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1500186174_68625.doc , 100 ´ = к д ям m к и к е мт х м к × + = қишлоқ хўжалигида ихтисослаштириш, тармоқлар ва корхоналар ҳажми режа: 1. қишлоқ хўжалигида ихтисослаштиришнинг моҳияти, шакллари ва унга таъсир этувчи омиллар. 2. қишлоқ хўжалиги тармоқлари ва уларнинг туркумланиши. 3. қишлоқ хўжалиги корхоналарининг қулай тармоқ таркибини шакллантириш. 4.қишлоқ хўжалиги корхоналарининг ҳажмига таъсир этувчи омиллар. 5. қишлоқ хўжалиги корхоналари ва ундаги бўлинмаларнинг мақсадга мувофиқ ҳажмини белгилаш усуллари. 6. фермер хўжаликларининг ер майдонларини оптималлаштириш. қишлоқ хўжалигида ихтисослаштиришнинг моҳияти, шакллари ва унга таъсир этувчи омиллар ихтисослаштириш деганда корхона фаолиятини асосан бирор тур (ёки тор доирада бир неча тур) маҳсулот етиштиришга қаратилиши, етиштириладиган маҳсулотлар таркибида шу маҳсулот салмоғининг асосий ўрин эгаллаши тушунилади. у ёки бу қишлоқ хўжалик маҳсулотини етиштиришга нафақат қишлоқ хўжалиги корхонаси, балки бутун бир ҳудуд, вилоят, иқтисодий ҳудуд ва зоналар ихтисослашиши мумкин. қишлоқ хўжалигида ихтисослаштириш тўртта турга бўлинади (5-чизма): - ҳудудий (зонал) ихтисослашув; - хўжаликлараро …
2
ишлаб чиқариши тармоқ ичида ихтисослашув қишлоқ хўжалиги корхоналари ёки уларнинг бўлинмалари ўртасида бирор турдаги маҳсулотни ишлаб чиқариш жараёнида технологик жараённинг бир қисмини бажаришга ихтисослашган меҳнат тақсимоти қишлоқ хўжалиги кор-хоналарининг ялпи қишлоқ хўжалиги маҳ-сулотини ишлаб чиқа-риши 5-чизма. қишлоқ хўжалигида ихтисослаштиришнинг асосий шакллари, мазмуни ва объектлари корхоналарнинг ихтисослаштириш даражасини қуйидаги кўрсаткичлар ифода этади: · корхона товар маҳсулотининг таркиби, яъни жами товар маҳсулотидаги у ёки бу турдаги маҳсулотнинг салмоғи; · корхона ялпи маҳсулотини таркиби; · ер майдони, экин майдони таркиби, чорва ва пода таркиби; · ишчи кучлари ва меҳнат сарфининг таркиби ва тақсимланиши. қишлоқ хўжалиги корхоналарининг у ёки бу маҳсулот тури етиштиришга ихтисослашув даражасини ифодаловчи умумий кўрсаткич сифатида ихтисослашув даражасини кўрсатиш мумкин: бу ерда: ид – ихтисослашув даражаси, фоизда; мк – муайян турдаги қишлоқ хўжалиги маҳсулотининг қиймати, минг сўмда; ямк – корхонанинг ялпи қишлоқ хўжалиги маҳсулот қиймати, минг сўмда. қишлоқ хўжалиги корхоналарининг ихтисослашувига турли омиллар таъсир кўрсатади. улардан бири корхонанинг табиий-иқлим шароити ва …
3
қончилик йўналишидаги қишлоқ хўжалиги корхоналарининг асосий қисми пахта ва ғалла етиштиришга ихтисослашган. ихтисослашувга корхона жойлашган ҳудуддаги аҳолининг қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқариши соҳасидаги тажрибалари, асрлар давомида шаклланиб келган ва авлоддан-авлодга ўтувчи билим ва малакалари, яшаш тарзи ҳам ўз таъсирини кўрсатиши мумкин. масалан, қашқадарё вилоятининг китоб туманидаги варганза қишлоғи ва фарғона вилоятининг қува тумани аҳолиси анор етиштириш сирларини яхши эгаллагани билан машҳур. ихтисослашув тушунчаси энг аввало корхонанинг тармоқ таркибини шакллантирувчи асосий омил ҳисобланади. қишлоқ хўжалиги тармоқлари ва уларнинг туркумланиши қишлоқ хўжалигида турли-туман маҳсулотларни етиштириш жараёнлари қўлланилаётган меҳнат қуроллари, маҳсулот етиштириш усули, меҳнатни ташкил қилиш хусусиятларига кўра бир-биридан фарқ қилади. шунинг учун - қўлланилаётган воситалар, ишлаб чиқариш технологияси, ташкил қилиш хусусияти ҳамда маҳсулотлардан фойдаланиш тартибига кўра бир-биридан фарқ қиладиган ишлаб чиқаришнинг бир қисмига тармоқ деб айтилади. қишлоқ хўжалигидаги тармоқлар асосан иккита катта гуруҳга: ўсимликчилик ва чорвачиликка (6-чизма) бўлинади. қишлоқ хўжалиги корхоналари тармоқлари қуйидаги гуруҳларга бўлинади: - асосий тармоқ; - ёрдамчи тармоқ; - хизмат …
4
иб бориши учун бевосита ёрдам кўрсатадиган тармоқдир. хизмат кўрсатувчи тармоқ - бу корхонада асосий ва ёрдамчи тармоқларга хизмат кўрсатадиган, товарлик хусусиятига эга бўлган ёки бўлмаган тармоқдир. қишлоқ хўжалик корхоналарида хизмат кўрсатувчи тармоқларга – машина-трактор парклари(мтп), таъмирлаш устахонаси, электр, сув ҳамда моддий таъминот хизматлари, мелиорация отрядлари, автомобиль саройи ва бошқалар киради. қўшимча тармоқ йирик қишлоқ хўжалиги корхоналарида шу корхонани табиий, меҳнат ресурсларидан фойдаланишни янада тўлароқ таъминлаш мақсадида қўшимча тармоқлар ташкил этилиши мумкин. қўшимча тармоқларга саноат, капитал қурилиш характерига эга бўлган тармоқлар кириши мумкин. масалан, қишлоқ хўжалик маҳсулотларини қайта ишлаш жараёнлари пахтани дастлабки қайта ишлаш, сут ва гўштни қайта ишлаш, терини қайта ишлаш, мева ва сабзавотларни қайта ишлаш цехлари, донни қайта ишлаш бўйича тегирмонлар, мойжувозлар ва ҳоказолар сифатида ташкил этилиши мумкин. қишлоқ хўжалиги корхоналарининг қулай тармоқ таркибини шакллантириш корхонанинг қулай тармоқ таркиби деганда, унинг мавжуд табиий, иқтисодий ресурсларидан тўғри фойдаланиш орқали маҳсулот бирлигига кам сарф-харажат қилган ҳолда максимал фойда олишга имкон берадиган …
5
ган маҳсулот турлари ва тармоқларнинг қиёсий иқтисодий самарадорлиги аниқланади. баҳолаш учун олдинги 3-5 йилда эришилган натижалар бўйича маълумотлардан ёки ўсимликчиликда технологик карталар, чорвачиликда эса бир бош чорва молига тўғри келадиган харажатлар асосида ҳисобланган нормативлардан фойдаланиш мумкин. қиёсий баҳолаш натижалари ва келтирилган бошқа омиллар асосида иқтисодий самарадорлиги юқори бўлган маҳсулот турларини етиштиришга ихтисослашган тармоқларнинг энг қулай нисбатлари, маҳсулот ишлаб чиқариш ҳажмининг юқори чегаралари белгилаб олинади. тармоқлар сони ва товар маҳсулоти етиштириш ҳажми кўрсаткичларидан келиб чиқиб, ихтисослашган ва кўп тармоқли қишлоқ хўжалиги корхоналари типлари мавжуд. ихтисослашган хўжаликлар тоифасига бир ёки икки, кўпи билан уч хилдан ортиқ бўлмаган машсулот ишлаб чиқарувчи қишлоқ хўжалиги корхоналари киради. агар хўжалик фақат бир хил маҳсулот етиштиришга ихтисослашса уни тор доирада ихтисослашган хўжалик деб аташ мумкин. кўп тармоқли хўжаликларга уч хилдан ортиқ маҳсулот ишлаб чиқарувчи қишлоқ хўжалиги корхоналарини киритиш мумкин. тор доирада ихтисослашган хўжаликлар учун об-ҳавонинг ноқулай келиши ёки табиий офатлар билан боғлиқ таваккалчилик элементлари ҳам юқори бўлади. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "қишлоқ хўжалигида ихтисослаштириш, тармоқлар ва корхоналар ҳажми"

1500186174_68625.doc , 100 ´ = к д ям m к и к е мт х м к × + = қишлоқ хўжалигида ихтисослаштириш, тармоқлар ва корхоналар ҳажми режа: 1. қишлоқ хўжалигида ихтисослаштиришнинг моҳияти, шакллари ва унга таъсир этувчи омиллар. 2. қишлоқ хўжалиги тармоқлари ва уларнинг туркумланиши. 3. қишлоқ хўжалиги корхоналарининг қулай тармоқ таркибини шакллантириш. 4.қишлоқ хўжалиги корхоналарининг ҳажмига таъсир этувчи омиллар. 5. қишлоқ хўжалиги корхоналари ва ундаги бўлинмаларнинг мақсадга мувофиқ ҳажмини белгилаш усуллари. 6. фермер хўжаликларининг ер майдонларини оптималлаштириш. қишлоқ хўжалигида ихтисослаштиришнинг моҳияти, шакллари ва унга таъсир этувчи омиллар ихтисослаштириш деганда корхона фаолиятини асосан бирор тур (ёки тор доирада бир неча тур) маҳсулот етиштиришга қаратилиши, етиштириладига...

DOC format, 115.5 KB. To download "қишлоқ хўжалигида ихтисослаштириш, тармоқлар ва корхоналар ҳажми", click the Telegram button on the left.