analizatorlar. ko'rish va eshitish fiziologiyasi

PPT 47 pages 2.6 MB Free download

47 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.6 MB

File type PPT

Pages 47

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 47

powerpoint presentation mavzu: analizatorlar. ko'rish va eshitish fiziologiyasi. ma'ruzachi: xudjanova muattar absalamovna reja: analizatorlar haqida umumiy tushuncha ko'rish analizatorining strukturasi ko'zning optik sistemasi ko'zning akkomodatsion apparati yorug'lik va rang sezish. refraktsiya anomaliyalari. eshitish analizatorining strukturasi. tovushni o'tkazish va qabul qilish. analizatorlar nerv tizimining bir qismi bulib, maxsus tuzilmalardan tashkil topgan. ular qabul kiladi, utkazadi, analiz qiladi va reflektor xamda psixik aktlarni amalga oshiradi. birinchi bo'lib analizatorlar iborasini i.p.pavlov fanga kiritib, ularni bir butun sistema deb qaradi va uch qismdan iborat deb kursatdi : 1.periferik (retseptorlar) 2.utkazuvchi(afferentlar, mns) 3.markaziy (pustlok, onf) analizatorlarning vazifalari: 1.signallarni anglash(topish), qabul qilish(retseptor) 2.signallarni bir biridan ajratish(rets.) 3.signallarni utkazish va o'zgartirish (barcha qismlari) 4.kodga solish (barcha qismlari ) 5.signallarni detektirlash (po'stloq) 6.obrazni tanish (po'stloq) ko'rish organi - ko'z to'zilishiga kura - 3 qismdan tashkil topgan: 1.ko'z olmasi - unda yorug'likni qabul qiluvchi, yorug'likni sindiruvchi va yorug'likni boshqaruvchi apparatlar joylashgan. 2.ximoya moslamalari- ko'zni tashqi qobig'i (sklera va shox …

2 / 47

rda, gavhar va shishasimon tana yuzasining nur sindirish ko'rsatkichlariga va egrilik radiusiga bog'liq. ko'z optik sistemasining nur sindiruvchi kuchini dioptriyalar bilan ifodalanadi. bir dioptriya — fokus masofasi 100 sm bo'lgan linzaning nur sindiruvchi kuchidir. nur sindiruvchi kuch oshganda fokus masofasi kamayadi. fokus masofasi 50 sm bo'lganda linzaning nur sindiruvchi kuchi 2 dga, fokus masofasi 25 sm bo'lganda nur sindiruvchi kuch 4d ga teng va hokazo. uzoqdagi narsalarga qaraganda ko'z optik sistemasining nur sindiruvchi kuchi 59d chamasida va yaqindagi narsalarga qaraganda 70,5d chamasida bo'ladi. shox pardaning nur sindiruvchi kuchi 43,05 gavharning nur sindiruvchi kuchi uzoqdagi narsalarga qaraganda 19,1 d va yaqindagi narsalarga qaraganda esa 33,06 ga teng. ko'zning dioptrik apparati shox parda oldingi va orqa kamera suyuqliklari gavxar shishasimon tana ko'zning akkomodatsion apparati qorachiq tsiliar mushak tsinn boylami gavxar gavhar kapsulaga o'ralgan, bu kapsula chetlari kipriksimon tanaga yopishuvchi tsinn boylamining tolalariga o'tadi. tsinn boylamlari hamisha tarang turadi va ularning tarangligi gavharni …

3 / 47

ushishiga yordam beradi . rangdor pardada qorachiqni o'rab turuvchi muskul tolalarining ikki turi bor, bir turi — halqasimon muskullar va radial muskullar. bu muskullar ko'zni harakatlantiruvchi nervning parasimpatik nervlardan innervatsiyalanadi. halqasimon muskullar qisqarganda qorachiq torayadi, radial muskullar qisqarganda esa, qorachiq kengayadi. gumoral omillardan, adrenalin qorachiqni kengaytiradi, atsetilxolin bilan ezerin esa, qorachiqni toraytiradi. simpatik nerv sistemasining qo'zg'alishi bilan davom etadigan emotsiyalar (qo'rquv, g'azab, og'riq)da qorachiqlar kengayadi. torayishi – mioz. kengayishi – midriaz sferik aberratsiya - shundan iboratki, gavharning periferik qismlariga tushgan nurlar markaziy nurlarga nisbatan kuchliroq sinadi. shu sababli, periferik nurlar bartaraf qilinmasa, to'r pardada yorug'lik sochish doiralari paydo bo'lishi kerak. qorachiq anomaliyalari sog'lom odamning ikkala ko'z qorachig'i bir xilda kengaygan yoki toraygan bo'ladi. bir ko'zga yorug' tushirilganda ikkinchi ko'z qorachig'i ham torayadi; bunday reaktsiya hamjixatlik reaktsiyasi deb ataladi. ba'zan ikkala ko'z qorachiqlari katta kichik bo'ladi (anizokoriya). bir tomondagi simpatik nervning zararlanishi natijasida qorachiq torayadi (mioz) va ayni vaqtda ko'z yorig'i …

4 / 47

oy yorug'likni sezmaydi: u ko'r dog' deb ataladi. fotoretseptor hujayralar qavatidan ichkari tomonda bipolyar neyronlar qavati bor, bu neyronlarga ichkari tomondan ganglioz nerv hujayralari qavati taqalib turadi. ganglioz hujayralarning o'siqlari ko'ruv nervining tolalarini tashkil etadi. shunday qilib, yorug'lik ta'sirida fotoretseptorda vujudga kelgan qo'zg'alish ikkita nerv hujayrasi — bipolyar va ganglioz hujayralar orqali ko'ruv nervining tolalariga o'tadi. ana shu nerv hujayralarining kontaktlangan joylarida sinapslar bor. * to'r parda kolbachalari 6 – 7 mln joylashish zichligi – foveolyar fotopik kunduzgi ko'rishni ta'minlaydi. pigmentlar (yodopsin, xlorolab, eritrolab) bor. bo'sag'asi yuqori ranglarni qabul qiladi, kunduzgi, xromatik ko'rishni ta'minlaydi. ularning yo'qligi – fotofobiyaga (yorug'dan qo'rqishga) olib keladi. to'r parda tayoqchalari 110 -125 mln joylashish zichligi – parafoveolyar g'ira-shirada – skatopik ko'rishni ta'minlaydi rodopsin pigmenti bor bo'sag'asi past ularning yo'qligi – niktalopiya shapko'rlikka olib keladi ko'z retseptorlarining tuzilishi fotoretseptor xujayra-kolbacha va tayoqcha yorug'likka sezuvchan tashki sigment,kuruv pigmenti, ichki sigment,ulovchi oyoqcha, katta yadro va presinaptik oxirdan tashkil …

5 / 47

'lganda yoki ko'z olmasi o'qining uzunligi kalta bo'lganda nurlar to'r parda orqasida to'planadi. korrektsiya uchun ikki tomoni qavariq linzalar ishlatiladi. 3. astigmatizm- turli yo'nalishlarida (gorizantal va vertikal meridianlar bo'yicha) nurlarni turlicha sinishi. nurlarni bitta nuqtaga to'planish imkoniyatini yo'qligi. (stigme- nuqta). korrektsiya- tsilindrik linzalar yordamida amalga oshiriladi. presbiopiya- qarilikda uzoqdan ko'rish. korrektsiya- ikki tomoni qavariq linzalar bilan amalga oshiriladi. rang ko'rish anomaliyalari daltonizm protanopiya – qizil rangni ajarata olmaslik deyteranopiya – yashil rangni ajarata olmaslik tritanopiya – ko'k va siyox ranglarni ajarata olmaslik axromaziya – butunlay rang ko'rmaslik kurish utkirligi. kuz ilgay oladigan eng kichik masofa bilan belgilanadi. sarik dogning kurish utkirligi eng yukori buladi. sarik dogdan periferiyaga karabkurish utkirligi kamayib boradi. ko'zni bir nuqtaga tikkan vaqtda ko'rinadigan nuqtalar yig'indisi ko'ruv maydoni deb ataladi. perimetr asbobida aniqlanadi. rangsiz narsalarni ko'rish maydonining chegaralari: 70° pastga, 60° yuqoriga, 90° tashqariga, 55° ichkariga ko'rish analizatorining o'tkazuvchi yo'llari 1.neyron- biopolyar hujayralar. 2.neyron- ganglioz hujayralar. 3.miya …

Want to read more?

Download all 47 pages for free via Telegram.

Download full file

About "analizatorlar. ko'rish va eshitish fiziologiyasi"

powerpoint presentation mavzu: analizatorlar. ko'rish va eshitish fiziologiyasi. ma'ruzachi: xudjanova muattar absalamovna reja: analizatorlar haqida umumiy tushuncha ko'rish analizatorining strukturasi ko'zning optik sistemasi ko'zning akkomodatsion apparati yorug'lik va rang sezish. refraktsiya anomaliyalari. eshitish analizatorining strukturasi. tovushni o'tkazish va qabul qilish. analizatorlar nerv tizimining bir qismi bulib, maxsus tuzilmalardan tashkil topgan. ular qabul kiladi, utkazadi, analiz qiladi va reflektor xamda psixik aktlarni amalga oshiradi. birinchi bo'lib analizatorlar iborasini i.p.pavlov fanga kiritib, ularni bir butun sistema deb qaradi va uch qismdan iborat deb kursatdi : 1.periferik (retseptorlar) 2.utkazuvchi(afferentlar, mns) 3.markaziy (pustlok, onf) analizatorl...

This file contains 47 pages in PPT format (2.6 MB). To download "analizatorlar. ko'rish va eshitish fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: analizatorlar. ko'rish va eshit… PPT 47 pages Free download Telegram