soddajonivorlar

PPTX 20 pages 5.2 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.2 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

toshkent davlat tibbiyot universiteti 1-son davolash ishi fakulteti 211-a guruh talabasi izzatillayeva yulduzxon va rajabova dinaraning mikrobiologiya fanidan tayyorlagan prezentatsiyasi toshkent davlat tibbiyot universiteti 1-son davolash ishi fakulteti 211-a guruh talabasi izzatillayeva yulduzxonning mikrobiologiya fanidan tayyorlagan prezentatsiyasi o`qituvchi: gulmurotova dilafruz mavzu: sodda jonivorlar. ularning morfologiyasi, strukturasi va ularni o'rganish usullar. reja: sodda jonivorlarning umumiy xususiyatlari. morfologiyasi ichki tuzilishi (strukturasi) oziqlanish usullari ko'payish usullari o'rganish usullari .xulosa sodda hayvonlar tipi - protozoa sodda hayvonlar tipiga 30 mingga yaqin tur kiradi. odamda parazitlik qiluvchi sodda hayvonlar yer yuzida keng tarqalgan bo'lib, dengiz va okeanlarda, chuchuk suvlarda, ba'zilari esa tuproqda ham hayot kcchiradi. ko'pgina sodda hayvonlar o'simliklar, hayvonlar va odamlar organizmida parazitlik qilib yashashga moslashgan. sodda hayvonlar bir hujayrali organizmlar bo'lib, morfologik jihatdan ulaming tanasi ko'p hujayralilarning bitta hujayrasiga to'g'ri keladi. lekin ular fiziologik jihatdan mustagil individlar bo'lib, alohida holda butun organizmga xos bo'lgan hamma vazifalarni yakka o'zi bajaradi. sodda hayvonlaming quyidagi sinflarga …

2 / 20

a huiayradan tashkil topgan bo'lsa ham, ko'p hujayrali organizmlarga xos bo'lgan hamma xususiyatlar: moddalar almashinuvi. ta'sirlanish, harakatlanish. muhitga moslanish, irsiyat o'zgaruvchanlik va boshqa xususiyatlar bo'ladi. sodda hayvonlar tanasida boshqa murakkab hayvonlardagi kabi ayrim vazifalarni bajaruvchi qismlar bo'lib, ular organoidlar deb nomlanadi. organoidlar bajaradigan funksiyasiga qarab harakatlantiruvchi, oziqlantiruvchi, osmos boshqaruvchi guruhlarga bo'linadi sodda hayvonlaming kattaligi 3-4 mkm dan 2,5-3sm gacha (foraminiferalar) bo'ladi. harakat organoidlariga ildiz oyoqlar, xivchinlar, kipriklar; ovqat hazm qilish organoidlariga - hazm vakuolalari, sitostom, sitofarinkis, sitoprakt - chiqaruv tcshigi kiradi qisqaruvchi vakuolalar osmoregulyatsiyani, chiqarish va nafas olishni boshqarib turadi. chuchuk suvlarda erkin yashaydigan ko'pgina sodda hayvonlarda qisqaruvchi vakuolalar bo'ladi. bular pufakchaiar ko'rinishida bo'lib, pulsatsiya qilib turadi va keraksiz dissimilyatsiya natijasida hosil bo'lgan ortiqcha suyuq moddalami tashqariga chiqarib turadi. ba'zilarida hujayralarga xos bo'lgan qismlardan: yadro, protoplazma (sitoplazma), tanani qoplab turadigan qobiqdan tashkil topgan. mikroskop ostida hayvonning sitoplazmasida tashqi gomogen (bir xil tuzilishli) qatlam - ektoplazmani va ichkarida joylashgan donador cndoplazmani …

3 / 20

adi geterotrof organizmlar o'z navbatida ikki guruhga bo'linadi: jonsiz organik moddalar bilan oziqlanadiganlar - saprofitlar va tirik organizm hisobiga hayot kechiradiganlar parazitlar. geterotrof organizmlar tayyor organik moddalar bilan oziqlanadi, ozuqa modda tanaga ikki xil yo'l bilan tushadi: osmotik yo'l bilan va golozoy usulda. osmotik yo'l bilan oziqlanish tashqi muhitda suvda erigan moddalarni butun tanasi bilan shimib ovqatlanishdir. bunday organizmlaming ko'pchiligi xo'jasining tana to‘qimalarida, ichagida yoki qonida parazitlik qilib yashaydi. bularda hazm organoidlari bo'lmaydi. erkin yashaydigan ko'pgina sodda hayvonlar bakteriyalar, suv o'tlari va mikroorganizmlami yutib (fagositoz) oziqlanadi. oziqlanishning bunday usuliga golozoy usul, ya'ni hayvonlar singari ovqatlanish deb ataladi. bunday hayvonlarda ozuqa va modda hazm vakuolalarida hazm boladi. miksotrof organizmlar ham autotrof, ham geterotrof assimilyatsiya tiplariga ega bo'lgan hayvonlardir. autotrof organizmlar tashqi muhitdan karbonat angidrid gazi, suv, mineral tuzlami yutib, xuddi yashil o'simliklarga o'xshab oziqlanadi. ularning tarkibida xlorofill tutgan organoidlar- xromatoforalar bo'lib, ular fotosintez xususiyatiga egadir, ya'ni anorganik moddalardan organik moddalami (uglevodlami) …

4 / 20

harakat bilan javob beradi (taksis). erkin va parazit sodda hayvonlarning ko'pchiligi noqulay sharoitda sista hosil qiladi. odatda, sistalar yumaloq, oval shaklida bo'lib, zich, qalin parda bilan o'ralgan bo'ladi. unda fiziologik jarayonlar susaygan bo'lib, agar qulay sharoitga tushsa, o'z vegetativ holatiga o'tib, faol hayot kechira boshlaydi. sistalar noqulay muhit sharoitlari ta'siriga chidamli bo'lishi bilan xarakterlanadi. sista - bu biologik nuqtayi nazardan sodda hayvonlaming tashqi muhit ta'siriga moslashishidir. parazit sodda hayvonlaming sistalar hosil qilishi protozoy kasalliklaming tarqalishida muhim ahamiyatga ega. sodda hayvonlarning harakatchanligi ularda har xil tuzilishga ega bo'lgan harakat organoidlari, masalan, soxta oyoqlar, xivchinlar va kiprikchalar borligiga bog'liq. amyoba tanasida protoplazmatik o'simtalar hosil bo'ladi, bularga yolg'on oyoqlar yoki psevdopodiyalar deyiladi (grekcha pseudos - yolg'on, soxta, podes - oyoq). amyoba harakatlanganda psevdopodiyalardan biriga uning protoplazmasi quyila boshlaydi. ba'zi sodda hayvonlaming tanasida tayanch o'q, o'zak bo'lib (aksotstil), tashqi kelet esa ko'pincha ohak yoki silikat chig'anoqlardan iborat bo'ladi. ko'payishi. sodda hayvonlar jinssiz va jinsiy …

5 / 20

ashqi muhitga moslashuvi mikrobiologiyaning muhim tadqiqot yo‘nalishlaridan biridir. ularni o‘rganish orqali: • inson va hayvonlarda uchraydigan protozooz kasalliklarni aniqlash, • ularning hayot sikli va infektsiya yo‘llarini tushunish, • profilaktika va davolash choralari ishlab chiqish mumkin. protozoalarni o‘rganish uchun mikrobiologiyada maxsus tajriba va laboratoriya usullari qo‘llaniladi mikroskopik usullar bu usul protozoalarning tuzilishi, harakati, shakli va o‘lchamini o‘rganishning asosiy yo‘lidir. a) tirik (ho‘l) preparat tayyorlash • tirik protozoani tabiiy holatda ko‘rish imkonini beradi. • namuna (masalan, suv, najas, qon tomchisi) oynachaga qo‘yilib, ustiga qoplovchi oynacha yopiladi. • mikroskop ostida protozoaning harakatlanishi, soxta oyoqchalar, qamchi yoki kiprikchalar kuzatiladi. • tirik preparatlar harakat, ovqatlanish, qisqaruvchi vakuola faoliyatini aniqlashga yordam beradi. 👉 misol: amyoba proteus soxta oyoqchalar bilan harakat qiladi, paramecium esa kiprikchalar yordamida harakatlanadi. bo‘yalgan preparatlar (fiksatsiya qilingan) • protozoaning ichki tuzilishini (yadro, vakuola, sitoplazma) yaxshiroq ko‘rish uchun ishlatiladi. • avval preparat fiksatsiya (mustahkamlash) qilinadi, keyin maxsus bo‘yoqlar bilan bo‘yaladi. ko‘p qo‘llaniladigan bo‘yoqlar: • …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "soddajonivorlar"

toshkent davlat tibbiyot universiteti 1-son davolash ishi fakulteti 211-a guruh talabasi izzatillayeva yulduzxon va rajabova dinaraning mikrobiologiya fanidan tayyorlagan prezentatsiyasi toshkent davlat tibbiyot universiteti 1-son davolash ishi fakulteti 211-a guruh talabasi izzatillayeva yulduzxonning mikrobiologiya fanidan tayyorlagan prezentatsiyasi o`qituvchi: gulmurotova dilafruz mavzu: sodda jonivorlar. ularning morfologiyasi, strukturasi va ularni o'rganish usullar. reja: sodda jonivorlarning umumiy xususiyatlari. morfologiyasi ichki tuzilishi (strukturasi) oziqlanish usullari ko'payish usullari o'rganish usullari .xulosa sodda hayvonlar tipi - protozoa sodda hayvonlar tipiga 30 mingga yaqin tur kiradi. odamda parazitlik qiluvchi sodda hayvonlar yer yuzida keng tarqalgan bo'lib, den...

This file contains 20 pages in PPTX format (5.2 MB). To download "soddajonivorlar", click the Telegram button on the left.

Tags: soddajonivorlar PPTX 20 pages Free download Telegram