modda va maydonning diskret tuzilishi

PPTX 15 pages 328.0 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 328.0 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi samarqand davlat pedagogika instituti tabiiy fanlar fakulteti kimyo kafedrasi 201 taqdimot mavzu: modda va maydonning diskret tuzilishga ega ekanligi. plank gipotezasi. foton va fonan tayyorladi: abdunabiyeva mashhura 1. modda va maydonning diskret tuzilishi 2. plank gipotezasi 3. foton va fonon reja: modda va maydonning diskret tuzilishi modda va maydonning diskret tuzilishi kvantlashgan energiyaga ega, bu 1900-yilda plank tomonidan kiritilgan bo'lib, energiya uzluksiz emas, balki e=hv formula bo'yicha diskret portiyalarda tarqaladi. maydonning diskretligi fotonlar orqali namoyon bo'ladi, ular elektromagnit nurlanishning kvantlari bo'lib, ma'lum energiya va impulsga ega (e=hf, p=h/λ), shuningdek, o'ziga xos xususiyatlarga ega. qattiq jismlarda atomlarning tebranishlari fononlar deb ataluvchi diskret energiya paketlarida (kvantlarda) tarqaladi, bu esa issiqlik sig'imi va issiqlik o'tkazuvchanligi kabi xususiyatlarga ta'sir ko'rsatadi. plank gipotezasi: kirish planck gipotezasi 1900-yilda yorug'lik energiyasi uzluksiz emas, balki diskret, ya'ni 6.626 x 10^-34 j·s plank doimiysi orqali taqsimlanishini taklif qildi. ushbu …

2 / 15

ash shuni ko'rsatadiki, elektromagnit nurlanish energiyasi planck konstantasi (h ≈ 6.626 x 10^-34 js) ga proporsional bo'lgan diskret 'kvantalar' yoki fotonlar ko'rinishida so'riladi yoki chiqariladi. energiya kvantlari: plankning konstantasi plank doimiysi (ħ ≈ 1.0545718×10⁻³⁴ j⋅s) energiya kvantining minimal miqdorini belgilaydi, bu esa elektromagnit nurlanishning uzluksiz emasligini ko'rsatadi. energiya kvantlari e=hν formula orqali chastota (ν) bilan bog'langan, bu yerda h - plank doimiysi bo'lib, energiya diskret paketlarda tarqalishini anglatadi. plank doimiysi kvant mexanikasida asosiy rol o'ynaydi, atomlar va subatom zarrachalarning xatti-harakatlarini tavsiflashda, xususan, energiya sathlari aniq bo'lganda. foton: yorug'likning zarracha tabiati fotonning energiyasi uning chastotasi (ν) bilan toʻgʻri proporsional boʻlib, e = hν formula orqali ifodalanadi, bu yerda h – plank doimiysi (taxminan 6.626 x 10^-34 j·s) hisoblanadi. foton – bu elektromagnit nurlanishning elementar zarrachasi boʻlib, uning tinchlikdagi massasi nolga teng va spin qiymati 1 ga teng boʻlgan, bu uning barcha xususiyatlarini belgilaydi. fotonlar, dualizm xususiyatiga ega, ya'ni ular ham to'lqin, …

3 / 15

ntlanganligini isbotlaydi, bunda elektronlar metall yuzasidan faqat ma'lum chastotadan (odatda uv nur) yuqori bo'lgan yorug'lik ta'sirida chiqariladi, e=hf formula bilan bog'liq. fotoelektrik effekt, yorug'lik intensivligi emas, balki uning chastotasi chiqarilgan elektronlarning kinetik energiyasini belgilaydi; bu einsteinning 1905-yildagi tushuntirishiga asoslangan va plank doimiysi (6.626 x 10^-34 js) bilan bog'liq. fotoelektrik effekt quyosh panellari, yorug'lik sensorlari va boshqa texnologiyalarda qo'llaniladi; bu yorug'lik energiyasini elektr energiyasiga aylantirish imkonini beradi, bu esa 1ev dan 3ev gacha bo'lgan energiya oralig'ida samarali ishlaydi. fonon: tovushning kvantlari fononlar ikki turga bo'linadi: akustik va optik. akustik fononlar past chastotalarda tovush tezligiga yaqin tezlikda tarqaladi, optik fononlar esa atomlarning tebranishlariga mos keladi. fononlar kristall panjarasining tebranish kvantlaridir, energiya va impulsga ega bo'lib, issiqlik o'tkazuvchanligida muhim rol o'ynaydi. energiya e=ħω formula bilan ifodalanadi, ħ - plank doimiysi. fononlar kristallarda issiqlik sig'imi va issiqlik o'tkazuvchanligini belgilaydi. yuqori temperaturalarda, debay modeliga ko'ra, har bir moda erkinlik darajasiga kt energiya to'g'ri keladi, bu …

4 / 15

kamayadi, bu esa debay modelida namoyon bo'ladi. yuqori haroratlarda dulong-pti qonuni qo'llaniladi, bunda issiqlik sig'imi 3r ga teng (r - universal gaz doimiysi), lekin bu faqat yuqori harorat limitida fononlar to'liq qo'zg'alganda amal qiladi. fononlar kristal panjarada tebranish kvantlari bo'lib, issiqlik tashuvchilari sifatida namoyon bo'ladi va materialning issiqlik sig'imiga muhim hissa qo'shadi. foton va fononning o'xshashliklari va farqlari fotonlar vakuumda mavjud bo'lishi mumkin, fononlar esa moddiy muhitni talab qiladi, chunki ular atomlarning o'zaro ta'siri natijasida hosil bo'lgan elastik to'lqinlardir. fotonlar va fononlar ikkalasi ham kvazi-zarralar bo'lib, kvantlangan energiyani (e=hv) o'z ichiga oladi, lekin fotonlar elektromagnit maydon kvantlari, fononlar esa kristall panjaradagi tebranish kvantlaridir. fotonlar har doim c (yorug'lik tezligi)da harakatlanadi va tinch massa nolga teng, fononlar esa tovush tezligida (odatda c dan ancha past) harakatlanadi va effektiv massaga ega bo'lishi mumkin. xulosa va kelajakdagi yo'nalishlar kelajakdagi tadqiqotlar, kvant maydon nazariyasi va zarrachalar fizikasining birgalikdagi evolyutsiyasiga qaratilgan bo'lib, bu planck konstantasi …

5 / 15

modda va maydonning diskret tuzilishi - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "modda va maydonning diskret tuzilishi"

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi samarqand davlat pedagogika instituti tabiiy fanlar fakulteti kimyo kafedrasi 201 taqdimot mavzu: modda va maydonning diskret tuzilishga ega ekanligi. plank gipotezasi. foton va fonan tayyorladi: abdunabiyeva mashhura 1. modda va maydonning diskret tuzilishi 2. plank gipotezasi 3. foton va fonon reja: modda va maydonning diskret tuzilishi modda va maydonning diskret tuzilishi kvantlashgan energiyaga ega, bu 1900-yilda plank tomonidan kiritilgan bo'lib, energiya uzluksiz emas, balki e=hv formula bo'yicha diskret portiyalarda tarqaladi. maydonning diskretligi fotonlar orqali namoyon bo'ladi, ular elektromagnit nurlanishning kvantlari bo'lib, ma'lum energiya va impulsga ega (e=hf, p=h/λ), shuningdek,...

This file contains 15 pages in PPTX format (328.0 KB). To download "modda va maydonning diskret tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: modda va maydonning diskret tuz… PPTX 15 pages Free download Telegram