yog'och o'ymakorlik san'atini uning tarixi rivojlanish bosqichlari

DOCX 29 pages 349.0 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 349.0 KB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

kurs ishi mavzu:yog'och o'ymakorlik san'atini uning tarixi rivojlanish bosqichlari mundarija kirish 2 1.bob.1.1.yog’och o’ymakorlik sa’nati tarixi va ahamiyati 3 1.2.yog’och o’ymakorligi asbob-uskunalari 14 2.bob.2.1.yog’och o’ymakorligini sa’natining rivojlanishi 21 2.2.yog’och o’ymakorligi hozirda 26 xulosa: 28 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati 30 kirish kurs ishining dolzarbligi: oʻymakorlik[footnoteref:1] turi, badiiy hunarmandlikning qad. va keng tarqalgan sohasi. yogʻochni kesib, oʻyib, chizib, zaminni teshib naqsh, boʻrtma shakllar hosil qilib, yogʻoch taxtacha va boʻlaklarini birbiriga ulab, yopishtirib (asosan panjaradya) handasiy shakllar, oʻsimliksimon tasvirlar, islimiy naqshlar hosil qilinadi. us t a naqshni bezatiladigan sirtga axta vositasida tushiradi, ustidan naqsh chiziqlari chizib chiqiladi, soʻng asbob (iskana)lar yordamida oʻyiladi. oʻyishda turli usullar (pargari, bagʻdodi) keng qoʻllaniladi. koʻp mehnat talab qiladigan soha, unda oʻzbekistonda oʻsadigan mahalliy daraxtlar (qayragʻoch, archa, yongoq, tut, oʻrik, chinor, tol, terak va b.)dan foydalaniladi. kurs ishining maqsadi: oʻymakor ustalar daraxt yogʻochlarining xususiyatlarini yaxshi bilishgan (daraxt yogʻochlarining quyosh nuri koʻp tushgan tomoni pishiq, zich tolali boʻladi). yogʻochlar 6 oydan …

2 / 29

a ham qadimdan meʼmorlikda, roʻzgʻor buyumlarida koʻp qoʻllanilgan. movarounnahrda islom dini tarqalguniga qadar yogʻoch sanamlar tayyorlash rivoj topgan. narshaxiy "buxoro tarixi" asarida 8-asrda eshiklar oʻyma tasvirlar bilan bezatilgani haqida yozadi. yogʻoch tashqi muhit taʼsiriga ancha chidamsizligidan yo. oʻ.ning qad. namunalari saqlanmagan. sakdanganlarining eng qad.si 9—12-asrlarga mansub. qusam ibn abbos maqbarasi bino sharafalari naqshlar bilan bezatilgan, zabarravlarida qushlar, afsonaviy maxluqlarning tasvirlari ishlangan (samarkand, 11 — 12-asrlar). buxoroda sayfiddin boharziy maqbarasining toʻsinlari (14-asr), samarqandda ruhobod maqbarasi, amir temur maqbarasi eshiklariga ishlangan naqshlar ulkan mahorat samarasidir. buxorodagi ulugʻbek madrasasining eshiklari qismlariga yogʻoch taxtachalardan yelimsiz, mix ishlatmay girih naqshlar hosil qilingan. 19-asrda xorazm uslubi yuksakka koʻtarilgani xivadagi toshhovli ayvonlari, xonalaridagi ustunlarning kallagi, boshalariga ishlangan muqarnaslarda, eshiklarning bezaklarida koʻzga tashlanadi. oʻzbekiston xududida oʻziga xos xususiyatlari bilan ajralib turuvchi toshkent, xiva, qoʻqon, fargʻona, buxoro yo. oʻ. shakllangan. toshkentlik ustalar oʻyma naqshlarda yassi boʻrtmali, zaminsiz chizmani keng qoʻllaganlar. xivada mahobatli yo. oʻ. keng tarqalgan, naqshning maydaligi, zaminning …

3 / 29

da tushiradi, ustidan naqsh chiziqlari chizib chiqiladi, so‘ng asbob (iskana)lar yordamida o‘yiladi. o‘yishda turli usullar (pargari, bag‘dodi) keng qo‘llaniladi. yog‘och o‘ymakorligi ko‘p mehnat talab qiladigan soha, unda o‘zbekistonda o‘sadigan mahalliy daraxtlar (qayrag‘och, archa, yongoq, tut, o‘rik, chinor, tol,terak va boshqalar)dan foydalaniladi. o‘ymakor ustalar daraxt yog‘ochlarining xususiyatlarini yaxshi bilishgan (daraxt yog‘ochlarining quyosh nuri ko‘p tushgan tomoni pishiq, zich tolali bo‘ladi). yog‘ochlar 6 oydan 1 yilgacha suv (hovuzlar)da saqlanadi, soyada quritiladi.naqsh mujassamotida girih, islimiy naqshlar keng ishlatiladi, mustaqil ravishda girih kamdan kam hollarda qo‘llaniladi; girih va islimiy naqshlar uyg‘unlashtirilib, rangbarang jozibali mujassamotlar, namoyonlar yaratiladi. bezak (naqshlar) yaratishda pargardan ko‘proq foydalanilishi tufayli naqshlar pargari deb ataladi. yog‘och o‘ymakorligi qadimdan taraqqiy etgan. qadimgi sharkda, antik dunyo me’morligida keng tarqalgan, yevropa, osiyo mamlakatlarida xilma-xil uslublari vujudga kelgan. o‘zbekiston hududida ham qadimdan me’morlikda, ro‘zg‘or buyumlarida ko‘p qo‘llanilgan. movarounnahrda islom dini tarqalguniga qadar yog‘och sanamlar tayyorlash rivoj topgan.narshaxiy «buxoro tarixi» asarida 8 asrda eshiklar o‘yma tasvirlar bilan …

4 / 29

a xorazm uslubi yuksakka ko‘tarilgani xivadagi toshhovli ayvonlari, xonalaridagi ustunlarning kallagi, boshalariga ishlangan muqarnaslarda, eshiklarning bezaklarida ko‘zga tashlanadi.o‘zbekiston xududida o‘ziga xos xususiyatlari bilan ajralib turuvchi toshkent, xiva, qo‘qon, farg‘ona, buxoro yog‘och o‘ymakorligi shakllangan. toshkentlik ustalar o‘yma naqshlarda yassi bo‘rtmali, zaminsiz chizmani keng qo‘llaganlar. [2: bo’latov s.s o’zbek xalq amaliy bezak san’ati. t: mexnat 1991 yil ] xivada mahobatli yog‘och o‘ymakorligi keng tarqalgan, naqshning maydaligi, zaminning kamligi, o‘ynoqiligi bilan ajralib turadi, bu yerlik ustalar yog‘ochning tabiiy rangini saqlab qolganlar, bo‘yamaganlar.samarqandlik ustalar zamin va bo‘rtmani loklaganlar. qo‘qon, farg‘onada eshik, ustunlarni chuqur yassi bo‘rtma naqshlar bilan bezab, naqsh yuzasiga to‘kroq rang berib so‘ng loklaganlar. buxorolik ustalar o‘yma naqshlarni oltin,kumush suvi bilan bezaganlar, naqsh zaminini ranglar bilan bo‘yaganlar. 20 asrlarda yog‘och o‘ymakorligining zaminni o‘yib bir necha qavat bo‘rtma tasvir hosil qilinadigan (1,5 mm dan 30 mm gacha o‘yiladigan) murakkab va jozibali turi shakllangan. toshkentlik t. ayyubxo‘jayev, a. tursunboyev, s. xo‘jayev, m. qosimov, n. ibrohimov, …

5 / 29

ak turlari bilan boyitib borilmoqda (xalqlar do‘stligi saroyi, o‘zbekiston xalklari tarixi muzeyi, o‘zbekiston ba markaziy ko‘rgazmalar zali va b.). o‘zbekiston mustaqillikka erishgach, barcha sohalarda bo‘lganidek amaliy san’atga, shu jumladan yog‘och o‘ymakorligini rivojlantirishga ham katta e’tibor bilan qaralmoqda. tarixiy qadriyatlarni tiklash, rivojlantirish, yangi xususiyatlar bilan boyitishga alohida ahamiyat berilmoqda. xalq ustalari yog‘och o‘ymakorligi usul va uslublarini rivojlantirib, ko‘plab barpo qilinayotgan binolarni ushbu usulda bezamoqdalar (temuriylar tarixi davlat muzeyi, buxoriy majmuasi, xotira maydoni memorial majmuasi, oliy majlis binolari va b.). qadim zamonlarda qayerda markazlashgan davlat shakllangan bo‘lsa, shu joyda hunarmandchilik, ilm-fan, san’at gurkirab rivojlangan. yangi-yangi saroylar, uy-joylar, madrasa, masjidlar qurilgan, albatta ularni qurganda binoni mustahkamligini, go‘zalligini oshirish maqsadida ustunlar, darvozalar, eshiklar yog‘ochdan ishlangan. ularning ko‘pchiligi naqshinkor bo‘lib bugungi kungacha kishilarni hayratga solib kelmoqda. xix asr boshlarida xiva xonligi taxtiga qo‘ng‘irot sulolasi vakillari kelganlaridan keyin xiva shahrini qayta qurish ishlari boshlanib ketdi va shaharda bir talay yangi inshootlar barpo qilindi. xiva xonlari va …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yog'och o'ymakorlik san'atini uning tarixi rivojlanish bosqichlari"

kurs ishi mavzu:yog'och o'ymakorlik san'atini uning tarixi rivojlanish bosqichlari mundarija kirish 2 1.bob.1.1.yog’och o’ymakorlik sa’nati tarixi va ahamiyati 3 1.2.yog’och o’ymakorligi asbob-uskunalari 14 2.bob.2.1.yog’och o’ymakorligini sa’natining rivojlanishi 21 2.2.yog’och o’ymakorligi hozirda 26 xulosa: 28 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati 30 kirish kurs ishining dolzarbligi: oʻymakorlik[footnoteref:1] turi, badiiy hunarmandlikning qad. va keng tarqalgan sohasi. yogʻochni kesib, oʻyib, chizib, zaminni teshib naqsh, boʻrtma shakllar hosil qilib, yogʻoch taxtacha va boʻlaklarini birbiriga ulab, yopishtirib (asosan panjaradya) handasiy shakllar, oʻsimliksimon tasvirlar, islimiy naqshlar hosil qilinadi. us t a naqshni bezatiladigan sirtga axta vositasida tushiradi, ustidan naqsh chiziq...

This file contains 29 pages in DOCX format (349.0 KB). To download "yog'och o'ymakorlik san'atini uning tarixi rivojlanish bosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: yog'och o'ymakorlik san'atini u… DOCX 29 pages Free download Telegram