kulolchilik mahsulotlarini tayyorlash jarayoni va ularda mahalliy oʻziga xosliklarni aks etishi

DOCX 30 pages 174.0 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 174.0 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

kurs ishi mavzu: kulolchilik mahsulotlarini tayyorlash jarayoni va ularda mahalliy oʻziga xosliklarni aks etishi mundarija kirish 3 1.bob.1.1.kulolchilik tarixini o’rganish va ahamiyati 5 1.2.kulolchilik mahsulotlari tayyorlash asbob-uskunalari 5 1.2.kulolchilik mahsulotlari tayyorlash asbob-uskunalari 14 2.bob.2.1.kulolchilik mahsulotlarini tayyorlash jarayoni 18 2.2.kulolchilikda mahalliy o’ziga xoslikni aks etishi 23 xulosa 27 foydalanilgan adabiyotlar (references) 29 kirish kurs ishining dolzarbligi: kulolchilik — hunarmandlikning loydan turli buyumlar tayyorlaydigan turi (terrakota, sopol idish, qurilish materiallari va boshqalar). kulolchilikda asosiy xom ashyo — tuproq. kelib chiqishi va tarkibi turlicha boʻlgan tuproqlardan turli xil kulollik buyumi yasash jarayoni. kulolchilik mahsulotlari tayyorlanadi. loy qancha koʻp pishitilsa, sopolning sifati shuncha yaxshi boʻladi. kulolchilikda asosiy qurol kulollik charxi, usta unda idishlar tayyorlaydi va ularga shakl beradi. tayyorlangan idishlar quritilib, xumdonda qizdiriladi. idishlarning turlariga koʻra, xumdonlar ham turlicha (katta-kichik) boʻlishi mumkin. sirlanadigan idishlar sirlanganidan soʻng yana bir bor xumdonda qizdiriladi. odatda, kulollar maʼlum idishlar ishlab chiqarishga boʻyicha ixtisoslashgan boʻladilar (masalan kosagar, koʻzagar, koshinpaz, …

2 / 30

xurmacha, kuvalak, zeb-ziynatlar va boshqa kulolchilik-keramik buyumlari qadim-qadimdan dunyo ahli e’tiborini o’ziga tortib kelgan. chunki, o’rta osiyo amaliy san’ati ustalarining kulolchilik buyumlari o’zining konstruktsion qulayligi, jarangdorligi, jilolanuvchi tabiiy bo’yoqlari, gullar va tabiat ramzini bezab, g’oyat nozik badiylashtirilgan tasvirlari dunyoni barcha millat vakillariga yoqqan. chunki «san’at – millat va odam tanlamaydi». kulolchilik xalq amaliy sanʼati turlaridan boʼlib, hunarmandchilikning loydan, gildan turli buyumlar, idishlar, qurilish materiallari tayyorlaydigan sohaiga kiradi. kulolchilikda asosiy xom ashyo tabiiy tuproq boʼlib, loy qancha koʼp pishitilsa, sopolning sifati shuncha yaxshi boʼladi. kurs ishining vazifalari:kulolchilikning bezak sanʼati boʼlgan koshinkorlik sanʼati markaziy osiyoning meʼmorchiligida keng rivojlandi. mamlakatimiz hududida kulolchiliknig koʼplab asosiy maktab va markazlari mavjud. rishton, buxoro, gʼurumsaroy, toshkent, xorazm, samarqand va qashqadaryo kulolchilik maktablarini sanash mumkin. ushbu kulolchilik maktablari bir biridan yaratilgan mahsulotlarni tayyorlanish uslubi, naqsh-gullari, rangi va pardozi bilan biri-biridan farqlanadi. kurs ishing tuzilishi: kirish qismi, 2 bob , 4 bo’lim , xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan tuzilgan. 1.bob.1.1.kulolchilik …

3 / 30

d qarorgohlarning qazib topilgan qoldiqlari oʻsha davrda idishlarning tagi uchli qilib tayyorlanganligini koʻrsatadi (idishlar yerga suqib qoʻyilgan). eneolit davrida sharq mamlakatlarida, yunonistonda nafis sopol idishlar tayyorlash, sopoldan meʼmorlikda foydalanish avj oladi. sirlash usullari kashf etilgach, kulolchilik buyumlarining badiiy qiymati osha bordi. afrosiyob va oʻrta osiyoning boshqa yerdarida topilgan arxeologik qazilmalar 9—12-asrlarda kulolchilik bu yerlarda ancha rivojlanganligini koʻrsatadi, 13-asrda moʻgʻullar hujumlari oqibatida nisbatan sekin rivojlangan kulolchilik 14—16 asrlarda ancha taraqqiy etdi. oʻrta osiyoning boʻlinib ketishi oʻzaro aloqalar susayishini keltirib chiqardi, lekin hunarmandchilik (ayniqsa, kulolchilik) rivojlanishda davom etdi. turli joylarda kulolchilikning turlicha uslublari vujudga keldi. xalq ustalari koʻplab idishlar tayyorlash bilan birga ularni yuksak did bilan bezadilar. rossiyadan koʻplab chinni mahsulotlar keltirilishi oʻrta osiyo kulollari bozorini birmuncha susaytirdi. biroq arzon sopol idishlarga boʻlgan talab, ayniqsa, meʼmorlikda kulolchilik mahsulotlarining keng qoʻllanilishi kulolchilikning uzluksiz rivojlanishini taqozo etdi. oʻrta osiyoda, ayniqsa, oʻzbeklar va tojiklar yashaydigan joylarda kulolchilik taraqqiy etdi. qoratogʻ, panjakent, samarqand, kitob, shahrisabz, gʻijduvon, …

4 / 30

ad siddiq, usmon umarov (gʻijduvon) singari kulollar yoshlarga taʼlim berdi. kulolchilikni tadqiq etish, rivojlantirish hamda yoshlardan kulollar tayyorlashda oʻzbekiston xalq rassomi muhiddin rahimovning xizmatlari katta. arxeologik materiallar kulolchilik mahsulotlarining asrlar davomida takomillashib borganini koʻrsatadi. davr kulolchilik mahsulotlariga, uning turi va bezaklariga katta oʻzgarishlar kiritdi. oʻtmishda tayyorlangan shamdon, qorachiroq, sarxona, jomashov, xum singari sopol idishlarga ehtiyoj qolmadi. guldon, tovoq, lagan kabi sopol idishlar va buyumlarga ehtiyoj katta. meʼmorlikda ham kulolchilik mahsulotlari (koshin, parchin va boshqalar) keng koʻllanilmoqda. sopol lagan (10-asr, afrosiyob). budrochtepadan topilgan sopol idishlar (surxondaryo). kulollik buyumlari (20-asr). hozirgi kunda badiiy bezatish usuli, shakli va tayyorlanish usullariga koʻra quyidagi kulolchilik maktablari mavjud: fargʻona (asosiy markazlari — rishton, gʻurumsaroy), buxoro-samarqand (asosiy markazlari — samarqand, urgut, gʻijduvon, uba), xorazm (asosiy markazlari — madir, kattabogʻ qishloqlari), toshkent. har bir maktab oʻzining rivojlanish va ijodiy tamoyillari, yetakchi markaz va ustalari, oʻzigagiva xos xususiyatlariga ega boʻlish bilan birga asosiy badiiy umumiylikni ham saqlagan. fargʻona (rishton)da …

5 / 30

oqda (jumladan, mahobatli laganlar hajmini kichraytirish va boshqalar). buxoro-samarqand kulolchilik maktabi buyumlarining jarangdor nafisligida qoʻrgʻoshinli sir va sargʻish-yashil, jigarrang boʻyoqlar muhim oʻrin tutadi. "afrosiyob sopoli" anʼanalariga asoslanib tayyorlanilgan buyumlar bezagida oʻsimliksimon naqshlar yetakchilik qiladi, handasiy naqshlar, hayvonlar tasvirlari kam ishlatiladi. ular, asosan, gʻijduvon kulolchiligida qoʻllaniladi. gʻijduvon, shaxrisabz ustalari moʻyqalamda ishlasalar, urgut, denov ustalari chizma naqshlarni koʻp qoʻllaydilar. gʻijduvonlik aka-uka alisher va abdulla narzullayevlar anʼanalarni saqlash, rivojlantirish va vorislarga yetkazishda samarali mehnat qilmoqda. ustalar idishlar tubiga hayvonlarning soddalashtirilgan shakli yoki ayrim qismlarini joylashtiradilar ("dumi burgut", "murgʻi safid", "boyqush", "guli tovus" va boshqalar), bu shakllar gulsimon naqshga oʻxshab ketishi bilan diqqatga sazovor. narzullayevlar yaratgan buyumlarda yangilikni his qilish, anʼanaviy shakllarga erkin munosabatda boʻlish kabi xususiyatlar aniq koʻzga tashlanadi. buxoro-samarqand kulolchilik maktabi boshqa maktablardan sopol xushtak oʻyinchoylar ishlanadigan markazining borligi bilan ajralib turadi. h. raximova anʼanalarini uning oʻgʻillari va shogirdi k. boboyeva davom ettirmokda, ularning ijodida anʼanaviylikni saqlagan holda oʻziga xos mahorat ham …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kulolchilik mahsulotlarini tayyorlash jarayoni va ularda mahalliy oʻziga xosliklarni aks etishi"

kurs ishi mavzu: kulolchilik mahsulotlarini tayyorlash jarayoni va ularda mahalliy oʻziga xosliklarni aks etishi mundarija kirish 3 1.bob.1.1.kulolchilik tarixini o’rganish va ahamiyati 5 1.2.kulolchilik mahsulotlari tayyorlash asbob-uskunalari 5 1.2.kulolchilik mahsulotlari tayyorlash asbob-uskunalari 14 2.bob.2.1.kulolchilik mahsulotlarini tayyorlash jarayoni 18 2.2.kulolchilikda mahalliy o’ziga xoslikni aks etishi 23 xulosa 27 foydalanilgan adabiyotlar (references) 29 kirish kurs ishining dolzarbligi: kulolchilik — hunarmandlikning loydan turli buyumlar tayyorlaydigan turi (terrakota, sopol idish, qurilish materiallari va boshqalar). kulolchilikda asosiy xom ashyo — tuproq. kelib chiqishi va tarkibi turlicha boʻlgan tuproqlardan turli xil kulollik buyumi yasash jarayoni. kulolchilik mah...

This file contains 30 pages in DOCX format (174.0 KB). To download "kulolchilik mahsulotlarini tayyorlash jarayoni va ularda mahalliy oʻziga xosliklarni aks etishi", click the Telegram button on the left.

Tags: kulolchilik mahsulotlarini tayy… DOCX 30 pages Free download Telegram