bakteriyalar fiziologiyasi

PPT 38 pages 10.5 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.5 MB

File type PPT

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

lektsiya №4 maʼruza №2 bakteriyalar fiziologiyasi. metabolizm protsessi mikroorganizmlarda modda almashinish yaʼni metabolizm protsessi 2-ta bir-biriga bogʼlangan protsessda oʼtadi: 1)assimilyatsiya (anabolizm)-oʼzlashtirilgan oziq moddalar hujayraning oʼz tuzilishi uchun sarf boʼladi; 2)dissimilyatsiya (katabolizm)-oziq moddalar parchalanadi, oqsidlanadi va hujayraning hayoti uchun kerak boʼlgan energiya ajratib chiqaradi. oziqlanish tiplari uglerodni hazm qilishiga qarab: autotroflar (litotroflar)-bakteriyalar uglerod manbai kilib so2dan foydalanadi va ular oddiy moddalardan murakkab birikmalar sintezlay oladi; geterotroflar (organotroflar)- uglerod manbai qilib har xil uglerod tutuvchi birikmalar-geksozalar (glyukoza), koʼp atomli spirtlar, aminokislotalar, organik kislotalar qoʼllaydi; auksotroflar-oʼzlarini oʼsishi uchun kerakli boʼlgan komponentlarni oʼzlari sintezlay olmaydi; prototroflar-maʼlum bir omilga muhtoj boʼlmagan bakteriyalar, ular o’ziga kerakli boʼlgan organik birikmalarni (uglevod, aminokislotalar va boshq.) glyukoza va ammon tuzlardan sintezlay oladi; geterotroflar 2 gruppaga boʼlinadi: -saprofitlar-(chiritish bakteriyalari)-tayyor organik birikmalarni oʼlik organizmdan oladi; -parazitlar-(viruslar, rikketsiyalar)-odam, hayvon va oʼsimlik tirik xujayrasining organik moddalari hisobiga yashaydi va koʼpayadi. azot hazm qilishiga qarab: - aminoautotroflar - hujayra oqsilining sintezi uchun havodagi molekulyar …

2 / 38

kislotalari mineral tuzlar vitaminlar va boshqalar kiradi bakteriya xayotida kerakli boʼlgan elementlarga quyidagilar kiradi: c, h, o, n, p, s, k, ca, mg, fe oziq moddalar transporti oziq moddalar hujayra ichiga bir necha yoʼl bilan kiradi: 1) passiv diffuziya - bunda oziq muxit bilan mikrob hujayrasi oʼrtasidagi osmotik bosim va moddalar kontsentratsiyasi tenglashadi yoki mikrob hujayrasidagi moddaning kontsentratsiyasidan yuqori boʼladi ; 2) yengillashgan diffuziya - asosan permeaza fermenti yordamida boʼladi, bu ferment hujayraning sitoplazmatik membranasida joylashgan, spetsifik xususiyatga ega, energiya sarflanmaydi; 3) aktiv transport- permeazalar yordamida boʼladi, lekin energiya sarflanadi; 4)kimiyoviy gruppalar translokatsiyasi-baʼzi kimiyoviy moddalar radikallar holida oʼtadi oziq moddalar bakteriya hujayrasidan ikki xil yoʼl bilan chiqadi: passiv diffuziya yoʼli bilan yengillashgan diffuziya yoʼli bilan permeaza fermenti ishtirokida boʼladi oziq muhitlar oziq muhitlar tarkibida oddiy va murakkab birikmalar tutadi, shu birikmalarda bakteriyalar laboratoriya sharoitida koʼpaytirib olinadi oziq muhitlar bakteriya uchun quyidagi talablarga javob berishi kerak: bakteriyalarni koʼpayishi uchun zarur moddalar …

3 / 38

vin, ploskiryov, vismut-sulfatli agar va boshqalar lp va ln shtammlar endo muhitidagi ichak tayoqchasi koloniyalari (lp, ln – shtammlar 47) endo muhitidagi ichak tayoqchasi koloniyalari mikroorganizmlarning oʼsishi oʼsish – bu mikrob xujayrasining kattalashishi va yetilishidir 4 ta oʼsish davrlari tafovut qilinadi: 1) latent davri - adaptatsiya; 2) logarifmik davr - mikroorganizmlar tez oʼsib kattalashib, boʼlinadi; 3) statsionar davr - paydo boʼlayotgan bakteriyalar soni oʼlgan bakteriyalar soniga teng boʼladi ; 4) oʼlish davri - hujayralar soni oʼlishi tufayli kamayib boradi, oxirida oʼlganlar soni tirigidan oshib ketadi oʼsish faktorlari mikroorganizmlar oʼzining oʼsishi va koʼpayishi uchun maʼlum bir moddalarni sintez qilmasdan tayyo’r qabul qiladi oʼsish faktorlariga quyidagilar kiradi: aminokislotalar purin va pirimidin asoslari lipidlar vitaminlar va boshqalar mikroorganizmlarning koʼpayishi koʼpayishi – bu mikroorganizmlar sonining ortib borishidir bakteriyalar bir necha yoʼl bilan koʼpayadi: -koʼndalang boʼlinish yoʼli -spora hosil qilish yoʼli (zamburugʼlar, aktinomitsetlar) -maydalanish yoʼli (rikketsiyalar) -kurtak chiqarish yoʼli (zamburugʼlar) -ipchalar hosil qilish yoʼllari bilan …

4 / 38

a bakteriyalarning quyidagi xususiyatlari oʼrganiladi: morfologiyasi (shakli) tinktorial xususiyati (boʼyalishi) kultural xususiyati (oziqli muhitda oʼsishi) biokimyoviy xususiyati (saxarolitik va proteolitik fermentlar) antigenlik xususiyati patogenlik xususiyati va boshqalar. mikroorganizmlarning nafas olishi nafas olishiga qarab bakteriyalar: 1. mikroaerofillar – kislorod kam boʼlgan muhitda oʼsadi (brutsella, aktinomitset, xelikobakteriyalar, leptospiralar) 2. qatʼiy aeroblar- kislorodli sharoitda oʼsadi (vabo vibrioni, mikobakteriya, sibir yarasi) 3. qat’iy ahaeroblar– kislorodsiz sharoitda o’sadi (bifidobakteriyalar, bacterioidlar, klostridiyalar) 4. fakultativ ahaeroblar– ham kislorodli, ham kislorodsiz sharoitda o’sadi (ichak tayoqchasi, stafilokokklar, streptokokklar, salmonellalar) 5aerotolerantlar– qisqa vaqt ichida atmosfera kislorodida yashaydi, lekin o’smaydi anaerostat mikroblarning oʼsishi va koʼpayishi mikroorganizmlarning hayot faoliyatida hosil boʼladigan mahsulotlari mikroorganizmlar hayot faoliyatida koʼpgina mahsulotlar ishlab chiqaradi. ularga: - fermentlar - pigmentlar - vitaminlar - zaharli moddalar - yorugʼlik - issiqlik - antibiotiklar - aromatik moddalar kiradi fermentlar mikroorganizmlar oziqlanishi va nafas olishida ishtirok etadi. klassifikatsiyasi: - tashqi muhitga nisbatan ikki guruhga bo’linadi: ekzofermentlar endofermentlar - bakteriya hujayrasiga uchrashiga qarab …

5 / 38

ng sof hosilasini ajratib olishda bakteriyalarni farqlashda bakteriyalarni identifikatsiya qilishda fermentlarni oʼrganish bakteriyalarni fermentativ yoki bioximik xususiyatini oʼrganishga kiradi asosan mikroorganizmlarni bioximik xususiyatini aniqlashda ikki xil fermentlar oʼrganiladi: 1. saxarolitik fermentlar 2. proteolitik fermentlar pigmentlar boʼyovchi moddalardir. erishiga qarab 3 guruxga boʼlinadi: a) suvda eriydigan–koʼk yashil yiringli tayoqcha(psevdomonas) b) spirtda eriydigan–(sariq,qizil)stafilokokk, sartsina v) efirda eriydigan –(qora,jigar rang) zamburugʼlar vazifasi: nafas olishda boshqa bakteriyalarni oʼsishini toʼxtatishda ub nurlardan saqlashda differentsial- diagnostikada katta ahamiyatga ega. zaxarli moddalar (toksinlar) ekzotoksinlar ular oqsil termolabil maʼlum vaqtdan soʼng taʼsir kiladi tanlab taʼsir qiladi juda zaxarli endotoksinlar ular lipolisaxarid termostabil shu zaxoti taʼsir qiladi umumiy taʼsirga ega zaxari kuchli emas ular boʼlinadi: endotoksinlar ekzotoksinlar endotoksinlar asosan xujayra parchalangandan soʼng tashqi muhitga chiqadi. ularning immunogenlik xususiyati past. umumiy simptomlarni keltirib chiqaradi. endotoksinlar xujayra devorida joylashgan. ekzotoksinlarni bakteriya tashqi muhitga chiqaradi. ular kasallikning asosiy simptomlarni keltirib chiqaradi. antibiotiklar va antibiotiklarga o'xshash moddalar ichak tayoqchasi – kolitsin oʼlat qoʼzgʼatuvchisi …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bakteriyalar fiziologiyasi"

lektsiya №4 maʼruza №2 bakteriyalar fiziologiyasi. metabolizm protsessi mikroorganizmlarda modda almashinish yaʼni metabolizm protsessi 2-ta bir-biriga bogʼlangan protsessda oʼtadi: 1)assimilyatsiya (anabolizm)-oʼzlashtirilgan oziq moddalar hujayraning oʼz tuzilishi uchun sarf boʼladi; 2)dissimilyatsiya (katabolizm)-oziq moddalar parchalanadi, oqsidlanadi va hujayraning hayoti uchun kerak boʼlgan energiya ajratib chiqaradi. oziqlanish tiplari uglerodni hazm qilishiga qarab: autotroflar (litotroflar)-bakteriyalar uglerod manbai kilib so2dan foydalanadi va ular oddiy moddalardan murakkab birikmalar sintezlay oladi; geterotroflar (organotroflar)- uglerod manbai qilib har xil uglerod tutuvchi birikmalar-geksozalar (glyukoza), koʼp atomli spirtlar, aminokislotalar, organik kislotalar qoʼllaydi;...

This file contains 38 pages in PPT format (10.5 MB). To download "bakteriyalar fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: bakteriyalar fiziologiyasi PPT 38 pages Free download Telegram