boshqaruv qarorlarini qabul qilish asoslari

PDF 37 pages 188.4 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 188.4 KB

File type PDF

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

112 iii bob. boshqaruv qarorlarini qabul qilish asoslari 1-§. boshqaruv qarorlarini qabul qilish usullari va modellari. 2-§. alternativ xarajatlar. 3-§. boshqaruv hisobida relevant va norelevant xarajatlar. 4. a) illustrativ misol b) test savollari v) masalalar va muammolar mavzuning maqsadi ushbu mavzuda e’tibor "boshqaruv hisobi" kursining asosiy mavzularidan biri bo‘lgan xo‘jalik yurituvchi subyekt rahbarlari uchun qisqa muddatli samarali qarorlar qabul qilishlarining asosiy yo‘l- yo‘riqlari, tamoyillari, yondashuvlariga qaratilgan. boshqaruv hisobi kursining eng muhim vazifalaridan biri - bu xo‘jalik yurituvchi subyekt rahbariyatini quyidagi uchta asosiy axborot turi bilan uzluksiz tarzda ta’minlashi lozimligidir: 1. ishlab chiqilayotgan mahsulot (ish, xizmat) tannarxi to‘g‘risidagi ma’lumotlar bilan, shuningdek uning asosida baho belgilash va tovar-moddiy zaxirasini baholash maqsadlari uchun; 2. operativ rejalashtirish va nazorat maqsadlari uchun xarajatlarning o‘zgarishi borasidagi tahliliy ma’lumotlar bilan; 3. boshqa turli xil xo‘jalik jarayonlari hamda vaziyatlarida boshqaruv qarorlarini qabul qilish uchun maxsus tahlil ma’lumotlari bilan. mahsulotlar (ishlar, xizmatlar) tannarxini hisoblash usullari, shuningdek tannarxni rejalashtirish va …

2 / 37

qilish yoki undan voz kechish, butlovchi mahsulotlar va ehtiyot qismlarni sotib olish yoki ularni o‘zlari ishlab chiqarish, cheklangan resurslar sharoitida mahsulot turlarini tanlash, foyda bermaydigan biznes segmentini tugatish, mahsulotlarni sotish yoki ularni qayta ishlashni yanada o‘zlari davom ettirishi, uskunalarni modernizatsiyalash yoki eskisini qoldirishga o‘xshagan odatdagi xo‘jalik vaziyatlari bo‘yicha tezkor boshqaruv qarorlari qabul qilishda relevant yondashuvlardan foydalanish yo‘llari bayon qilinadi. 1-§. boshqaruv qarorlarini qabul qilish usullari va modellari boshqaruv qarorlarini qabul qilish jarayoni ko‘pincha san’atga o‘xshash yuqori malaka, amaliy tajriba, rivojlangan sezgirlik (intuitsiya)ni talab etadi. ko‘plab qarorlar juda noyob bo‘lib, ularni ishlab chiqish jarayoni qat’i bir qoidalar, ma’lum usul hamda aniq izchillik bilan belgilanmagan. shunga qaramasdan, boshqaruv qarorlarini qabul qilish jarayonidagi quyidagi umumiy bosqichlarni (sikllarni) alohida ajratib ko‘rsatish mumkin (chizma). 114 ana shu chizmadagi siklning dastlabki bosqichida buxgalter mavjud muammolardan kelib chiqib, rahbariyatga ushbu muammolarni hal qilishga yordam beradigan barcha mumkin bo‘lgan harakat yo‘nalishlarini ko‘rsatib berishi lozim. muqobil qarorlarning biri aniqlagandan …

3 / 37

ul qilish jarayonining barcha bosqichlarida buxgalter rahbariyatni zarur bo‘lgan barcha axborot bilan ta’minlaydi. bu maqsadlar uchun ma’lum bir hisob shakli hamda maxsus hisobotlar tizimidan foydalanishi lozimdir. chunki rahbariyat axborot aniq, ayni vaqtda, muammolarni to‘liq qamrab olgan va yaxshi tushunadigan shaklda taqdim etilishini kutadi. buxgalter nafaqat kerakli axborotlarni yig‘ish va ularni ishlab chiqishga, balki taqdim etilayotgan hisobotlarning hajmiga ham jiddiy e’tibor berishi zarur. marjinal yondashuvdan foydalanish tajribasining asosi hisoblangan o‘zgaruvchan xarajatlar hisobi tizimi, shuningdek, o‘zgarishlar tahlili – buxgalterlar tomonidan boshqaruv qarorlarini qabul qilish jarayonida keng qo‘llaniladigan ikkita eng qulay umumiy hisobot tayyorlash usulidir. har bir usul ushbu aniq qaror uchun talab qilingan zarur axborotlar sonini aniqlashga yordam beradi va shuningdek, maxsus hisobot shaklini ko‘rsatib beradi. 115 muqobil (alternativ) qarorlarning ko‘pligi zarur bo‘lgan eng qulay qarorni qabul qilish jarayonini qiyinlashtiradi. ustiga ustak, ko‘p qarorlar keyinchalik butunlay yangicha vaziyatlarda qabul qilinadi, ya’ni ularning yechimiga oldingi tajribalar asosida yondashib bo‘lmaydi. bunday holatlarda qaror qabul …

4 / 37

v qarorlarini qabul qilish modeli deb e’tirof etiladi (chizma). chunki, unda alohida e’tiborni talab qiladigan, lekin shu bilan birgalikda hisobga olinishida turli qiyinchiliklarni keltirib chiqaradigan, ya’ni tabiatan turli-tuman bo‘lgan ko‘rsatkichlar, omillar bilan ishlanishga to‘g‘ri keladi. shulardan eng asosiylarini quyidagi ikkita ko‘rsatkichlar tizimida guruhlasa, yoki oddiyroq qilib aytiladigan bo‘lsa – hisobga olsa bo‘ladi. xususan: 1. o‘zgaruvchan ko‘rsatkichlar. 2. parametrlar (o‘zgarmaydigan) ko‘rsatkichlar. o‘zgaruvchan ko‘rsatkichlar – boshqaruv tizimi tomonidan nazorat qilib turiladigan omillardir. parametrlar – boshqaruv tizimi orqali nazorat qilinmaydigan omillar, cheklovlardir. misol uchun, ishlab chiqarilishi mo‘ljallanayotgan yangi mahsulot turi bahosining boshqaruv modeli ishlab chiqilmoqda. ushbu holatni aniq baholash maqsadida tahlil o‘tkazilib, unda quyidagi: iste’mol ehtiyoji, bozor dinamikasi, raqobatchilar xatti-harakati va ishlab chiqarish quvvatlarini cheklash kabi parametrlar to‘liq aks ettirilishi lozim. mazkur modelda o‘zgaruvchan ko‘rsatkichlar sifatida - mahsulot birligining sotuv bahosi, uni ishlab chiqarishga sarflangan xarajatlar, ishlab chiqarish texnologiyalari hisobga olinishi maqsadga muvofiq. bunday modelni ishlab chiqishda asosiy vazifa ushbu qarorga taalluqli bo‘lgan …

5 / 37

atkichlar tushuniladi, masalan, korxonadagi ishlovchilar soni, ishlab chiqarishga sarflangan materiallar miqdori va sh.k. sifat omillari, shuningdek, miqdoriy o‘lchanadi, ular u yoki bu ishlab chiqarish resursini foydalanish samaradorligini tavsiflaydi, masalan, mehnat unumdorligi, material sarfi, fond hajmiyligi va sh.k. tahlilda sifat ko‘rsatkichlariga katta ahamiyat beriladi, ularning yakuniy ko‘rsatkichga faol ta’sir etishi tan olinadi. qarorlar qabul qilishda ham son omiliga, ham sifat omiliga jiddiy e’tibor qaratilishi va chuqur tahlil qilinishi lozim. rahbariyat, ba’zi vaqtlarda doimiy buyurtmachilar bilan yaxshi munosabatlarni saqlash maqsadida, ayrim xarajatlar ko‘payishiga ongli ravishda yo‘l qo‘yishi mumkin. 2 1 sifat (o’lchovsiz) omillari masalan • iste’mol talabi • bozor hajmi • raqobat ta’siri • va h.k. bu omillarga boshqaruv tizimi (qarori) orqali ta’sir o‘tkazish imkoniyati yo‘q boshqaruv qarorlarini qabul qilishga ta’sir qiluvchi omillar sonli (o‘lchovli) omillar masalan • to‘g‘ri material xarajatlari sarfi • mehnat haqi xarajatlari • ijara to‘lovi • kommunal xizmatlar xarajati • va h.k. 119 ko‘rib chiqilayotgan variantlarning birini tanlashga …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshqaruv qarorlarini qabul qilish asoslari"

112 iii bob. boshqaruv qarorlarini qabul qilish asoslari 1-§. boshqaruv qarorlarini qabul qilish usullari va modellari. 2-§. alternativ xarajatlar. 3-§. boshqaruv hisobida relevant va norelevant xarajatlar. 4. a) illustrativ misol b) test savollari v) masalalar va muammolar mavzuning maqsadi ushbu mavzuda e’tibor "boshqaruv hisobi" kursining asosiy mavzularidan biri bo‘lgan xo‘jalik yurituvchi subyekt rahbarlari uchun qisqa muddatli samarali qarorlar qabul qilishlarining asosiy yo‘l- yo‘riqlari, tamoyillari, yondashuvlariga qaratilgan. boshqaruv hisobi kursining eng muhim vazifalaridan biri - bu xo‘jalik yurituvchi subyekt rahbariyatini quyidagi uchta asosiy axborot turi bilan uzluksiz tarzda ta’minlashi lozimligidir: 1. ishlab chiqilayotgan mahsulot (ish, xizmat) tannarxi to‘g‘risidagi ma...

This file contains 37 pages in PDF format (188.4 KB). To download "boshqaruv qarorlarini qabul qilish asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: boshqaruv qarorlarini qabul qil… PDF 37 pages Free download Telegram