bob. boshqaruv hisobida xo‘jalik yurituvchi subyektlar faoliyatini rejalashtirish va byudjetlashtirish

PDF 53 pages 253.7 KB Free download

53 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 253.7 KB

File type PDF

Pages 53

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 53

149 4-bob. boshqaruv hisobida xo‘jalik yurituvchi subyektlar faoliyatini rejalashtirish va byudjetlashtirish 1-§. rejalashtirish asoslari va dasturi. 2-§. xo‘jalik yurituvchi subyekt byudjeti mohiyati va uni shakllantirish. 3-§. bosh byudjet, uning tarkibi va tuzish tartibi. 4-§. moslashuvchan va statik byudjet, ularni tuzish asoslari. 5-§. byudjetlashtirishda ishlab chiqarish dasturi. 6-§. pul mablag‘lari byudjeti. 7-§. sotish hajmini rejalashtirish. 8. a) illyustrativ misol b) o‘z-o‘zini tekshirish bo‘yicha savollar (test savollari) v) muammolar va vazifalar g) vaziyatli masalalar mavzuning maqsadi ushbu mavzuda boshqaruv jarayonining asosiy funksiyasi bo‘lgan rejalashtirish va boshqaruv nazoratini o‘rnatishda (ta’minlash) muhim bo‘lgan rejalashtirish jarayoning asosiy ikki tamoyili to‘g‘risida fikr yuritiladi. birinchisi - qabul qilingan strategiyani amalga oshirish uchun mo‘ljallanayotgan o‘rta va uzoq muddatli rejalarni amalga oshirish bo‘yicha maxsus dasturlar tayyorlash. ikkinchisi - tegishli byudjet (smeta)larni ishlab chiqish. sababi, har bir reja asosli bo‘lishi, u amalga oshishi uchun bo‘lsa, real iqtisodiy ta’minoti belgilangan bo‘lishi shart. shundagina boshqaruv qarorlari asosli, maqsadli va amalga oshirilishi mumkin …

2 / 53

shlari kuzatiladi. rejalashtirishning bir necha turlarga bo‘linishidagi asosiy mezon – bu vaqt ko‘rsatkichidir. shu nuqtayi nazardan xulosa qilish mumkinki, rejalashtirish borasidagi asosiy maqsad – bu uzoq muddatlarga mo‘ljallangan muhim harakatlar yo‘nalishini oldindan belgilab olishdir. shu bilan birgalikda alohida qayd qilish lozimki, rejalashtirish jarayonida ikkita muhim bo‘lgan tadbirlar bor. bular: 1. dasturlar ishlab chiqish; 2. tegishli byudjetlarni shakllantirish. rejalashtirish natijasida ko‘zda tutilayotgan uzoq muddatli strategik maqsadga erishish uchun bir necha dasturlar ishlab chiqiladi. masalan, stol va stullar ishlab chiqarish va kelgusida uni yuqori miqdorda foyda olib sotish maqsadi belgilanishida, quyidagi dasturlar ishlab chiqilishi maqsadga muvofiqdir: ishlab chiqarishning uskuna va materiallar bilan ta’minoti dasturi; ishlab chiqarishning malakali ishchi kuchi bilan ta’minoti; ishlab chiqilgan mahsulotlarni realizatsiya qilishning optimal dasturi va sh.k. ana shu har bir dastur ishlashi, ya’ni dastur doirasida belgilangan tadbirlar bajarilishi ma’lum miqdordagi mablag‘ bilan ta’minlanishni ta’lab qiladi. shunga muvofiq, dasturlar bo‘yicha tegishli byudjetlarni ishlab chiqish va shakllantirish – rejalashtirishdagi muhim …

3 / 53

ntirish bo‘yicha ishlab chiqiladigan taktik rejalar; • bu har yili qayta ko‘rib chiqiladigan va albatta tegishli o‘zgartirishlar kiritiladigan yillik rejalar; • bu rejaning asosiy maqsadi, ko‘zda tutilayotgan ko‘rsatkichlarga erishish uchun qanday tarzdagi va sondagi tashkiliy tuzilmani tuzish lozimligini aniqlab olish. * bu biznes yo‘nalishini aniqlab olish va tashkiliy tuzulmani belgilash bo‘yicha tuziladigan bosh rejalar * bu rejalar alohida ehtiyoj bo‘lmasa qayta tuzilmaydi (yangi texnologiyalarni joriy qilish; yangi bozor va xaridorlarini jalb qilish va h.k.) 152 mablag‘larning xarajat qilinish moddalari belgilanadi. dasturlar bo‘yicha tegishli byudjetlarni tuzish xo‘jalik yurituvchi subyekt miqyosida boshqaruvning bir tizim asosiga solinishini ta’minlab qolmasdan, kelgusida operativ tarzda har bir dastur bajarilishini kuzatish, tegishli o‘zgarishlarni zudlik bilan kiritish, chetlanishlarni aniq hisoblash, turli omillar ta’sirini hisoblash, taqqoslama tahlillar qilish va umuman olganda, ongli tarzda boshqaruv qarorlarini qabul qilishni ta’minlaydi. xo‘jalik yurituvchi subyekt rahbarida boshqaruv madaniyati shakllanishini ta’minlaydi. ! dasturlar tuzish - bu strategik rejalarni amalga oshirishdagi ikkinchi bosqich - vositachidir. …

4 / 53

hbarlari uchun tegishli iqtisodiy bilimlarning yetishmasligi, xuddi shuningdek xafsalasizlik va yana bir qator omillar sababchi bo‘ladi. shu bilan birgalikda, dasturlar tuziladigan xo‘jalik yurituvchi subyektlarning barchasida ham bu jarayonga jiddiy yondashilgan, dasturlar bekami-ko‘st tuzilgan, uning bajarilish vaqti aniq va real belgilangan deb bo‘lmaydi. aniqroq qilib aytiladigan bo‘lsa, juda ko‘p xo‘jalik yurituvchi subyektlarda tegishli dasturlar tuzish jarayoniga juda ham e’tiborsiz qaraladi. o‘z biznesining taraqqiyotidan umidvor bo‘lgan, uning kelajakda kengayishini astoydil xohlagan biznes xodimlari uchun, ular dasturlash jarayonida e’tiborga olishlari lozim bo‘lgan quyidagi tadbirlar ketma- ketligini taklif qilamiz. har qanday dasturni tayyorlash quyidagi uchta asosiy qismdan iborat bo‘ladi joriy dasturlarni qayta ko‘rib chiqish dasturlarni muvofiqlashtiruvchi tizimni yaratish yangi taklif qilinayotgan dasturlarni yaxshilab o‘rganib chiqish 154 eng avvalo dasturlar tuzish quyidagi uchta uzviy qismlardan iborat ekanligiga alohida e’tiborni qaratish lozim: ishlab chiqarish darajasi uzoq vaqt mobaynida stabil bo‘lib kelayotganligiga qaramasdan amaldagi dastur ko‘rsatkichlarini hamisha qayta ko‘rib turish va tegishli o‘zgartirishlarni kiritib borish talab qilinadi. …

5 / 53

ni batafsil o‘rganib chiqishi, yangi imkoniyatlar ochilishi shubhasiz joriy dasturlar taklif qilinayotgan yangi dasturlar dasturlarni muvofiqlashtirish ishlab chiqarish juda yaxshi davom etayotgan bo‘lsa ham, albatta joriy dasturlar qayta ko‘rilishi lozim. sababi, xaridor va buyurtmachilarning talabi o‘zgaradi, iqtisodiy sharoitlar o‘zgaradi, ishlab chiqarish texnologiyasi o‘zgaradi. yangi dasturlar hamisha puxta o‘rganilishi lozim va har bir rahbar yangi dasturlarni qabul qiluvchi va uni puxta o‘rganuvchi bo‘lishi zarur. yangi dastur samarasini tahlil qilishda juda keng miqyosda foydalaniladigan usul - «samara / xarajat» usulidir. ma’qul bo‘lgan va xo‘jalik yurituvchi subyektning asosiy reja va maqsadlarini amalga oshirish imkoniga to‘g‘ri tushadigan dasturlarni tanlab olish va o‘zaro muvofiqlashtirish 155 bo‘lganda, uni boshqa dasturlar bilan kompleks holda tahlil qilib chiqishi va operativ tarzda tegishli boshqaruv qarorini qabul qila bilishi lozim. bozor munosabatlari rivojlangan demokratik mamlakatlarda aynan mana shu vaziyatda xo‘jalik yurituvchi subyekt rahbarlari samarali foydalanib keladigan tahlil usuli bor. bu “samara / xarajat” usuli deb yuritiladi. bu usulning mohiyati shundaki, …

Want to read more?

Download all 53 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bob. boshqaruv hisobida xo‘jalik yurituvchi subyektlar faoliyatini rejalashtirish va byudjetlashtirish"

149 4-bob. boshqaruv hisobida xo‘jalik yurituvchi subyektlar faoliyatini rejalashtirish va byudjetlashtirish 1-§. rejalashtirish asoslari va dasturi. 2-§. xo‘jalik yurituvchi subyekt byudjeti mohiyati va uni shakllantirish. 3-§. bosh byudjet, uning tarkibi va tuzish tartibi. 4-§. moslashuvchan va statik byudjet, ularni tuzish asoslari. 5-§. byudjetlashtirishda ishlab chiqarish dasturi. 6-§. pul mablag‘lari byudjeti. 7-§. sotish hajmini rejalashtirish. 8. a) illyustrativ misol b) o‘z-o‘zini tekshirish bo‘yicha savollar (test savollari) v) muammolar va vazifalar g) vaziyatli masalalar mavzuning maqsadi ushbu mavzuda boshqaruv jarayonining asosiy funksiyasi bo‘lgan rejalashtirish va boshqaruv nazoratini o‘rnatishda (ta’minlash) muhim bo‘lgan rejalashtirish jarayoning asosiy ikki tamoyili to‘g...

This file contains 53 pages in PDF format (253.7 KB). To download "bob. boshqaruv hisobida xo‘jalik yurituvchi subyektlar faoliyatini rejalashtirish va byudjetlashtirish", click the Telegram button on the left.

Tags: bob. boshqaruv hisobida xo‘jali… PDF 53 pages Free download Telegram