talab va taklif elastikligi

PDF 26 pages 473.8 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 473.8 KB

File type PDF

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

73  v -mavzu. talab va taklif elastikligi reja: 5.1. talab va taklif elastikligi 5.2. bozor sharoiti o`zgarishlarining oqibatlarini baholash va prognoz qilish 5.3. talabning narx bo`yicha elastikligi yordamida daromadlarni tahlil qilish 5.4. soliq yukini iste′molchi va ishlab chiqaruvchi o`rtasida taqsimlanishini tovar elastikligiga ko`ra tahlili 5.1. talab va taklif elastikligi ma′lumki tovarga bo`lgan talab, uning narxiga, iste′molchi daromadiga va boshqa omillarga bog`liq. xuddi shuningdek, taklif ham tovar narxi, ishlab chiqarish xarajatlari va boshqa omillarga bog`liq. masalan, limonning narxi oshsa, unga talab kamayadi. lekin biz narx o`zgarishi ta′sirida limonga talab yoki taklifni miqdoriy jihatdan o`zgarishini aniqlamoqchimiz. aytaylik, limon narxi 15 %ga oshsa, unga talab qanchaga qisqaradi? narx 20 %ga pasaysachi? yoki daromad 10 %ga oshganda talab qanchaga o`zgaradi? bunday savolga javob berish uchun, elastiklik tushunchasidan foydalanamiz. shunday qilib narx yoki daromad singari omillar o`zgarishiga bozorning iqtisodiy agentlari (iste′molchi va ishlab chiqaruvchilar) qanday munosabat bildirishlarini o`rganishda elastiklik tushunchasi muhim ahamiyat kasb etadi. …

2 / 26

hidir, ya′ni: q%  q 100%; q q 100% p%  p 100% p demak, ep  q   p  q . (2) p 100% p q p . 75  q  q  2 1 2 agar talab uzluksiz funksiya sifatida, ya′ni qd  f (p) ko`rinishida berilgan bo`lsa, uning elastiklik koeffitsienti quyidagi formula bo`yicha aniqlanadi: ep  q  p   f (p)  p . p q q narxga bog`liq talab elastikligi manfiydir, ya′ni ep  0 . tovar narxi oshganda unga talab kamayadi. shuning uchun q  0 . (2) tenglamadan p kelib chiqadiki, narxga bog`liq talab elastikligi narxning tovar miqdoriga  p  nisbatining  q  tovar birligi o`zgarishining narxdagi o`zgarishga nisbatiga   q  p   ko`paytirishdan hosil bo`ladigan miqdorga teng. lekin,   q talab egri chizig`i bo`ylab yurganda p o`zgarishi yoki o`zgarmasligi mumkin, narx va …

3 / 26

soblanganda, q va p larning bazis ko`rsatkichlari sifatida, ularni boshlang`ich va o`zgargan qiymatlarining o`rtachasi olinadi. misol. limonga bo`lgan talab 100 dona bo`lganda, bir birlik limon narxi 2100 so`m, talab 200 dona bo`lganda 1800 so`m bo`lsin. yoysimon elastiklik koeffitsienti orqali hisoblaymiz. d  100; p1  2100; d  200; p2  1800 . ed  100  150  4,33. 300 1950 demak, limon narxi bir foizga tushganda, unga talab 4,33 foizga o`sadi. talab qonuniga asosan iste′molchilar narx arzonlashuvi ta′sirida ko`proq tovar xarid qilishga moyil bo`ladilar. ammo, iste′molchilar talabining narx o`zgarishiga munosabati tovarning xususiyatiga ko`ra turlicha bo`lishi mumkin. ayrim tovarlar narxining o`zgarishiga nisbatan iste′molchilarning sezuvchanligi yuqori bo`ladi va narxdagi ozgina o`zgarishlar ta′sirida tovarga bo`lgan talab miqdori sezilarli darajada o`zgaradi. odatda qimmatbaho buyumlar narxiga nisbatan iste′molchilar talabining sezuvchanligi yuqori bo`ladi. masalan, yengil avtomobillar narxining oshishi unga bo`lgan talabning sezilarli qisqarishiga olib keladi. bunday tovarlarga bo`lgan elastik talab deyiladi. ikkinchi tur tovarlar …

4 / 26

agar talabning narx bo`yicha elastiklik koeffitsienti talab birlik elastiklikka ega deyiladi. ed  1 ed  1 ed  1 bo`lsa, bo`lsa, bo`lsa, misol tariqasida chiziqli talab funksiyasini qaraylik: q  a  b  p . bu chiziqli funksiya uchun q  b p bo`lib, u o`zgarmasdir. lekin bu chiziq o`zgarmas elastiklik koeffisientiga ega emas. 5.1-rasmdan ko`rinib turibdiki, agar biz chiziq bo`yicha pastga qarab yursak kamayib boradi, natijada elastiklik miqdori ham kamayadi. p miqdor q p a/b a/2b a/2 a q 5.1-rasm. talab chizig`i bo`ylab elastiklikning o`zgarishi chiziqli talab funksiyasining elastiklik koeffitsiyenti quyidagiga teng: e  b  p . p q talab chizig`i narx o`qi bilan kesishganda q  0 va 78 d  a a  a  ep   bo`ladi, q  ; p  da ep  b  2b   1. talab 2 2b  a 2   chizig`i tovar miqdori …

5 / 26

rganda iste′molchilar qimmat tovarlarni arzon bo`lgan o`rinbosar tovarlar bilan almashtirishga moyil bo`ladi. natijada asosiy tovar narxi qimmatlashsa unga talab qisqarib, o`rinbosar tovarga talab oshadi va d 79 talab elastikligiga ta′sir ko`rsatuvchi omillar o`rinbosish darajasi iste′molchi daromadida-gi salmog`i tovar kategoriyasi tovar zaxirasi iste′mol- chilarning kutishlari yu- past qori yu- qori past hasha m zaruri y ko`p taq- chil uzoq qisqa davr davr talab elastikligini qisqarishi talab elastikligini oshishi aksincha o`rinbosar tovar narxi qimmatlashsa asosiy tovarga talab oshadi (5.4-rasm). 2. tovarning iste′molchi daromadidagi salmog`i qancha yuqori bo`lsa, talab elastikligi ham shunga ko`ra yuqori va aksincha salmog`i qancha past bo`lsa, elastikligi ham shunga yarasha past bo`ladi. iste′molchining daromadi oshgan sari yuqori kategoriyali tovarlarga talab elastikligi pasayadi va past kategoriyali tovarlarga talab elastikligi oshadi. 5.4-rasm. talab elastikligiga turli omillarning ta′siri 10 daromad pasayganda esa past kategoriyali tovarlarga talab elastikligi pasayadi va yuqori kategoriyali tovarlarga talab elastikligi oshadi. 3. tovarning kategoriyasi. tovarning hasham predmeti (talab …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "talab va taklif elastikligi"

73  v -mavzu. talab va taklif elastikligi reja: 5.1. talab va taklif elastikligi 5.2. bozor sharoiti o`zgarishlarining oqibatlarini baholash va prognoz qilish 5.3. talabning narx bo`yicha elastikligi yordamida daromadlarni tahlil qilish 5.4. soliq yukini iste′molchi va ishlab chiqaruvchi o`rtasida taqsimlanishini tovar elastikligiga ko`ra tahlili 5.1. talab va taklif elastikligi ma′lumki tovarga bo`lgan talab, uning narxiga, iste′molchi daromadiga va boshqa omillarga bog`liq. xuddi shuningdek, taklif ham tovar narxi, ishlab chiqarish xarajatlari va boshqa omillarga bog`liq. masalan, limonning narxi oshsa, unga talab kamayadi. lekin biz narx o`zgarishi ta′sirida limonga talab yoki taklifni miqdoriy jihatdan o`zgarishini aniqlamoqchimiz. aytaylik, limon narxi 15 %ga oshsa, unga talab qanch...

This file contains 26 pages in PDF format (473.8 KB). To download "talab va taklif elastikligi", click the Telegram button on the left.

Tags: talab va taklif elastikligi PDF 26 pages Free download Telegram