talab va taklif elastikligi

DOCX 21 pages 38.5 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.5 KB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

talab va taklif elastikligi reja 1. kirish 2. tahlil 3. takomillashtirish yoʻllari 4. xulosa va taklif 5. foydalanilgan adabiyotlar elastiklik – bu iqtisodiyotda juda muhim atama bo‘lib, u bozor ishtirokchilarining o‘zgarishlarga qanchalik tez va kuchli javob berishini bildiradi. oddiy qilib aytganda, elastiklik – bu “sezgirlik darajasi”. masalan, tovar narxi biroz oshsa, xaridorlar darhol kamroq xarid qilsa, demak, u tovarning talabi elastik. agar narx o‘zgarsa ham odamlar deyarli o‘sha miqdorda sotib olaversa, u holda talab noelastik hisoblanadi. 🔹 2. talab elastikligi talab elastikligi — bu iste’molchilarning narx, daromad yoki boshqa omillardagi o‘zgarishlarga bo‘lgan javobi. ya’ni, tovarning narxi, xaridorning daromadi yoki o‘rinbosar tovarlarning mavjudligi o‘zgarganda, talab qanchalik o‘zgarishini ifodalaydi. talab elastikligining mohiyati: · agar tovarning narxi oshganda talab kuchli kamayib ketsa, bu elastik talab deyiladi. · agar narx oshsa ham talab deyarli o‘zgarmasa, bu noelastik talab bo‘ladi. · ba’zi hollarda narxning ozgina o‘zgarishi ham talabning butunlay yo‘qolishiga olib kelishi mumkin – bu …

2 / 21

aruvchilarning narxdagi o‘zgarishlarga javobi. ya’ni, narx oshsa, ishlab chiqaruvchilar qancha tez va ko‘p mahsulot ishlab chiqarishi mumkin – shuni ko‘rsatadi. agar narx oshganda ishlab chiqarish hajmi tez ortsa, taklif elastik bo‘ladi. agar narx o‘zgarsa ham ishlab chiqarish hajmi sekin yoki deyarli o‘zgarmasa, u holda taklif noelastik bo‘ladi. taklif elastikligiga ta’sir etuvchi omillar: 1. ishlab chiqarish muddati – qisqa muddatda ishlab chiqaruvchilar taklifni tez o‘zgartira olmaydi (masalan, yangi zavod qurish kerak bo‘lsa), shuning uchun qisqa muddatda taklif odatda noelastik bo‘ladi. 2. resurslarning mavjudligi va harakatchanligi – agar ishlab chiqarish uchun zarur xomashyo va resurslar yetarli bo‘lsa va ularni tezda jalb qilish mumkin bo‘lsa, taklif elastik bo‘ladi. 3. zaxiralar mavjudligi – ishlab chiqaruvchi omborlarda zaxira mahsulotga ega bo‘lsa, narx oshganda tezda bozorga chiqarib, taklifni oshira oladi. 4. texnologik imkoniyatlar – ilg‘or texnologiyalar ishlab chiqarishni tez kengaytirish imkonini beradi, bu esa taklifni elastik qiladi. 🔹 4. talab va taklif elastikligining ahamiyati elastiklik bozor …

3 / 21

ng o‘zgarishlarga javob berish darajasi talab elastikligi narx, daromad yoki o‘rinbosar tovarlar o‘zgarishiga iste’molchilarning sezgirligi taklif elastikligi narx o‘zgarishiga ishlab chiqaruvchilarning sezgirligi elastik tovarlar narx o‘zgarganda tez va katta miqdorda o‘zgaradigan tovarlar (masalan, hashamat buyumlari) noelastik tovarlar narx o‘zgarsa ham deyarli o‘zgarmaydigan tovarlar (masalan, dori, non) elastiklik — bu talab va taklifning “qanchalik sezgir” ekanini ko‘rsatuvchi o‘lchovdir. bozor iqtisodiyotida hech bir hodisa doimiy emas. narxlar, daromad, moda, ishlab chiqarish xarajatlari o‘zgarib turadi. shuning uchun elastiklik — iqtisodiy tahlilda eng muhim tushunchalardan biridir. 🔹 2. talab elastikligi tushunchasi talab elastikligi nima? talab elastikligi — bu iste’molchilarning narx, daromad yoki boshqa omillardagi o‘zgarishlarga javob berish darajasi. u tovarning xarid miqdori narx o‘zgarganda qanchalik tez yoki sekin o‘zgarishini ifodalaydi. masalan, biror mahsulotning narxi ko‘tarilganda odamlar uni kamroq sotib olsa, bu shuni anglatadiki, talab elastik. agar odamlar narx oshganiga qaramay, baribir sotib olishni davom ettirsa, bu noelastik talabdir. 🔹 3. talab elastikligining turlari talab …

4 / 21

ga o‘tadi. daromadga sezgir bo‘lgan tovarlar normal tovarlar, daromad oshganda iste’moli kamayadigan tovarlar esa past sifatli (inferior) tovarlar deyiladi. masalan, odamning daromadi oshsa, u endi arzon makaron emas, balki qimmat go‘shtli taomlar iste’mol qiladi. c) o‘rinbosar va qo‘shimcha tovarlar elastikligi bu tur ikki tovar o‘rtasidagi munosabatni ko‘rsatadi. agar bir tovar narxi oshsa, o‘rnini bosadigan boshqa tovarlarga talab ortadi (masalan, choy narxi oshsa, qahvaga talab ortadi). bu holatda ular o‘rinbosar tovarlar deyiladi. agar bir tovar narxi oshsa va boshqa tovarning talabi ham kamayib ketsa (masalan, avtomobil va benzin), ular qo‘shimcha tovarlar bo‘ladi. 🔹 4. talab elastikligiga ta’sir etuvchi omillar talabning sezgirligi (ya’ni elastikligi) bir qancha omillarga bog‘liq: 1. tovarning zarurlik darajasi – hayot uchun zarur tovarlar (non, dori, suv) narxdan qat’i nazar sotib olinadi. shuning uchun ular noelastik. hashamat yoki ikkinchi darajali tovarlar (zargarlik buyumlari, parfyumeriya, moda kiyimlar) esa elastik. 2. o‘rinbosar tovarlar soni – agar bir mahsulot o‘rnini bosadigan boshqa …

5 / 21

ishlab chiqarishni ko‘paytira olsa, taklif elastik. · narx oshgan bo‘lsa ham ishlab chiqarish imkoniyati cheklangan bo‘lsa (masalan, yer maydoni, tabiiy resurslar), taklif noelastik bo‘ladi. 🔹 6. taklif elastikligiga ta’sir etuvchi omillar 1. ishlab chiqarish muddati – qisqa muddatda ishlab chiqaruvchilar ishlab chiqarish hajmini o‘zgartira olmaydi (masalan, yangi zavod qurish kerak bo‘lsa). shuning uchun qisqa muddatda taklif odatda noelastik, uzoq muddatda esa elastik bo‘ladi. 2. resurslarning mavjudligi – agar xomashyo, ishchi kuchi va texnologiya yetarli bo‘lsa, ishlab chiqarishni tez ko‘paytirish mumkin, bu esa taklifni elastik qiladi. 3. zaxiralar (omborlar) – agar ishlab chiqaruvchilarda tayyor mahsulot zaxiralari bo‘lsa, narx oshgan zahoti ular bozorga ko‘proq mahsulot chiqaradi. 4. texnologiya darajasi – texnologik jihatdan ilg‘or ishlab chiqaruvchilar bozor o‘zgarishiga tez javob berishadi, bu esa taklifni elastik qiladi. 5. ishlab chiqarish hajmini o‘zgartirish qiyinligi – ayrim tarmoqlarda (masalan, qishloq xo‘jaligi) ishlab chiqarish tabiatga bog‘liq, shuning uchun taklif noelastik. 🔹 7. talab va taklif elastikligining iqtisodiy …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "talab va taklif elastikligi"

talab va taklif elastikligi reja 1. kirish 2. tahlil 3. takomillashtirish yoʻllari 4. xulosa va taklif 5. foydalanilgan adabiyotlar elastiklik – bu iqtisodiyotda juda muhim atama bo‘lib, u bozor ishtirokchilarining o‘zgarishlarga qanchalik tez va kuchli javob berishini bildiradi. oddiy qilib aytganda, elastiklik – bu “sezgirlik darajasi”. masalan, tovar narxi biroz oshsa, xaridorlar darhol kamroq xarid qilsa, demak, u tovarning talabi elastik. agar narx o‘zgarsa ham odamlar deyarli o‘sha miqdorda sotib olaversa, u holda talab noelastik hisoblanadi. 🔹 2. talab elastikligi talab elastikligi — bu iste’molchilarning narx, daromad yoki boshqa omillardagi o‘zgarishlarga bo‘lgan javobi. ya’ni, tovarning narxi, xaridorning daromadi yoki o‘rinbosar tovarlarning mavjudligi o‘zgarganda, talab qanchal...

This file contains 21 pages in DOCX format (38.5 KB). To download "talab va taklif elastikligi", click the Telegram button on the left.

Tags: talab va taklif elastikligi DOCX 21 pages Free download Telegram