oʻzbek adabiy tanqidi (antologiya) bilan tanishish

DOCX 7 sahifa 23,1 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 23,1 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

mavzu: oʻzbek adabiy tanqidi ( antologiya) bilan tanishish tuxtayeva feruza xayrulla qizi o’zbek tili va adabiyoti yoʻnalishi 302 guruh talabasi shahrisabz davlat pedagogika instituti annotatsiya: yurtimiz mustaqillikka erishganiga yigirma bir yij to‘ldi. milliy istiqlol mafkurasi hayotning bamma sohalarida o ‘z aks-sadosini beryapti. jumladan, adabiyotshunoslik, uning tarkibiy qismi bo‘lgan adabiy tanqid ilmi ham shu yangilanish mafkurasi asosida hodisalami qayta baholash evaziga tobora teranlashib bormoqda. oliy o ‘quv yurtlarida adabiyot o ‘qitishni yangilash masalasi o ‘z yechimini kutayotgan eng dolzarb muammolardan sanaladi. ma’iumki, oliy ta’iim tizimidagi adabiy ta’limning asosiy yo'nalishlaridan biri adabiyotshunoslik va adabiy tanqid ilmining o ‘rganilishidir. darsliklarning yangi avlodini yaratish davr talabidir. shu ma’noda bugun adabiy tanqid tarixini badiiy ijodning barcha masalalari bilan, jamiyat hayoti, uning moddiy va ma’naviy boyliklarini yaratish yolidagi kurashi bilan bog‘lab o ‘rganish va o ‘fbatish lozim. kalit so’zlar. adabiy tanqid ildizi, mohiyati, falsafa, estetika, hngvistika bilan bog‘liqligi. adabiy tanqid ilmda o ‘ziga xos hodisa sifatida …

2 / 7

. dem ak, badiiy asar paydo bo‘lishi bilan unga baho berilishi (qanchalik oddiy boiishidan qat’i nazar) zamiridagi estetik uzv adabiy tanqidning dunyoga kelishini taqozo etadi. bunday hol umum jahon miqyosidagi adabiy tanqidiy tafakkurning paydo bo‘lishi uchun umumiy qonuniyat sanaladi. shu tariqa adabiy tanqidning ilk namunalari folklor asarini yaratuvchilar hamda uni tinglovchilar toifasiga mansubdir dcyish mumkin. shunday holat o ‘zimizning baxshilar va ular ijrosidagi asarlarni tinglovchilar uchun ham xos bo‘lgan. bu hol adabiy tanqid hodisasining qadimiyligidan guvohlik bcradi, albatta. jumladan, fozil yo'idosh o kg‘lidan «usanobar», «farhod va shirin» dostonlarini tinglagan xalq baxshiga o ‘z taassurotlarini bildirgani haqidagi ma’lumotlar fikrimizni tasdiqlaydi. yillar, davrlar osha yozm a adabiyot bilan parallel ravishda goh uning tarkibida, goh unga alohida munosabat tarzida yozm a adabiytanqidiy fikrlaryuzaga keldi va shakllanib bordi. bora-bora u jamiyat va adabiyot rivojida mustaqil va mustahkam mavqega ega bo'ldi. binobarin, tanqid deganda biz nimani tushunainiz? arabiy lug‘atlarning shahodat berishicha, «naqd» so‘zining bosh ma’nosi …

3 / 7

s roziy «al- m o‘jam» kitobida ilmi naqdni alohida fasl qilib ajratgan. olim bu ilmning ahamiyati, vazifalari haqida ham maxsus fikr yuritadi. 1483- yili alisher navoiy homiyligida bitilgan atoulloh husayniyning «badoyi us-sanoye» asarida ham badiiy asar kamchiligi muammosi alohida bobda bayon etilgan. alisher navoiy zamondoshi husayn voiz koshifiyning «badoyi’ ul afkor fi sanoyi’ ul ash’on> kitobi ham sharq tanqid ilmi tarixini yoritish uchun muhim manba hisoblanadi. bu asarning badiiy san’atga bag'ishlangan an’anaviy kitoblardan farqi shundaki, uning birinchi bobi badiiy san’atlar, ikkinchi bobi ilmi naqd, ya’ni adabiy tanqidga bag‘ishlangan. koshifiy bu adabiy ilmni yanada mukammallashtirdi, kitobda naqdning lug'aviy va istilohiy ma’nosi, bu adabiy ilm ning vazifalari aniq ta’riflangan: «nazm aytmak bayonidakim uni naqd ilmi derlar va adabiy ilmlarning biri deb bilurlar va naqd lug‘atda «saralamoq» va «soh tangani qalbaki tangadan ajratmoq degani. istilohda eng yaxshi she’rni yomonidan ajratish va ulami o ‘zaro farqlash iimidan iborat. yunon tilidagi «sritike» so‘zi bilan ifodalangan …

4 / 7

lil qilish va baholash xususiyatini kasb etgan; ijtimoiy-falsafiy estetik qarash shaklida adabiyot va jamiyat munosabatlari qay darajada in’ikos topganini zam on mafkurasi prizmasidan o ‘tkazgan holda umumlashtirish san’ati darajasiga ko‘tarilgan. binobarin, san’at qanchalik ichki xilma-xiuikka ega bo‘lsa, tanqid ham o‘sha sohalarga tegishlilik kasb etadi. bunga teatr va kino tanqidini misol qilib ko‘rsatish mumkin. badiiy adabiyot muammolariga daxldor tanqid adabiy tanqiddir. chunki adabiy tanqidning qiziqish doirasini so‘z san’ati - badiiy adabiyot tashkil etadi. hozirgi tushunchamizdagi o ‘zbek adabiy tanqidining shakllanishi o ‘zbek vaqtli matbuotining tug'ilishi va rivoji bilan chambarchas boguiqdir. vaqtli matbuot adabiyotga aloqador bu yangi sohani taraqqiy ettirishga katta hissa qo‘shdi. nashr etilgan badiiy va taijima asarlariga vaqtli matbuot sahifalarida taqrizlar berildi. bu taqrizlar adabiy tanqid uchun keng va izchil shaküanish yo‘lini ochdi. xx asr boshlaridagi o ‘zbek vaqtii matbuoti sahifalarida adabiy tanqid haqida, uning ahamiyati, ijobiy ta’siri. umuman, adabiyotning taraqqiyotidagi roli haqida qimmatli maqolalar chop etildi. masalan «sadoyi turkiston» …

5 / 7

unadi va shu mantiqdan kclib chiqqan holda asarlaming yutuq hamda kamchiliklarini ko‘rsatishi lozimligini uqtiradi. uningcha «tanqid demak bir musannifning yozib maydoni intishorga qo‘ygan kitobinda kelishmag‘on iboralami matbuot vositasi ila yozib ko‘"rsatmoq demakdir»1. ahlullo bu bilan adabiyotning kelgusi taraqqiyoti bevosita vaqtii matbuotga uzviy bog‘liqligini uqtiradi shu bilan birga u tanqidchi odob doirasidan chiqmasligini ham alohida ta’kidlaydi e ’tibor bersangiz, bundan taxminan yuz yil aw al o'zbek tanqidchiligida ilk bor tanqidchi etikasi degan muhim masalaga ham diqqat qaratilgan. muallif maqolada adabiy tanqidning rus, tatar, ozart>a>jon vaqtii matbuotida faol ko‘rinayotganligini e ’tirof etadi va o ‘zbek tanqidchilarini ham ulardan o ‘rganishga da’vat etadi. chindan-da, ilk o ’zbek vaqtii matbuoti adabiy tanqidning paydo bo‘iish omillaridan biriga aylana bordi. ilk o‘zbek vaqtii matbuoti yangi tipdagi adabiy tanqidning shakllanishiga asos solish bilan birga uning m uhim ijtimoiy mohiyatiga ham c ’tibor berdi. adabiy íanqid adabiyotshunoslikning o ‘ziga xos larkibiy qismi: mushtarak va xos xususiyatlar. hodisaning m …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"oʻzbek adabiy tanqidi (antologiya) bilan tanishish" haqida

mavzu: oʻzbek adabiy tanqidi ( antologiya) bilan tanishish tuxtayeva feruza xayrulla qizi o’zbek tili va adabiyoti yoʻnalishi 302 guruh talabasi shahrisabz davlat pedagogika instituti annotatsiya: yurtimiz mustaqillikka erishganiga yigirma bir yij to‘ldi. milliy istiqlol mafkurasi hayotning bamma sohalarida o ‘z aks-sadosini beryapti. jumladan, adabiyotshunoslik, uning tarkibiy qismi bo‘lgan adabiy tanqid ilmi ham shu yangilanish mafkurasi asosida hodisalami qayta baholash evaziga tobora teranlashib bormoqda. oliy o ‘quv yurtlarida adabiyot o ‘qitishni yangilash masalasi o ‘z yechimini kutayotgan eng dolzarb muammolardan sanaladi. ma’iumki, oliy ta’iim tizimidagi adabiy ta’limning asosiy yo'nalishlaridan biri adabiyotshunoslik va adabiy tanqid ilmining o ‘rganilishidir. darsliklarning yang...

Bu fayl DOCX formatida 7 sahifadan iborat (23,1 KB). "oʻzbek adabiy tanqidi (antologiya) bilan tanishish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: oʻzbek adabiy tanqidi (antologi… DOCX 7 sahifa Bepul yuklash Telegram

oʻzbek adabiy tanqidi (antologiya) bilan tanishish

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"oʻzbek adabiy tanqidi (antologiya) bilan tanishish" haqida

O'xshash fayllar