avesto

PPT 20 pages 4.5 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.5 MB

File type PPT

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

zoroastrizm ma’naviyat mavzu: avesto avesto zardushtiylik dinining muqadas kitobidir. «avesto» eramizdan oldingi vii asrning oxiri va vi asrning boshlarida yaratilgan. uning qadimgi qismlari miloddan avvalgi 2000-1000 yillarga taalluqli, deb qaraladi. «avesto»ning bizgacha yetib kelgan nusxalarida eron shohi kayxisrav va turon shohi franhrasyan (afrosiyob) o’rtasidagi munosabatlar ifodasini topgan. bunday tarixiy voqyelik miloddan avvalgi 620 –yillarga to’g’ri keladi. «avesto» zardo’shtiylik dinining muqaddas kitobidir. uning yaratilish vatani – markaziy osiyo. shu sababli bu kitob markaziy osiyo xalqlarining mushtarak yodgorligidir. avesto o’z davrining tarixi, fani, madaniyati, urf-odatlari, adabiyoti, iqtisodiy-ijtimoiy hayoti to’g’risida ma’lumot beruvchi qomusiy asardir. «avesto» yaratilgan vaqtda 30 nask - kitob (qismdan) iborat bo’lganligi haqida ma’lumotlar bor. markaziy osiyoga turli bosqinchilarning kirib kelishi, zardo’shtiylik diniga sig’inuvchilarning ta’qib qilinishi natijasida kitobning ko’p qismi yo’qolib, oz qismi saqlanib qolgan. . bu xususda beruniy «qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar» asarida shunday yozadi: «podshoh doro ibn doro xazinasida «avesto»ning o’n ikki ming qoramol terisiga tilla bilan bitilgan bir …

2 / 20

qarzni vaqtida to‘lash, aldamchilik va xiyonatdan holi bo‘lish — imonlilik alomatlari ekanligi aytiladi. imonli odam o‘g‘irlik va talonchilikdan, begonalarning molu-dunyosiga ko‘z olaytirishdan, o‘z-o‘ziga xiyonat kilish, ya’ni o‘z imoniga xilof ishlardan o‘zini saqlay biladigan komil insondir. * tanalaringizga nisbatan qalbingiz haqida ko‘proq qayg‘uring, ya’ni avval ma’naviy dunyoingiz musaffo bo‘lsa, moddiy turmushingiz ham mukammal bo‘lib boraveradi, deyiladi «avesto»da. «avesto»da mehnat nihoyatda ulug‘lanadi. mehnatni yaxshilik, moddiy noz-ne’matlar manbai deb biladi. inson saxovatli bo‘lishi uchun avvalo mehnat qilishi, o‘z qo‘li bilan noz-ne’matlar yaratishi zarurligi uqtiriladi. «avesto»da: «don ekkan kishi taqvodorlik urug‘ini ekadi, u mazdaga ixlosmandlik e’tiqodini olg‘a suradi, imonni oziqlantirib turadi..», deyiladi. bunga amal qilish o‘n ming marta ibodat qilish bilan barobar, yuzlab qurbonlik qilishga teng ekin ekish, mehnat qilish — yerdagi yovuzlikni yo‘qotishdir, deb qaraladi. «g‘alla yerdan unib chiqqanda, - deyiladi «avesto»da, devlar larzaga keladi, g‘alla o‘rib olinayotganda devlar nola-faryod chekadi, g‘alla yanchib un qilinayotganda ular mahv bo‘ladi...» deb mehnat ulug‘lanadi. «avesto»da inson …

3 / 20

yaxshi fikr va yaxshi so‘zlarda ilgari surilgan barcha ijobiy yo‘l-yo‘riqlarga og‘ishmay amal qilish nazarda tutiladi. «avesto»da naslning pokligi, tozaligiga ham alohida e’tibor berilgan, qattiq nazorat qilingan, qarindosh-urug‘, aka-ukaning quda-anda bo‘lishi qoralangan. hozirgi medisina fani aka-uka, yaqin qarindoshlar o‘rtasidagi qudachilik munosabatlari kelajak avlodning sog‘lom, to‘la-to‘kis bo‘lib tug‘ilishiga salbiy ta’sir ko‘rsatishini to‘liq aniqlagan. buni esa bizning ajdodlarimiz allaqachon aniqlaganlari hozirgi zamon kishisini lol qoldiradi. qolaversa, yaqin kishilarning nikoh masalalarida ma’naviy jihatlar ham borki, bunga inson qalbi yo‘l bermasligi kerak. ko‘rinadiki, o‘rta osiyoda keng tarqalgan qadimiy zardushtiylikda oila va nikoh masalalari, inson muammosiga katga ahamiyat berilgan. insonning jismoniy va ma’naviy pokligi zardushtiylik axloqining eng qadimiy talablaridandir. oila va nikoh yaratguvchining talabiga mos kelganligi bois uni buzish taqiqlangan. agarda oilada er yoki xotin axloqsizlik, ya’ni buzuqchilik gunohi sodir etsa, unday kishilar tayoq bilan jazolangan. shu orqali oila mustahkamligi uchun kurashganlar. zardushtiylik ta’limotidan ko‘rinib turibdiki, sharqda qadimdan oila muqaddas hisoblangan. uni mustahkamlab, darz ketishiga yo‘l …

4 / 20

shbu oqimning asoschisi moniy (216-276 y.) bo‘lib, u tarixiy shaxsdir. uning ta’limoti hukmron tabaqalar manfaatiga zid bo‘lgani uchun 276 yilda vahshiylarcha o‘ldirildi avestoda yer, suv, oziq-ovqat, kiyim-kechak toza saqlanishi kerakligini aytadi. avliyolarni shahar va qishloq chekkasida qurish va uni atrofi o’rab olinishi kerakligini aytib o’tilgan. suvni iflos qilmaslik va unga tupurmaslik haqida yozilgan. yerni iflos qilmaslik haqida yozilgan. yerni iflos qilgan va uni asrash qoidalarini buzgan insonlar 400 qamci urilgan. mikroblar insonni kasallanishiga sabab bo’ladi. moniy ta’limoti zardushtiylikning yaxshilik va yomonlik ta’limotiga asoslangan bo‘lib, keng xalq ommasining manfaatiga mos kelar edi. moniylik ta’limotida dunyo — ziyo (yorug‘lik) va zulmat (qorong‘ulik)ning aabadiy kurash maydonidan iborat, mana shu kurash maydonida insonning asosiy vazifasi yovuzlikni yo‘q qilish uchun yaxshilik, ezgulikka ko‘maklashishdan iborat degan ma’naviy-axloqiy ta’limot ilgari suriladi.shunday qilib yana bir qancha ta’limotlar yuzaga keldi va ularning hammasi avestoga o`xshab inson sofligi va yaxshi amal haqida g`oyasini ilgari surgan edi "avesto" matnlarini o`qish imkoniyatiga …

5 / 20

gan. zardushtiylikda olov, er, suv va havo muqaddas sanaladi. yomonlikni muqaddas erga ko`mish, kuydirish, suvga tashlash man etilgan. jasadni qushlarga em bo`lsin deb maxsus baland joyga qo`yganlar. suyaklar tozalanib, qurib qolgach, ularni maxsus idish "ossuariy"-"suyakdon, ostadon" larda saqlanganlar. ular nous deb ataluvchi maxsus binolarga qo`yiladi. ‘avesto’ – tarix va ma’naviy dunyomiz sarchashmasi. ‘avesto’ – turonu eron xalqlari ajdodlarning islomdan avvalgi dini, ya’ni zardushtiylikning muqaddas kitobi. mohiyatiga ko’ra ‘avesto’ miloddan avvalgi 2 ming yillik o’rtalaridan 1 ming yillik boshlarigacha o’lkamizda yuzaga kelgan ijtimoiy, iqtisodiy, madaniy jarayonlarning xamda ilk davlatchilik munosobatlari tarixning qomusiy yozma yodgorligidir. ‘avesto’ kitobi ko’p qatlamli. uning tarkibijdan ibtidoiy davrlarga tutashadigan asotirlar, olamning oqilona munosiblikda mukammal yaratilishi haqidagi tasavvurlar, odamzodning ezgulik, baxtiyor va farovon, g’amu anduhsiz xayot, adolatli ijtimoiy boshqaruv, havf-hatarsiz turmush, sog’lom tan, teran aql, soliq va dono farzandlar, oqila ayol, totuh oila, gurkiragan ko’m-ko’k bepayon yaylovlar, to’q va semiz chorva, suvlari ma’mur, serhosil ekin dalalari haqidagi orzu …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "avesto"

zoroastrizm ma’naviyat mavzu: avesto avesto zardushtiylik dinining muqadas kitobidir. «avesto» eramizdan oldingi vii asrning oxiri va vi asrning boshlarida yaratilgan. uning qadimgi qismlari miloddan avvalgi 2000-1000 yillarga taalluqli, deb qaraladi. «avesto»ning bizgacha yetib kelgan nusxalarida eron shohi kayxisrav va turon shohi franhrasyan (afrosiyob) o’rtasidagi munosabatlar ifodasini topgan. bunday tarixiy voqyelik miloddan avvalgi 620 –yillarga to’g’ri keladi. «avesto» zardo’shtiylik dinining muqaddas kitobidir. uning yaratilish vatani – markaziy osiyo. shu sababli bu kitob markaziy osiyo xalqlarining mushtarak yodgorligidir. avesto o’z davrining tarixi, fani, madaniyati, urf-odatlari, adabiyoti, iqtisodiy-ijtimoiy hayoti to’g’risida ma’lumot beruvchi qomusiy asardir. «avesto» yara...

This file contains 20 pages in PPT format (4.5 MB). To download "avesto", click the Telegram button on the left.

Tags: avesto PPT 20 pages Free download Telegram